การฉายรังสีด้วยเทคนิคการฉายรังสีร่วมพิกัดบริเวณลำตัวในผู้ป่วยมะเร็งปอดและมะเร็งที่แพร่กระจายไปปอด โรงพยาบาลศิริราช
คำสำคัญ:
แนวทางการรักษา, มะเร็งปอด, เทคนิคการฉายรังสีร่วมพิกัดบทคัดย่อ
เทคนิคการฉายรังสีร่วมพิกัดเป็นการรักษาด้วยเทคนิคที่ใช้ปริมาณรังสีในแต่ละครั้งของการรักษาสูงกว่าการรักษาด้วยเทคนิคทั่วไป ดังนั้นจึงต้องการความถูกต้องและความแม่นยำในการรักษาสูง ซึ่งข้อบ่งชี้การฉายรังสีด้วยเทคนิคนี้ในผู้ป่วยมะเร็งปอดมักเป็นผู้ป่วยมะเร็งปอดระยะแรก และมะเร็งที่มีการแพร่กระจายไปปอด ซึ่งการฉายรังสีบริเวณนี้มีจำเป็นต้องผ่านอวัยวะปกติของผู้ป่วยที่มีความซับซ้อน ได้แก่ หลอดลม, หัวใจ, ปอด, เส้นเลือดใหญ่ในช่องอก, หลอดอาหาร, เส้นประสาทไขสันหลัง, ผนังช่องอก, ข่ายประสาทเบรเคียล หรือ ข่ายประสาทแขน เป็นต้น นอกจากนั้นยังมีปัจจัยที่เกิดจากการหายใจของผู้ป่วย ซึ่งถือได้ว่าเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อเคลื่อนไหวของก้อนมะเร็งและอวัยวะข้างเคียงในระหว่างการรักษาได้ จึงจำเป็นต้องมีเทคนิคในการจัดการกับปัญหาอันเนื่องมาจากการหายใจของผู้ป่วย ซึ่งประกอบด้วย 5 วิธี ได้แก่ เทคนิคการฉายรังสีครอบคลุมการเคลื่อนไหวของก้อนมะเร็งเนื่องจากการหายใจ โดยที่ผู้ป่วยสามารถหายใจได้ปกติระหว่างการฉายรังสี, เทคนิคการใช้อุปกรณ์กดช่องท้องเพื่อจำกัดการหายใจของผู้ป่วยในระหว่างฉายรังสี, เทคนิคการกลั้นหายใจเข้าหรือออกระหว่างการฉายรังสี, เทคนิคการเลือกฉายรังสีเฉพาะช่วงใดช่วงหนึ่งของการหายใจ ซึ่งสามารถควบคุมโดยอัตโนมัติจากเครื่องฉายรังสี และ เทคนิคการฉายรังสีด้วยการติดตามการเคลื่อนไหวของก้อนมะเร็งในระหว่างการฉายรังสีตามการรูปแบบการหายใจ ทั้งนี้เทคนิคที่ใช้สำหรับการจัดการ การหายใจ การวางแผนการรักษา และการประเมินแผนการรักษา ยังเป็นกระบวนการที่ต้องอาศัยความรอบคอบในการรักษาผู้ป่วย ดังนั้น จึงได้ทำการรวบรวมแนวปฏิบัติทางคลินิกในการรักษาด้วยเทคนิคการฉายรังสีร่วมพิกัดในผู้ป่วยมะเร็งปอดด้วยเทคนิคต่างๆ ที่สามารถรักษาได้ด้วยเครื่องฉายรังสีที่มีอยู่ ในสาขาวิชารังสีรักษา ภาควิชารังสีวิทยา โรงพยาบาลศิริราช
เอกสารอ้างอิง
Guckenberger M, Andratschke N, Alheit H, Holy R, Moustakis C, Nestle U, et al. Definition of stereotactic body radiotherapy. Strahlenther Onkol. 2014;190:26-33.
Videtic GMM, Donington J, Giuliani M, Heinzerling J, Karas TZ, Kelsey CR, et al. Stereotactic body radiation therapy for early-stage non-small cell lung cancer: Executive Summary of an ASTRO Evidence-Based Guideline. Pract Radiat Oncol. 2017;7:295-301.
Schneider BJ, Daly ME, Kennedy EB, Antonoff MB, Broderick S, Feldman J, et al. Stereotactic Body Radiotherapy for Early-Stage Non-Small-Cell Lung Cancer: American Society of Clinical Oncology Endorsement of the American Society for Radiation Oncology Evidence-Based Guideline. J Clin Oncol. 2018 Mar 1;36:710-719.
Gomez DR, Blumenschein GR, Lee JJ, Hernandez M, Ye R, Camidge DR, et al. Local consolidative therapy versus maintenance therapy or observation for patients with oligometastatic non-small-cell lung cancer without progression after first-line systemic therapy: a multicentre, randomised, controlled, phase 2 study. Lancet Oncol. 2016;17:1672-82.
Gomez DR, Tang C, Zhang J, Blumenschein GR, Hernandez M, Lee JJ, et al. Local Consolidative Therapy Vs. Maintenance Therapy or Observation for Patients With Oligometastatic Non–Small-Cell Lung Cancer: Long-Term Results of a Multi-Institutional, Phase II, Randomized Study. J Clin Oncol. 2019;37:1558-65.
Iyengar P, Wardak Z, Gerber DE, Tumati V, Ahn C, Hughes RS, et al. Consolidative Radiotherapy for Limited Metastatic Non–Small-Cell Lung Cancer. JAMA Oncol. 2018;4:e173501.
Keall PJ, Mageras GS, Balter JM, Emery RS, Forster KM, Jiang SB, et al. The management of respiratory motion in radiation oncology report of AAPM Task Group 76a). Med Phys. 2006;33:3874-900.
Seppenwoolde Y, Shirato H, Kitamura K, Shimizu S, Van Herk M, Lebesque JV, et al. Precise and real-time measurement of 3D tumor motion in lung due to breathing and heartbeat, measured during radiotherapy. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2002;53:822-34.
Rietzel E, Liu AK, Doppke KP, Wolfgang JA, Chen AB, Chen GTY, et al. Design of 4D treatment planning target volumes. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2006;66:287-95.
Xi M, Liu M-Z, Zhang L, Li Q-Q, Huang X-Y, Liu H, et al. How many sets of 4DCT images are sufficient to determine internal target volume for liver radiotherapy? Radiother Oncol. 2009;92:255-9.
Timmerman R, McGarry R, Yiannoutsos C, Papiez L, Tudor K, Deluca J, et al. Excessive Toxicity When Treating Central Tumors in a Phase II Study of Stereotactic Body Radiation Therapy for Medically Inoperable Early-Stage Lung Cancer. J Clin Oncol. 2006;24:4833-9.
oncology N. Lung Cancer Atlases, Templates, & Tools: RTOG group; [cited 2022]. Available from: https://www.nrgoncology.org/ciro-lung.
Chang JY, Bezjak A, Mornex F. Stereotactic Ablative Radiotherapy for Centrally Located Early Stage Non–Small-Cell Lung Cancer: What We Have Learned. J Thorac Oncol. 2015;10:577-85.
Consortrium SU. Stereotactic Ablative Body Radiation Therapy (SABR). 2019.
Guckenberger M, Andratschke N, Dieckmann K, Hoogeman MS, Hoyer M, Hurkmans C, et al. ESTRO ACROP consensus guideline on implementation and practice of stereotactic body radiotherapy for peripherally located early stage non-small cell lung cancer. Radiother Oncol. 2017;124:11-7.
Incorporated A. CyberKnife System V11.1 Traetment Planning Course Workbook2019.
Videtic GMM, Hu C, Singh AK, Chang JY, Parker W, Olivier KR, et al. A Randomized Phase 2 Study Comparing 2 Stereotactic Body Radiation Therapy Schedules for Medically Inoperable Patients With Stage I Peripheral Non-Small Cell Lung Cancer: NRG Oncology RTOG 0915 (NCCTG N0927). Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2015;93:757-64.
Benedict SH, Yenice KM, Followill D, Galvin JM, Hinson W, Kavanagh B, et al. Stereotactic body radiation therapy: The report of AAPM Task Group 101. Med Phys. 2010;37:4078-101.
Fernando HC, Timmerman R. American College of Surgeons Oncology Group Z4099/Radiation Therapy Oncology Group 1021: A randomized study of sublobar resection compared with stereotactic body radiotherapy for high-risk stage I non–small cell lung cancer. J Thorac Cardiovasc Surg. 2012;144:S35-S8.
Gerhard SG, Palma DA, Arifin AJ, Louie AV, Li GJ, Al-Shafa F, et al. Organ at Risk Dose Constraints in SABR: A Systematic Review of Active Clinical Trials. Pract Radiat Oncol. 2021;11:e355-e365.
Chang JY, Li QQ, Xu QY, Allen PK, Rebueno N, Gomez DR, et al. Stereotactic ablative radiation therapy for centrally located early stage or isolated parenchymal recurrences of non-small cell lung cancer: how to fly in a "no fly zone". Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2014;88:1120-8.
Bezjak A, Paulus R, Gaspar LE, Timmerman RD, Straube WL, Ryan WF, et al. Safety and Efficacy of a Five-Fraction Stereotactic Body Radiotherapy Schedule for Centrally Located Non-Small-Cell Lung Cancer: NRG Oncology/RTOG 0813 Trial. J Clin Oncol. 2019;37:1316-25.
Timmerman R. A Story of Hypofractionation and the Table on the Wall. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2022;112:4-21.
Li Q, Swanick CW, Allen PK, Gomez DR, Welsh JW, Liao Z, et al. Stereotactic ablative radiotherapy (SABR) using 70 Gy in 10 fractions for non-small cell lung cancer: exploration of clinical indications. Radiother Oncol. 2014;112:256-61.
Linda A, Trovo M, Bradley JD. Radiation injury of the lung after stereotactic body radiation therapy (SBRT) for lung cancer: a timeline and pattern of CT changes. Eur J Radiol. 2011;79:147-54.
Dahele M, Palma D, Lagerwaard F, Slotman B, Senan S. Radiological changes after stereotactic radiotherapy for stage I lung cancer. J Thorac Oncol. 2011;6:1221-8.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 สมาคมรังสีรักษาและมะเร็งวิทยาแห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารมะเร็งวิวัฒน์ ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับ และบุคคลากรท่านอื่น ๆ ใน สมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
