การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อระบบภาพพื้นผิวสามมิติแบบตรวจจับตลอดเวลาสำหรับจัดท่าผู้ป่วยฉายรังสี

บทคัดย่อ

หลักการและเหตุผล: ระบบจำลองภาพสามมิติแบบตรวจจับตลอดเวลา (AlignRT) เป็นระบบภาพนำวิถีที่ใช้ช่วยจัดท่าของผู้ป่วยฉายรังสี และสามารถตรวจจับค่าความคลาดเคลื่อนได้ตลอดเวลา

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาคุณสมบัติและปัจจัยที่มีผลต่อการทำงานของระบบ AlignRT

วัสดุและวิธีการ: AlignRT ติดตั้งในห้องฉายรังสี ยี่ห้อ Varian รุ่น TrueBeam โดยทำการหาความคลาดเคลื่อนของหุ่นจำลองจากการปรับเปลี่ยนค่าปัจจัยต่างๆ ได้แก่ การหมุนของหัวเครื่อง ความสว่างภายในห้องฉายรังสี หมวดโทนสีผิวของผู้ป่วย ขอบเขตที่สนใจ การหมุนของเตียงฉายรังสี และระยะเวลาที่ใช้เครื่อง

ผลการศึกษา: จากการศึกษาพบว่า gantry rotation มีผลของความคลาดเคลื่อนเพียงเล็กน้อย ไม่เกิน ±0.3 มม.ในช่วง 100-260 องศาของการหมุน gantry กรณีแสงภายในห้องน้อยความคลาดเคลื่อนสูงขึ้น สูงถึง 0.9 มม. และพบว่าการเลือกโทนสีผิวให้ตรงกับสีผิวของผู้ป่วยทำให้ระบบแสดงค่าความคลาดเคลื่อนลดลง การเลือกขอบเขตที่สนใจที่มีขนาดเล็กกว่า 10 x10 ซม² เช่น small at center จะทำให้ค่าความคลาดเคลื่อนมากกว่าขอบเขตที่สนใจที่มีขนาดใหญ่กว่า เช่นชนิด total body, half left หรือ half right เป็นต้น และค่าความคลาดเคลื่อนของการหมุนเตียงมีค่ามากที่สุดในช่วง -40 ถึง 60 องศา และ 40 ถึง 60 องศาของการหมุนเตียง ซึ่งมีค่าอยู่ในช่วง -1.3 ถึง 1.1 มม. ในส่วนระยะเวลาในการใช้เครื่องไม่มีผลต่อความถูกต้องของระบบ

ข้อสรุป: ทุกปัจจัยมีค่าผลต่อกระทบต่อระบบน้อย โดยปัจจัยที่มีผลต่อระบบ AlignRT มากที่สุดคือ couch angle และปัจจัยที่มีผลต่อระบบ AlignRT น้อยที่สุด คือ  gantry angle และเวลา ขณะที่ความคลาดเคลื่อนจากปัจจัยอื่นมีค่าน้อย สรุปว่าระบบมีความน่าเชื่อถือเนื่องจากมีค่าความคลาดเคลื่อนอยู่ในระดับน้อยกว่า 1.5 มิลลิเมตรจึงสามารถใช้เป็นระบบภาพนำวิถีในการจัดท่าผู้ป่วยในทุกตำแหน่งให้ถูกต้องยิ่งขึ้นได้