Cervical artery dissection
คำสำคัญ:
cervical artery dissection, pathogenesis, intramural hematoma, risk factors, antithromboticsบทคัดย่อ
การเกิดการเซาะตัวของหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมองพบเป็นสาเหตุของภาวะเนื้อสมองตายจากการขาดเลือดที่สำคัญในผู้ป่วยอายุน้อย ภาวะดังกล่าวอาจเป็นผลจากอุบัติเหตุต่อหลอดเลือดหรือเป็นสาเหตุความบกพร่องในตัวหลอดเลือดเอง โดยความผิดปกติสามารถเกิดได้ทั้งต่อหลอดเลือดที่บริเวณคอหรือส่วนที่ผ่านเข้าไปในกะโหลกศีรษะแต่มักพบในกรณีแรกมากกว่า เลือดที่ออกในผนังหลอดเลือดอาจเกิดจากการเซาะตัวของผนังหลอดเลือดด้านในหรือจากหลอดเลือดขนาดเล็กในผนังหลอดเลือดมีการฉีกขาด ภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญได้แก่อาการผิดปกติหรือการเกิดเนื้อสมองตายจากการที่สมองขาดเลือดโดยเป็นผลมาจากหลอดเลือดที่ตีบแคบลงหรือลิ่มเลือดที่เกิดขึ้นหลุดลอยไปอุดหลอดเลือดส่วนปลาย การรักษาในระยะเฉียบพลันของอาการสมองขาดเลือดไม่พบว่ามีความแตกต่างจากสาเหตุอื่น ๆ แต่ในส่วนของการป้องกันยังขาดข้อมูลที่ชัดเจนว่าควรเลือกใช้ยาในกลุ่มใดระหว่างยาต้านเกร็ดเลือดและยาต้านการแข็งตัวของเลือด
เอกสารอ้างอิง
Schievink WI. Spontaneous dissection of the carotid and vertebral arteries. The New England journal of medicine 2001;344:898-906.
Debette S, Leys D. Cervical-artery dissections: predisposing factors, diagnosis, and outcome. The Lancet Neurology 2009;8:668-78.
Debette S, Compter A, Labeyrie MA, et al. Epidemiology, pathophysiology, diagnosis, and management of intracranial artery dissection. The
Lancet Neurology 2015;14:640-54.
Michael Schuenke ES, Udo Schumacher, et al. . Head and Neuroanatomy (THIEME Atlas of Anatomy). first edition ed. Thieme New york: Thieme New york;
2010.
Volker W, Dittrich R, Grewe S, et al. The outer arterial wall layers are primarily affected in spontaneous cervical artery dissection. Neurology
2011;76:1463-71.
Debette S. Pathophysiology and risk factors of cervical artery dissection: what have we learnt from large hospital-based cohorts? Current opinion in
neurology 2014;27:20-8.
Haneline MT, Rosner AL. The etiology of cervical artery dissection. Journal of chiropractic medicine 2007;6:110-20.
Lee VH, Brown RD, Jr., Mandrekar JN, Mokri B. Incidence and outcome of cervical artery dissection: a population-based study. Neurology 2006;67:1809-12.
Engelter ST, Rutgers MP, Hatz F, et al. Intravenous thrombolysis in stroke attributable to cervical artery dissection. Stroke; a journal of cerebral circulation
2009;40:3772-6.
Provenzale JM. MRI and MRA for evaluation of dissection of craniocerebral arteries: lessons from the medical literature. Emergency radiology 2009;16:185-93.
Vertinsky AT, Schwartz NE, Fischbein NJ, Rosenberg J, Albers GW, Zaharchuk G. Comparison of multidetector CT angiography and MR imaging of
cervical artery dissection. AJNR American journal of neuroradiology 2008;29:1753-60.
Leclerc X, Godefroy O, Salhi A, Lucas C, Leys D, Pruvo JP. Helical CT for the diagnosis of extracranial internal carotid artery dissection. Stroke;
a journal of cerebral circulation 1996;27:461-6.
Benninger DH, Georgiadis D, Gandjour J, Baumgartner RW. Accuracy of color duplex ultrasound diagnosis of spontaneous carotid dissection
causing ischemia. Stroke; a journal of cerebral circulation 2006;37:377-81.
Zinkstok SM, Vergouwen MD, Engelter ST, et al. Safety and functional outcome of thrombolysis in dissection-related ischemic stroke: a meta-analysis
of individual patient data. Stroke; a journal of cerebral circulation 2011;42:2515-20.
Broderick JP, Palesch YY, Demchuk AM, et al. Endovascular therapy after intravenous t-PA versus t-PA alone for stroke. The New England journal of
medicine 2013;368:893-903.
Kernan WN, Ovbiagele B, Black HR, et al. Guidelines for the prevention of stroke in patients with stroke and transient ischemic attack: a guideline for
healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke; a journal of cerebral circulation 2014;45:2160-236.
Group ES, Halkes PH, van Gijn J, Kappelle LJ, Koudstaal PJ, Algra A. Medium intensity oral anticoagulants versus aspirin after cerebral ischaemia
of arterial origin (ESPRIT): a randomised controlled trial. The Lancet Neurology 2007;6:115-24.
Chowdhury MM, Sabbagh CN, Jackson D, Coughlin PA, Ghosh J. Antithrombotic treatment for acute extracranial carotid artery dissections: a meta-analysis. European journal of vascular and endovascular surgery: the official journal of the European Society for Vascular Surgery 2015;50:148-56.
Sarikaya H, da Costa BR, Baumgartner RW, et al. Antiplatelets versus anticoagulants for the treatment of cervical artery dissection: Bayesian meta-analysis. PloS one 2013;8:e72697.
investigators Ct, Markus HS, Hayter E, et al. Antiplatelet treatment compared with anticoagulation treatment for cervical artery dissection (CADISS):
a randomised trial. The Lancet Neurology 2015;14: 361-7.
Nedeltchev K, Bickel S, Arnold M, et al. R2-recanalization of spontaneous carotid artery dissection. Stroke; a journal of cerebral circulation 2009;40:
499-504.
Pham MH, Rahme RJ, Arnaout O, et al. Endovascular stenting of extracranial carotid and vertebral artery dissections: a systematic review of the literature.
Neurosurgery 2011;68:856-66; discussion 66.
Donas KP, Mayer D, Guber I, Baumgartner R, Genoni M, Lachat M. Endovascular repair of extracranial carotid artery dissection: current status and level of evidence. Journal of vascular and interventional radiology : JVIR 2008;19:1693-8.
Edgell RC, Abou-Chebl A, Yadav JS. Endovascular management of spontaneous carotid artery dissection. Journal of vascular surgery 2005;42: 854-60; discussion 60.
Mizutani T, Aruga T, Kirino T, Miki Y, Saito I, Tsuchida T. Recurrent subarachnoid hemorrhage from untreated ruptured vertebrobasilar dissecting aneurysms. Neurosurgery 1995;36:905-11; discussion 12-3.
Chiche L, Praquin B, Koskas F, Kieffer E. Spontaneous dissection of the extracranial vertebral artery: indications and long-term outcome of surgical
treatment. Annals of vascular surgery 2005;19:5-10.
Muller BT, Luther B, Hort W, Neumann-Haefelin T, Aulich A, Sandmann W. Surgical treatment of 50 carotid dissections: indications and results. Journal of
vascular surgery 2000;31:980-8.
Lansberg MG, O’Donnell MJ, Khatri P, et al. Antithrombotic and thrombolytic therapy for ischemic stroke: Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis, 9th ed: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines. Chest 2012;141:e601S-36S.
Guillon B, Levy C, Bousser MG. Internal carotid artery dissection: an update. Journal of the neurological sciences 1998;153:146-58.
Guillon B, Brunereau L, Biousse V, Djouhri H, Levy C, Bousser MG. Long-term follow-up of aneurysms developed during extracranial internal carotid artery
dissection. Neurology 1999;53:117-22.
Debette S, Leys D. Cervical-artery dissections: predisposing factors, diagnosis, and outcome. The Lancet Neurology 2009;8:668-78.
Debette S, Compter A, Labeyrie MA, et al. Epidemiology, pathophysiology, diagnosis, and management of intracranial artery dissection. The
Lancet Neurology 2015;14:640-54.
Michael Schuenke ES, Udo Schumacher, et al. . Head and Neuroanatomy (THIEME Atlas of Anatomy). first edition ed. Thieme New york: Thieme New york;
2010.
Volker W, Dittrich R, Grewe S, et al. The outer arterial wall layers are primarily affected in spontaneous cervical artery dissection. Neurology
2011;76:1463-71.
Debette S. Pathophysiology and risk factors of cervical artery dissection: what have we learnt from large hospital-based cohorts? Current opinion in
neurology 2014;27:20-8.
Haneline MT, Rosner AL. The etiology of cervical artery dissection. Journal of chiropractic medicine 2007;6:110-20.
Lee VH, Brown RD, Jr., Mandrekar JN, Mokri B. Incidence and outcome of cervical artery dissection: a population-based study. Neurology 2006;67:1809-12.
Engelter ST, Rutgers MP, Hatz F, et al. Intravenous thrombolysis in stroke attributable to cervical artery dissection. Stroke; a journal of cerebral circulation
2009;40:3772-6.
Provenzale JM. MRI and MRA for evaluation of dissection of craniocerebral arteries: lessons from the medical literature. Emergency radiology 2009;16:185-93.
Vertinsky AT, Schwartz NE, Fischbein NJ, Rosenberg J, Albers GW, Zaharchuk G. Comparison of multidetector CT angiography and MR imaging of
cervical artery dissection. AJNR American journal of neuroradiology 2008;29:1753-60.
Leclerc X, Godefroy O, Salhi A, Lucas C, Leys D, Pruvo JP. Helical CT for the diagnosis of extracranial internal carotid artery dissection. Stroke;
a journal of cerebral circulation 1996;27:461-6.
Benninger DH, Georgiadis D, Gandjour J, Baumgartner RW. Accuracy of color duplex ultrasound diagnosis of spontaneous carotid dissection
causing ischemia. Stroke; a journal of cerebral circulation 2006;37:377-81.
Zinkstok SM, Vergouwen MD, Engelter ST, et al. Safety and functional outcome of thrombolysis in dissection-related ischemic stroke: a meta-analysis
of individual patient data. Stroke; a journal of cerebral circulation 2011;42:2515-20.
Broderick JP, Palesch YY, Demchuk AM, et al. Endovascular therapy after intravenous t-PA versus t-PA alone for stroke. The New England journal of
medicine 2013;368:893-903.
Kernan WN, Ovbiagele B, Black HR, et al. Guidelines for the prevention of stroke in patients with stroke and transient ischemic attack: a guideline for
healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke; a journal of cerebral circulation 2014;45:2160-236.
Group ES, Halkes PH, van Gijn J, Kappelle LJ, Koudstaal PJ, Algra A. Medium intensity oral anticoagulants versus aspirin after cerebral ischaemia
of arterial origin (ESPRIT): a randomised controlled trial. The Lancet Neurology 2007;6:115-24.
Chowdhury MM, Sabbagh CN, Jackson D, Coughlin PA, Ghosh J. Antithrombotic treatment for acute extracranial carotid artery dissections: a meta-analysis. European journal of vascular and endovascular surgery: the official journal of the European Society for Vascular Surgery 2015;50:148-56.
Sarikaya H, da Costa BR, Baumgartner RW, et al. Antiplatelets versus anticoagulants for the treatment of cervical artery dissection: Bayesian meta-analysis. PloS one 2013;8:e72697.
investigators Ct, Markus HS, Hayter E, et al. Antiplatelet treatment compared with anticoagulation treatment for cervical artery dissection (CADISS):
a randomised trial. The Lancet Neurology 2015;14: 361-7.
Nedeltchev K, Bickel S, Arnold M, et al. R2-recanalization of spontaneous carotid artery dissection. Stroke; a journal of cerebral circulation 2009;40:
499-504.
Pham MH, Rahme RJ, Arnaout O, et al. Endovascular stenting of extracranial carotid and vertebral artery dissections: a systematic review of the literature.
Neurosurgery 2011;68:856-66; discussion 66.
Donas KP, Mayer D, Guber I, Baumgartner R, Genoni M, Lachat M. Endovascular repair of extracranial carotid artery dissection: current status and level of evidence. Journal of vascular and interventional radiology : JVIR 2008;19:1693-8.
Edgell RC, Abou-Chebl A, Yadav JS. Endovascular management of spontaneous carotid artery dissection. Journal of vascular surgery 2005;42: 854-60; discussion 60.
Mizutani T, Aruga T, Kirino T, Miki Y, Saito I, Tsuchida T. Recurrent subarachnoid hemorrhage from untreated ruptured vertebrobasilar dissecting aneurysms. Neurosurgery 1995;36:905-11; discussion 12-3.
Chiche L, Praquin B, Koskas F, Kieffer E. Spontaneous dissection of the extracranial vertebral artery: indications and long-term outcome of surgical
treatment. Annals of vascular surgery 2005;19:5-10.
Muller BT, Luther B, Hort W, Neumann-Haefelin T, Aulich A, Sandmann W. Surgical treatment of 50 carotid dissections: indications and results. Journal of
vascular surgery 2000;31:980-8.
Lansberg MG, O’Donnell MJ, Khatri P, et al. Antithrombotic and thrombolytic therapy for ischemic stroke: Antithrombotic Therapy and Prevention of Thrombosis, 9th ed: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines. Chest 2012;141:e601S-36S.
Guillon B, Levy C, Bousser MG. Internal carotid artery dissection: an update. Journal of the neurological sciences 1998;153:146-58.
Guillon B, Brunereau L, Biousse V, Djouhri H, Levy C, Bousser MG. Long-term follow-up of aneurysms developed during extracranial internal carotid artery
dissection. Neurology 1999;53:117-22.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
2019-02-13
รูปแบบการอ้างอิง
1.
วัชระศักดิ์ศิลป์ ก. Cervical artery dissection. J Thai Stroke Soc [อินเทอร์เน็ต]. 13 กุมภาพันธ์ 2019 [อ้างถึง 27 กุมภาพันธ์ 2026];15(1):19-31. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jtss/article/view/172116
ฉบับ
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
สัญญาอนุญาต
ข้อความภายในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารสมาคมโรคหลอดเลือดสมองไทยเล่มนี้ ตลอดจนความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความเป็นของผู้นิพนธ์ ไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการแต่อย่างใด การนำเนื้อหา ข้อความหรือข้อคิดเห็นของบทความไปเผยแพร่ ต้องได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารเล่มนี้ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
