ปัจจัยที่ส่งผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดเพชรบูรณ์

ผู้แต่ง

  • ณัฐฐาพร คำอาบ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดพิษณุโลก คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • รัศมี สุขนรินทร์ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดพิษณุโลก คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

ความรอบรู้ , สุขภาพจิต, อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

บทคัดย่อ

สุขภาพจิตเป็นปัจจัยสำคัญต่อความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชน โดยเฉพาะในบริบทของชุมชนที่อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ทำหน้าที่ส่งเสริม ป้องกัน และเฝ้าระวังปัญหาสุขภาพจิตของประชาชน แต่ยังพบว่า อสม. จำนวนมาก ยังขาดความรู้และความมั่นใจในการปฏิบัติหน้าที่นี้อย่างมีประสิทธิภาพ การวิจัยเชิงพยากรณ์นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตของ อสม. และระบุปัจจัยที่สามารถทำนายความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตของ อสม. จังหวัดเพชรบูรณ์ กลุ่มตัวอย่างเป็น อสม. ที่ปฏิบัติหน้าที่ในจังหวัดเพชรบูรณ์ จำนวน 360 คน ได้จากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบสอบถามประสบการณ์ด้านสุขภาพจิต 3) แบบสอบถามการรับรู้การสนับสนุนทางสังคม 4) แบบสอบถามความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพจิตและ 5) แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต โดยเครื่องมือมีค่าความเชื่อมั่นอยู่ระหว่าง 0.84-0.91 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตอยู่ในระดับปานกลาง - มาก (M=133.39, SD=18.62) ตัวแปรที่สามารถร่วมกันพยากรณ์ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตได้ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) ได้แก่ ประสบการณ์การดูแลผู้มีปัญหาสุขภาพจิต การรับรู้การสนับสนุนทางสังคมและความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพจิต ซึ่งสามารถพยากรณ์ได้ ร้อยละ 41.6 (adjusted R²=.416)

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Mental health [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2025 [cited 2024 Nov 1]. Available from: https://www.who.int/news-room/factsheets/detail/mental-health-strengthening-our-response

Boonpitaksakul D. Relationship between technological ability and mental health literacy among village health volunteers. J Community Health 2021;44(2):123-35. (in Thai)

Thangkrathok P, Palachewa N, Trainatthawan W, Boonpradit P. Mental health literacy: concepts and application for mental health problem prevention in the elderly. Chiang Mai Med J 2020;59(4):163-72. (in Thai)

Green LW, Kreuter MW. Health promotion planning: an educational and ecological approach. 4th ed. New York: McGraw-Hill; 2005.

Daniel WW. Biostatistics: a foundation for analysis in the health sciences. 6th ed. New York: John Wiley & Sons; 1995.

Israel GD. Determining sample size [Internet]. Gainesville (FL): University of Florida; 1992 [cited 2024 Nov 1]. Available from: https://www.tarleton.edu/academicassessment/documents/Samplesize.pdf

House JS. Work stress and social support. Reading (MA): Addison-Wesley; 1981.

Department of Mental Health. National mental health report 2023. Bangkok: Ministry of Public Health; 2023. (in Thai)

Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int 2000;15(3):259-67.

DeVellis RF. Scale development: theory and applications. 4th ed. Thousand Oaks (CA): SAGE Publications; 2016.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-26

รูปแบบการอ้างอิง

1.
คำอาบ ณ, สุขนรินทร์ ร. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดเพชรบูรณ์. J Nurs Sci Health [อินเทอร์เน็ต]. 26 มีนาคม 2026 [อ้างถึง 6 เมษายน 2026];49(1):199-208. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/nah/article/view/279136

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย