การตรวจสอบปริมาณรังสีในการรักษาด้วยรังสีระยะใกล้โดยใช้ซอฟต์แวร์อิสระ

บทคัดย่อ

หลักการและเหตุผล: การรักษาด้วยรังสีระยะใกล้เป็นการรักษาที่ต้องนำสารต้นกำเนิดรังสีไปยังบริเวณที่ทำการรักษาผู้ป่วยโดยตรง การควบคุมคุณภาพการวางแผนการรักษาให้มีความถูกต้อง รวมถึงการตรวจสอบการคำนวณด้วยซอฟต์แวร์อิสระเพื่อประเมินและตรวจสอบปริมาณรังสีจากการวางแผนการรักษาจึงมีความสำคัญ

วัตถุประสงค์: เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของปริมาณรังสีที่ตำแหน่งอ้างอิงซึ่งคำนวณได้จากระบบการวางแผนการรักษาเทียบกับการคำนวณจากซอฟต์แวร์อิสระในผู้ป่วยมะเร็งที่เข้ารับการรักษาด้วยรังสีรักษาระยะใกล้ และหาเกณฑ์มาตรฐานของความคลาดเคลื่อนในการคำนวณปริมาณรังสีที่ได้จากเครื่องวางแผนการรักษาโดยซอฟต์แวร์อิสระ 

วัสดุและวิธีการ: ตรวจสอบความถูกต้องของซอฟต์แวร์อิสระ Mobius Brachy โดยเปรียบเทียบกับปริมาณรังสีที่วัดได้จาก ionization chamber ปริมาตร 0.6 cc ยี่ห้อ IBA รุ่น FC65-P จากนั้นจึงตรวจสอบความถูกต้องของปริมาณรังสีที่คำนวณได้จากเครื่องวางแผนการรักษาด้วยรังสีแบบระยะใกล้ ยี่ห้อ Elekta รุ่น Oncentra MasterPlan Version 4.5.3 เทียบกับซอฟต์แวร์อิสระ โดยการเก็บข้อมูลแบบย้อนหลัง จากผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาโรคมะเร็ง  ซึ่งผู้ป่วยที่คัดเลือกเป็นกลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยที่ใช้อุปกรณ์สอดใส่สารกัมมันตรังสีชนิด vaginal cylinder, Utrecht interstitial และ Fletcher รวม 569 แผนการรักษา ทำการเก็บข้อมูลและหาค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าต่ำสุดและค่าสูงสุดของร้อยละความแตกต่างของปริมาณรังสี รวมทั้งสร้างเกณฑ์มาตรฐานความคลาดเคลื่อนเพื่อใช้ในหน่วยงาน

ผลการศึกษา: จากการศึกษาพบว่า ร้อยละความแตกต่างของปริมาณรังสีที่คำนวณได้จากซอฟต์แวร์อิสระเทียบกับที่วัดจาก ionization chamber เท่ากับ 0  ค่าเฉลี่ยร้อยละความแตกต่างของปริมาณรังสีระหว่าง Mobius Brachy และ Oncentra ใน vaginal cylinder, Utrecht interstitial, Fletcher และรวมทุกแผนการรักษา มีค่าร้อยละ -2.42,

 -1.07, -2.47 และ -1.64 ตามลำดับ เกณฑ์มาตรฐานของ vaginal cylinder, Utrecht interstitial, Fletcher และรวมทุกแผนการรักษามีค่าเท่ากับร้อยละ 4.44, 5.32, 3.27 และ 5.31 ตามลำดับ

ข้อสรุป: การคำนวณปริมาณรังสีที่ได้จากระบบการวางแผนการรักษาเทียบกับซอฟต์แวร์อิสระมีความถูกต้องอยู่ในช่วงร้อยละ 3 และเกณฑ์มาตรฐานอยู่ในช่วงไม่เกินร้อยละ 6