ประสิทธิผลของโปรแกรมการวางแผนจำหน่ายโดยใช้แนวทาง D-METHOD ต่อระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองกลับเป็นซ้ำ

Pornpimol Promprateep

Authors

Pornpimol Promprateep Lang Suan Hospital, Chumphon

Keywords:

discharge planning, D-METHOD, health literacy, recurrent stroke prevention

Abstract

This study employed a quasi-experimental one-group pretest–posttest design. The objectives were to examine the level of health literacy for recurrent stroke prevention and to compare health literacy levels among patients with stroke before and after participation in a discharge planning program using the D-Method. The participants were 30 patients diagnosed with ischemic stroke who received treatment and were discharged from Lang Suan Hospital, Chumphon Province, Thailand. Participants were selected using simple random sampling. Research instruments included a demographic questionnaire and the Health Literacy for Recurrent Stroke Prevention Questionnaire. Data were analysed using descriptive statistics and paired t-test. The results revealed that prior to the intervention, participants demonstrated a low level of health literacy for recurrent stroke prevention (Mean = 48.83, SD = 3.92). After receiving the discharge planning program based on the D-Method, health literacy scores significantly increased to a high level (M = 78.26, SD = 6.84). The post-intervention scores were significantly higher than the pre-intervention scores at the .05 level of significance (t = 14.57, p < .001). Furthermore, improvements were observed across all health literacy domains, including knowledge and understanding, access to health information, health communication, self-management, media and information literacy, and appropriate decision-making. In conclusion, the discharge planning program using the D-Method was effective in enhancing health literacy for recurrent stroke prevention among patients with stroke. The program can be applied as an effective strategy for strengthening continuity of care and improving post-discharge patient outcomes.

References

สถาบันประสาทวิทยา. แนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. กรุงเทพมหานคร: กรมการแพทย์; 2562.

World Stroke Organization. Global stroke fact sheet 2020 [Internet]. Geneva: World Stroke Organization; 2020 [cited 2025 Jun 18]. Available from: https://www.world-stroke.org

American Heart Association. Heart disease and stroke statistics—2021 update: a report from the American Heart Association. Circulation. 2021;143:e254-743.

Krishnamurthi RV, Ikeda T, Feigin VL. Global, regional and country-specific burden of stroke, 1990–2016: a systematic analysis. Lancet Neurol. 2020;19(5):439–58.

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. รายงานสถิติสาธารณสุข พ.ศ. 2562–2564. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2564.

World Health Organization. Recurrent stroke: prevention and care. Geneva: World Health Organization; 2019.

Sanders LM, Federico S, Klass P, Abrams MA, Dreyer BP. Health literacy and child health promotion: implications for research, clinical care, and public policy. Pediatrics. 2009;124 Suppl 3:S306–14.

ชัยยุทธ โคตะรักษ์, พรชัย จูลเมตต์, นัยนา พิพัฒน์วณิชชา, สายฝน ม่วงคุ้ม, จิณห์จุฑา ชัยเสนาดาลลาส. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดสมองกลับเป็นซ้ำ. ไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ. 2563;15(4):228-236.

Ouyang W, Wang R, He Y, Song Y, Mo L, Feng L. Status and influential factors of health literacy in patients with ischemic stroke: A cross-sectional study. PLoS One. 2024;19(7):e0307928. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0307928

World Health Organization. Health promotion glossary. Geneva: World Health Organization; 1998.

Sørensen K, Van den Broucke S, Fullam J, Doyle G, Pelikan J, Slonska Z, Brand H. Health literacy and public health: a systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health. 2012;12:80.

Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int. 2000;15(3):259–67.

ชูศักดิ์ ศิริสุข. การวางแผนจำหน่ายแบบ D-Method: แนวคิดและการประยุกต์ใช้. วารสารพยาบาล. 2562;68(2):21–31.

Lin C, Cheng S, Shih S, Chu C. Effects of a discharge planning program on stroke patients’ knowledge, self-care behaviors and readmission rates: a randomized controlled trial. J Clin Nurs. 2020;29(21–22):4090–8.

Naylor MD, Brooten D, Campbell R, Jacobsen BS, Mezey MD, Pauly MV, Schwartz JS. Comprehensive discharge planning and home follow-up of hospitalized elders: a randomized clinical trial. JAMA. 1999;281(7):613–20.

Coleman EA, Smith JD, Frank JC, Min SJ, Parry C, Kramer AM. Preparing patients and caregivers to participate in care delivered across settings: the Care Transitions Intervention. J Am Geriatr Soc. 2004;52(11):1817–25.

Erdfelder E, Faul F, Buchner A. G*Power: a general power analysis program. Behav Res Methods Instrum Comput. 1996;28(1):1–11.

Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale (NJ): Lawrence Erlbaum Associates; 1988.

หฤษฎ์ เซี่ยงหว็อง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันการกลับเป็นซ้ำของผู้สูงอายุที่รอดชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมอง [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2565.

เนตรชนก จุละวรรณโณ, กิตติพร เนาว์สุวรรณ. ผลของโปรแกรมการวางแผนจำหน่ายแบบ D-METHOD ต่อความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยวัณโรคในหอผู้ป่วยในโรงพยาบาลสะเดา. วารสารศาสตร์สุขภาพและการศึกษา. 2568;5(1):e271283.

เพ็ญศรี ปัญโญ, อรพิน มโนรส, มะลิ การปักษ์, อัญชลี แนวณรงค์. ผลของโปรแกรมการวางแผนจำหน่ายร่วมกับการใช้แอพพลิเคชั่นในการให้ความรู้ต่อความรู้และความสามารถในการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคต้อกระจกที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยจักษุ โสต ศอ นาสิก โรงพยาบาลแพร่. PMJCS Phrae Medical Journal and Clinical Sciences. 2023;31(2):1-16.