การศึกษาเปรียบเทียบผลการรักษาที่ 3 เดือนของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่เกิดอาการขณะตื่นนอน กับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่ไม่ได้เกิดอาการขณะตื่นนอนในโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า
คำสำคัญ:
โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือด, โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่เกิดอาการขณะตื่นนอน, โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่ไม่ได้เกิดอาการขณะตื่นนอน, ผลการรักษาบทคัดย่อ
ความเป็นมาและวัตถุประสงค์: อาการของโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่เกิดอาการขณะตื่นนอนหรือ wake-up ischemic stroke พบประมาณ 25% ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดทั้งหมด โดยผู้ป่วยกลุ่มนี้มักไม่ได้รับการรักษาด้วยยาละลายลิ่มเลือด เนื่องจากไม่ทราบระยะเวลาที่เกิดอาการแน่นอน และพบว่าผู้ป่วยกลุ่มนี้มีผลการรักษาที่แย่กว่า วัตถุประสงค์การวิจัย คือ เพื่อเปรียบเทียบผลการรักษาที่ดี ที่ 3 เดือน (favorable outcome = mRS 0-2) ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่เกิดอาการขณะตื่นนอนกับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่ไม่ได้เกิดอาการขณะตื่นนอน
วัสดุและวิธีการ: เป็นการศึกษาจากเหตุไปหาผลแบบไปข้างหน้า โดยทำการวิจัย ณ โรงพยาบาล พระมงกุฎเกล้า แผนกประสาทวิทยาในผู้ป่วยอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไปที่มาด้วยสมองขาดเลือดระหว่าง เดือนสิงหาคม พ.ศ.2559 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ.2560 โดยเก็บรวบรวมข้อมูลพื้นฐานของผู้ป่วย อาการ และอาการแสดง ความรุนแรง การรักษา และผลการรักษา ซึ่งผลการรักษาที่ดีที่ 3 เดือนระหว่างกลุ่มผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่เกิดอาการขณะตื่นนอนกับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่ไม่ได้เกิดอาการขณะตื่นนอนจะถูกวิเคราะห์โดยใช้การวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติค
ผลการศึกษา: มีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดแบบเฉียบพลันที่เข้าเกณฑ์ของการวิจัยท้ังหมด 264 คน โดย 100 คน (37.9%) เป็นผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่เกิดอาการขณะตื่นนอน ผู้ป่วยกลุ่มนี้ได้รับการรักษาด้วยยาละลายลิ่มเลือดน้อยกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (6% และ 14.6%, p-value=0.044) แต่ในส่วนของผลการรักษาที่ดีที่ 3 เดือนนั้นไม่แตกต่างกันระหว่างผู้ป่วยทั้ง 2 กลุ่ม อย่างไรก็ตามผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่เกิดอาการขณะตื่นนอนมีแนวโน้มที่จะมีผลการรักษา ที่ดีที่ 3 เดือนน้อยกว่าอีกกลุ่ม (60% และ 65.2%, p-value = 0.431)
สรุป: จากการศึกษานี้พบผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่เกิดอาการขณะตื่นนอนประมาณ 38% ของผู้ป่วยโรคสมองขาดเลือดทั้งหมด โดยผลการรักษาที่ดีที่ 3 เดือนของผู้ป่วยกลุ่มนี้ไม่พบความแตกต่าง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจากกลุ่มผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดที่ไม่ได้เกิดอาการขณะตื่นนอน
เอกสารอ้างอิง
2. Hanchaiphiboolkul S, Poungvarin N, Nidhinandana S, Suwanwela NC, Puthkhao P, Towanabut S, et al. Prevalence of stroke and stroke risk factors in Thailand: Thai Epidemiologic Stroke (TES) Study. J Med Assoc Thai. 2011;94(4):427-36.
3. Porapakkham Y, Rao C, Pattaraarchachai J, Polprasert W, Vos T, Adair T, et al. Estimated causes of death in Thailand, 2005: implications for health policy. Popul Health Metr. 2010;8:14.
4. Fink JN, Kumar S, Horkan C, Linfante I, Selim MH, Caplan LR, et al. The stroke patient who woke up: clinical and radiological features, including diffusion and perfusion MRI. Stroke. 2002;33(4):988-93.
5. Lago A, Geffner D, Tembl J, Landete L, Valero C, Baquero M. Circadian variation in acute ischemic stroke: a hospital-based study. Stroke. 1998;29(9):1873-5.
6. Chaturvedi S, Adams Jr HP, Woolson RF. Circadian variation in ischemic stroke subtypes. Stroke. 1999;30(9):1792-5.
7. Serena J, Dávalos A, Segura T, Mostacero E, Castillo J. Stroke on awakening: looking for a more rational management. Cerebrovasc Dis. 2003;16(2):128-33.
8. Silva GS, Lima FO, Camargo EC, Smith WS, Singhal AB, Greer DM, et al. Wake-up stroke: clinical and neuroimaging characteristics. Cerebrovasc Dis. 2010;29(4):336-42.
9. Michel P, Odier Cl, Rutgers M, Reichhart M, Maeder P, Meuli R, et al. The acute stroke registry and analysis of Lausanne (ASTRAL) design and baseline analysis of an ischemic stroke registry including acute multimodal imaging. Stroke. 2010;41(11):2491-8.
10. Nadeau JO, Fang J, Kapral MK, Silver FL, Hill MD, Registry of the Canadian Stroke N. Outcome after stroke upon awakening. Can J Neurol Sci. 2005;32(2):232-6.
11. Roveri L, La Gioia S, Ghidinelli C, Anzalone N, De Filippis C, Comi G. Wake-up stroke within 3 hours of symptom awareness: imaging and clinical features compared to standard recombinant tissue plasminogen activator treated stroke. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2013;22(6):703-8.
12. Huisa BN, Raman R, Ernstrom K, Tafreshi G, Stemer A, Meyer BC, et al. Alberta Stroke Program Early CT Score (ASPECTS) in patients with wake-up stroke. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2010;19(6):475-9.
13. Elliott WJ. Circadian variation in the timing of stroke onset: a meta-analysis. Stroke. 1998;29(5):992-6.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ข้อความภายในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารสมาคมโรคหลอดเลือดสมองไทยเล่มนี้ ตลอดจนความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความเป็นของผู้นิพนธ์ ไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการแต่อย่างใด การนำเนื้อหา ข้อความหรือข้อคิดเห็นของบทความไปเผยแพร่ ต้องได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารเล่มนี้ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
