การเปรียบเทียบค่าความคลาดเคลื่อนในการจัดท่าผู้ป่วยโดยใช้อุปกรณ์ยึดตรึง 2 ชนิด สำหรับการฉายรังสีผู้ป่วยมะเร็งบริเวณอุ้งเชิงกราน
คำสำคัญ:
ขอบเขตการวางแผนการรักษา, ความคลาดเคลื่อนในการจัดท่า, อุปกรณ์ยึดตรึงบทคัดย่อ
หลักการและเหตุผล: อุปกรณ์ยึดตรึงผู้ป่วยมีบทบาทสำคัญเพื่อช่วยในการจัดท่าผู้ป่วยให้อยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องตลอดการฉายรังสี การฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกรานในหน่วยรังสีรักษาและมะเร็งวิทยาโรงพยาบาลรามาธิบดี ได้มีการนำอุปกรณ์ยึดตรึงมาใช้ 2 ชนิดได้แก่ Vacuum Bag Cushion (VBC) และ Feet Fix (FF) การเลือกใช้อุปกรณ์ที่ยึดตรึงให้เหมาะสมเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่จะช่วยลดความคลาดเคลื่อนในการจัดท่าผู้ป่วยได้
วัตถุประสงค์: เปรียบเทียบค่าความคลาดเคลื่อนในการจัดท่าผู้ป่วยฉายรังสีของการใช้อุปกรณ์ VBC และ FF และคำนวณหาขอบเขตของการวางแผนการรักษา (Planning Target Volume margin: PTV margin) ที่เหมาะสมในการใช้อุปกรณ์ยึดตรึงแต่ละชนิด สำหรับการฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกราน
วัสดุและวิธีการ: ในการศึกษานี้เก็บข้อมูลผู้ป่วยมะเร็งที่ฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกราน ใช้อุปกรณ์ยึดตรึง VBC และ FF ทั้งหมด 53 คน ตรวจสอบความคลาดเคลื่อนของผู้ป่วยก่อนการฉายรังสีโดยการประเมินจากการถ่ายภาพในโหมด kV-kV imaging และประเมินหาค่าความคลาดเคลื่อนใน 3 ด้าน คือ Vertical (VRT), Longitudinal (LONG), และ Lateral (LAT) วิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ จากนั้นนำข้อมูลค่าความคลาดเคลื่อนที่ได้ไปคำนวณหา systematic error, random error และขอบเขต PTV margin
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยมะเร็งบริเวณอุ้งเชิงกรานที่ใช้อุปกรณ์ยึดตรึงแบบ VBC มีค่าความคลาดเคลื่อนในการจัดท่าโดยรวม (Total Vector Error: TVE) คือ 0.51 ซม. และของอุปกรณ์ FF คือ 0.57 ซม. เมื่อวิเคราะห์ผลเปรียบเทียบทางสถิติพบว่าค่าความคลาดเคลื่อนในการจัดท่าผู้ป่วยโดยใช้อุปกรณ์ยึดตรึง 2 ชนิดนี้ ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ค่า PTV margin ด้าน VRT, LONG และ LAT ของอุปกรณ์ยึดตรึงแบบ VBC มีค่า 0.53, 0.75 และ 0.97 ซม. อุปกรณ์ FF มีค่า 0.51, 0.69 และ 1.12 ซม. ตามลำดับ
ข้อสรุป: การจัดท่าผู้ป่วยมะเร็งบริเวณอุ้งเชิงกรานด้วยการใช้อุปกรณ์ยึดตรึงผู้ป่วย 2 ชนิด คือ VBC และ FF นั้น พบว่าค่าความคลาดเคลื่อนในการจัดท่าผู้ป่วยไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ และเมื่อเปรียบเทียบกันทั้ง 3 ด้าน ด้าน LAT ของผู้ป่วยที่ใช้อุปกรณ์ยึดตรึงทั้ง 2 อุปกรณ์ มีค่าขอบเขต PTV มากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
Dearnaley DP, Khoo VS, Norman AR, Meyer L, Nahum A, Tait D, et al. Comparison of radiation side-effects of conformal and conventional radiotherapy in prostate cancer: a randomised trial. The Lancet. 1999;353:267-72.
Michalski JM, Winter K, Purdy JA, Parliament M, Wong H, Perez CA, et al. Toxicity after three-dimensional radiotherapy for prostate cancer on RTOG 9406 dose Level V. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2004;58:735-42.
Knapp P, Eva B, Reseigh G, Gibbs A, Sim L, Daly T, et al. The role of volumetric modulated arc therapy (VMAT) in gynaecological radiation therapy: A dosimetric comparison of intensity modulated radiation therapy versus VMAT. J Med Radiat Sci. 2019;66:44-53.
Van Herk M. Errors and margins in radiotherapy. Semin Radiat Oncol. 2004;14:52-64.
Leibel SA, Fuks Z, Zelefsky MJ, Hunt M, Burman CM, Mageras GS, et al. Technological advances in external-beam radiation therapy for the treatment of localized prostate cancer. Semin Oncol. 2003;30:596-615.
Mackie TR, Kapatoes J, Ruchala K, Lu W, Wu C, Olivera G, et al. Image guidance for precise conformal radiotherapy. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2003;56:89-105.
Saw CB, Yakoob R, Enke CA, Lau TP, Ayyangar KM. Immobilization devices for intensity-modulated radiation therapy (IMRT). Med Dosim. 2001;26:71-7.
Rosenthal SA, Roach III M, Goldsmith BJ, Doggett EC, Pickett B, Yuo H-S, et al. Immobilization improves the reproducibility of patient positioning during six-field conformal radiation therapy for prostate carcinoma. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 1993;27:921-6.
Soffen EM, Hanks GE, Hwang CC, Chu JC. Conformal static field therapy for low volume low grade prostate cancer with rigid immobilization. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 1991;20:141-6.
Catton C, Lebar L, Warde P, Hao Y, Catton P, Gospodarowicz M, et al. Improvement in total positioning error for lateral prostatic fields using a soft immobilization device. Radiat Oncol. 1997;44:265-70.
Garcia R, Oozeer R, Le Thanh H, Chauvet B, Toy B, Reboul F. Conformational radiotherapy in cancers of the prostate: contribution of pelvic immobilization and new fiducial markers. Cancer Radiother. 1997;1:307-13.
Song PY, Washington M, Vaida F, Hamilton R, Spelbring D, Wyman B, et al. A comparison of four patient immobilization devices in the treatment of prostate cancer patients with three dimensional conformal radiotherapy. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 1996;34:213-9.
Hall WA, Paulson E, Davis BJ, Feng F, Sandler HM, Lawton CA, et al. NRG oncology updated international consensus atlas on pelvic lymph node volumes for Intact and postoperative prostate cancer. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2021;109:174-85.
Myerson RJ, Garofalo MC, Naqa IE, Abrams RA, Apte A, Bosch WR, et al. Elective clinical target volumes for conformal therapy in anorectal Cancer: An RTOG consensus panel contouring atlas. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2009;74:824-30.
Small W Jr., Bosch WR, Harkenrider MM, Yashar CM, Winter KA, Gaffney DK, et al. NRG oncology/RTOG consensus guidelines for delineation of clinical target volume for intensity modulated pelvic radiation therapy in postoperative treatment of endometrial and cervical cancer: An update. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2021;109:413-24.
Kim DG, Jung JJ, Cho KH, Ryu MR, Moon SK, Bae SH, et al. Comparison of two different immobilization devices for pelvic region radiotherapy in tomotherapy. Med Phys. 2016;27:250-7.
นีรนุช ทวีบุญ, คฑา ตินทุการนนท์, สุธี เดชะวงศ์สุวรรณ. การศึกษาเปรียบเทียบความคลาดเคลื่อนของ ตำแหน่ง isocenter ระหว่างแนว เหนือ และ ใต้ ต่อ nipple สำหรับการฉายรังสีมะเร็งบริเวณทรวงอก และ ช่องท้อง โดยการใช้ภาพ KV Orthogonal หรือ Cone-beam computed tomography (CBCT) ของโรง พยาบาลศิริราช. J Thai Assos Radiat Oncol. 2018;24:25-34.
วรญา เงินเถื่อน. การเปรียบเทียบความคลาดเคลื่อนจากการจัดท่าผู้ป่วยฉายรังสีผู้ป่วยมะเร็งปอด โดยใช้ อุปกรณ์ยึดตรึงสองชนิด. J Thai Assos Radiat Oncol. 2018;24:29-37.
Udayashankar AH, Noorjahan S, Srikantia N, Babu KR, Muzumder S. Immobilization versus no immobilization for pelvic external beam radiotherapy. Rep Pract Oncol Radiother. 2018;23:233-41
Malone S, Szanto J, Perry G, Gerig L, Manion S, Dahrouge S, et al. A prospective comparison of three systems of patient immobilization for prostate radiotherapy. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2000;48:657-65.
White P, Yee CK, Shan LC, Chung LW, Man NH, Cheung YS. A comparison of two systems of patient immobilization for prostate radiotherapy. Radiat Oncol. 2014;9:1-12.
Ariyaratne H, Chesham H, Pattingell J, Alonzi R. Image-guided radiotherapy for prostate cancer with cone beam CT: dosimetric effects of imageing frequency and PTV margin. Radiat Oncol. 2016;121:103-8.
Kupelian PA, Lee C, Langen KM, Zeidan OA, Manon RR, Willoughby TR, et al. Evaluation of image-guidance strategies in the treatment of localized prostate cancer. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2008;70:1151-7.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารมะเร็งวิวัฒน์ ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับ และบุคคลากรท่านอื่น ๆ ใน สมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
