ความแม่นยำของปริมาณรังสีในการรักษาโรคมะเร็ง

ผู้แต่ง

  • อัมพร ฝันเซียน หน่วยรังสีรักษา ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ การตรวจสอบความแม่นยำของปริมาณรังสีเพื่อลดความเสี่ยงในการให้ปริมาณรังสีรักษาผู้ป่วยมะเร็ง ที่โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ กระทำโดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ โดยใช้วิธี Postal TLD intercomparision ตามวิธีมาตรฐานของ LAEA และมีการเปรียบเทียบระหว่างสถาบัน

วิธีดำเนินการ วัดค่าอัตรารังสีเครื่องโคบอลต์-60 และคำนวณเวลาฉายรังสี ขนาด 200 cGy ที่ตำแหน่งของ TT.Dในน้ำ ตามเงื่อนไข LAEA ฉายรังสีแก่ TLD 200 cGy ที่ละหลอดตามเวลาที่คำนวณได้ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์อ่านค่าปริมาณรังสีและรายงานผลส่ง รพ.สงขลานครินทร์ รวบรวมข้อมูล พ.ศ. 2527-2545

การวิเคราะห์ผลการวัดรังสี ใช้เกณฑ์มาตรฐานกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ คือ อยู่ในเกณฑ์พอใจหากความคลาดเคลื่อนน้อยกว่า 3.5% อยู่ในเกณฑ์ยอมรับได้หากคลาดเคลื่อนระหว่าง (3.5-5)% ต้องตรวจสอบเพิ่มเติมหากคลาดเคลื่อนเกิน 5 %

ผลสรุป ผลการตรวจสอบปริมาณรังสีตามเกณฑ์กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เป็นที่พอใจ 11 ครั้ง อยู่ในเกณฑ์ยอมรับได้ 2 ครั้ง ต้อมีการตรวจสอบเพิ่ม 2 ครั้ง โดยมีความคลาดเคลื่อนมากที่สุด (-5.45%) และต่ำสุด (-0.05%) ได้ลดความคลาดเคลื่อนโดยพัฒนาโปรแกรมคำนวณเวลาฉายรังสีให้ปรับข้อมูลเครื่องโคบอลต์-60 ที่ใช้คำนวณ โดยอัตโนมัติ ได้ตรวจสอบค่าปริมาณรังสีด้วย ionization dosimeter และพิสูจน์ผลคำนวณซ้ำด้วยโปรแกรมวางแผนการรักษาซึ่งให้ผลการคำนวณตรงกัน ผลการตรวจวัด TT.D ทำให้นักฟิสิกส์สามารถควบคุมปริมาณรังสีได้อย่างแม่นยำ และมีความเข้าใจเรื่องปริมาณรังสีถูกต้อง หน่วยงานได้ทราบระดับความถูกต้องของปริมาณรังสีตามมาตรฐาน มีหลักฐานอ้างอิงเรื่องปริมาณรังสีที่ชัดเจน และลดความเสี่ยงในการรักษาผู้ป่วยมะเร็ง

เอกสารอ้างอิง

วิชาญ หล่อวิทยา, Principles of Radiation Oncology, In: วิชาญ หล่อวิทยา, ไพรัช เทพมงคล, ประมุข พรหม รัตนพงศ์, ชนะวัธน์ เทศะวิบุล, Manual of Radiation Oncology. โรงพิมพ์แห่งจุพาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2544,12.

McKinzie A, Level of detail required in physics quality system, In: Mayles R. Physics of Quality Control in Radiotherapy, The Institute of Physics and Engineering in Medicine, England, 19999, 28.

Izewska J, Andreo P, The IAEA/WHO TLD postal programme for radiotherapy Hospital, Radiother Oncol, 2000; 54: 65-72.

Izewska J, Svensson H, Ibbott G, Worldwide QA networks for radiottherapy dosimetry. IAEA-CN-96-76.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-08-02

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ฝันเซียน อ. ความแม่นยำของปริมาณรังสีในการรักษาโรคมะเร็ง. J Thai Assn of Radiat Oncol [อินเทอร์เน็ต]. 2 สิงหาคม 2025 [อ้างถึง 1 มกราคม 2026];9(1-3):45-51. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jtaro/article/view/281439

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ