การเปรียบเทียบผลรวมปริมาณรังสีที่อวัยวะปกติได้รับด้วยเทคนิคการฉายรังสีปรับความเข้มและเทคนิคการฉายรังสีปรับความเข้มหมุนรอบตัวผู้ป่วยสำหรับโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก
คำสำคัญ:
มะเร็งต่อมลูกหมาก, เทคนิคการฉายรังสีปรับความเข้ม, เทคนิคการฉายรังสีปรับความเข้มหมุนรอบตัวผู้ป่วย, ผลรวมปริมาณรังสีที่อวัยวะนั้นได้รับบทคัดย่อ
หลักการและเหตุผล: ปริมาณรังสีรวมที่อวัยวะ (Integral dose, ID) คือพลังงานรวมทั้งหมดที่ถูกดูดกลืนในปริมาตรของการฉายรังสี ปัจจัยที่มีผลต่อ ID ได้แก่ พลังงาน และจำนวนทิศทางการเข้าของลำรังสี เป็นต้น การฉายรังสีด้วยเทคนิคที่ซับซ้อน ได้มีการเพิ่มจำนวนทิศทางการเข้าของลำรังสีที่มากขึ้นกว่าการฉายรังสีแบบมาตรฐาน
วัตถุประสงค์:เพื่อเปรียบเทียบปริมาณรังสีรวมที่อวัยวะได้รับจากการฉายรังสีมะเร็งต่อมลูกหมากด้วยเทคนิค IMRT และเทคนิค VMAT สำหรับพลังงาน 6 MV และ 15 MV
วัสดุและวิธีการ: ทำการวางแผนการรักษาผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมาก ด้วยเทคนิค IMRT และ VMAT พลังงาน 6 MV และ 15 MV จำนวน 6 ราย กำหนดปริมาณรังสีที่ก้อนมะเร็งได้รับทั้งหมด 79.2 เกรย์ รวมทั้งหมด 44 ครั้ง จากนั้นคำนวณหาค่าปริมาณรังสีรวมที่อวัยวะได้รับจากปริมาณรังสีเฉลี่ย (เกรย์) ในปริมาตร คูณด้วยปริมาตรของอวัยวะที่สนใจ (ลิตร) ได้แก่ กระเพาะปัสสาวะ (bladder), ลำไส้ตรง (rectum) และปริมาณรังสีรวมที่อวัยวะปกติ (normal tissue integral dose, NTID)
ผลการศึกษา: ค่าเฉลี่ย ID ของแผนการรักษาด้วยเทคนิค IMRT และ VMAT สำหรับกระเพาะปัสสาวะ ลำไส้ใหญ่ พบว่าโดยรวมไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ส่วนเทคนิค VMAT ให้ค่า NTID สูงกว่า IMRT อย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากแผนการรักษาเทคนิค VMAT มีทิศทางการเข้าของลำรังสีมากกว่า IMRT เมื่อเปรียบเทียบพลังงานที่ต่างกันพบว่า พลังงาน 15 MV ทำให้ NTID ต่ำกว่า 6 MV อย่างมีนัยสำคัญ รวมถึง MU ลดลงสำหรับเทคนิค VMAT พลังงาน 15 MV อย่างมีนัยสำคัญ
ข้อสรุป: เทคนิค VMAT พลังงาน 15 MV สามารถลด NTID ให้กับผู้ป่วยได้อย่างมีนัยสำคัญ ช่วยลดระยะเวลาในการฉายรังสีให้กับผู้ป่วยอีกทางหนึ่งแสดงจากค่า MU ที่ลดลง
เอกสารอ้างอิง
มะเร็งต่อมลูกหมาก [cited Sep 14, 2019]. Available from: https://medthai.com.
การฉายรังสีสําหรับผู้ป่วยมะเร็ง [cited Sep 14, 2019]. Available from: https://www.chulacancer.net/patient-knowledge-inner.php?gid=128.
มะเร็งต่อมลูกหมากโรคร้ายของสุขภาพชาย [cited Oct 27, 2019]. Available from: https://med.mahidol.ac.th/cancer_center/sites/default/files/public/pdf/Booklet/Booklet-Prostate-Cancer.pdf.
Bumrungrad International Hospital [cited Sep 14, 2019]. Available from: https://www.bumrungrad.com/th/conditions/prostate-cancer.
หลักการรักษาด้วยรังสี [cited Sep 14, 2019]. Available from: https://www.chulacancer.net/patient-list-page.php?id=420.
Kry SF, Bednarz B, Howell RM, Dauer L, Followill D, Klein E, et al. AAPM TG 158: measurement and calculation of doses outside the treated volume from external‐beam radiation therapy. Med Phys. 2017;44:e391-e429.
การรักษามะเร็งต่อมลูกหมากด้วยวิธีรังสีรักษา [cited Sep 14, 2019]. Available from: https://www.bumrungrad.com/th/health-blog/April-2017/prostate-cancer-radiothery-treatment.
ชวลิต เลิศบุษยานุกูล. การฉายรังสีแบบปรับความเข้มในมะเร็งบริเวณศีรษะและลำคอ (IMRT of Head and Neck Cancer) [cited Oct 12, 2019]. Available from: https://chulacancer.net/education-inner.php?id=392.
Prostate cancer metastasis: Where does prostate cancer spread? [cited Dec 5, 2019]. Available from: https://mayocl.in/34R8sIh.
Tyagia A, Supe SS, Sandeep, Singh MP. A dosimetric analysis of 6MV versus 15MV photon energy plans for intensity modulated radiation therapy (IMRT) of carcinoma of cervix. Rep Pract Oncol Radiother. 2010;15: 125–31.
Aoyama H, Westerly DC, Mackie TR, Olivera GH, Bentzen SM, Patel RR, et al. Integral radiation dose to normal structures with conformal external beam radiation. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2006;64:962-7.
Nguyen F, Rubino C, Guerin S, Diallo I, Samand A, Hawkins M, et al. Risk of a second malignant neoplasm after cancer in childhood treated with radiotherapy: correlation with the integral dose restricted to the irradiated fields. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2008;70:908-15.
Slosareka K, Osewskib W, Grzadziela A, Radwana M, Dollaa L, Szlaga M, et al. Integral dose: Comparison between four techniques for prostate radiotherapy. Rep Pract Oncol Radiother. 2015;20:99–103.
Ost P, Speleers B, De Meerleer G, De Neve W, Fonteyne V, Villeirs G, et al. Volumetric arc therapy and intensity-modulated radiotherapy for primary prostate radiotherapy with simultaneous integrated boost to intraprostatic lesion with 6 and 18 MV: a planning comparison study. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2011;79:920-6.
Kumar L, Yadav G, Raman K, Bhushan M, Pal M. The dosimetric impact of different photon beam energy on RapidArc radiotherapy planning for cervix carcinoma. J Med Phys. 2015;40:207.
Thangavelu S, Jayakumar S, Govindarajan K, Supe SS, Nagarajan V, Nagarajan M. Influence of photon energy on the quality of prostate intensity modulated radiation therapy plans based on analysis of physical indices. J Med Phys. 2011;36:29.
Chung J-B, Kim J-S, Kim I-A, Lee J-W, Cho W, Suh T-S. The effect of photon energy on the intensity-modulated radiation therapy plan for prostate cancer: a planning study. J Korean Phys Soc. 2011;59:183-8.
Kry SF, Salehpour M, Followill DS, Stovall M, Kuban DA, White RA, et al. Out-of-field photon and neutron dose equivalents from step-and-shoot intensity-modulated radiation therapy. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2005;62:1204-16.
Ruben JD, Davis S, Evans C, Jones P, Gagliardi F, Haynes M, et al. The effect of intensity-modulated radiotherapy on radiation-induced second malignancies. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2008;70:1530-6.
Kry SF, Salehpour M, Titt U, White RA, Stovall M, Followill D. Monte Carlo study shows no significant difference in second cancer risk between 6-and 18-MV intensity-modulated radiation therapy. Radiother Oncol. 2009;91:132-7.
Kim S, Alaei P. Implementation of full/half bowtie filter models in a commercial treatment planning system for kilovoltage cone‐beam CT dose estimations. J Appl Clin Med Phys. 2016;17:153-64.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารมะเร็งวิวัฒน์ ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับ และบุคคลากรท่านอื่น ๆ ใน สมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
