การประเมินความคลาดเคลื่อนของการจัดท่าสำหรับการฉายรังสีรักษาในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมโดยใช้ระบบภาพผิวแบบสามมิติ
คำสำคัญ:
มะเร็งเต้านม, ความคลาดเคลื่อนแบบระบบ, ระบบภาพผิวแบบสามมิติ, ความคลาดเคลื่อนแบบสุ่มบทคัดย่อ
หลักการและเหตุผล: การฉายรังสีเป็นวิธีการหนึ่งในการรักษาผู้ป่วยมะเร็งเต้านม โดยต้องทำการฉายหลายครั้ง การจัดท่าผู้ป่วยให้มีความถูกต้อง แม่นยำจึงมีความสำคัญ
วัตถุประสงค์: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความสามารถของการจัดท่าผู้ป่วยฉายรังสีรักษามะเร็งเต้านม เมื่อใช้และไม่ใช้ระบบภาพผิวแบบสามมิติ (3D surface imaging system, AlignRT) รวมถึงปัจจัยของขนาดเต้านม
วัสดุและวิธีการ: ทำการเก็บข้อมูลผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาแบบทั้งเต้าจำนวน 10 ราย ผู้ป่วยทุกรายได้รับการจัดท่าก่อนฉายรังสีทั้ง 2 วิธีคือ ไม่ใช้ (P1) และใช้ AlignRT (P2) โดยผู้ป่วยทุกรายได้รับการตรวจสอบตำแหน่งก่อนฉายรังสีด้วย Cone beam computed tomography จำนวน 8 ครั้ง จากการฉายรังสีทั้งสิ้น 25 ครั้ง นำภาพที่ได้เปรียบเทียบกับภาพอ้างอิงจาก CT Simulator ทำให้ได้ค่าความคลาดเคลื่อนจากทั้ง 2 วิธีในผู้ป่วยแต่ละรายทั้งในแนวเลื่อนขนานบนระนาบ (translation) และแนวหมุน (rotation)
ผลการศึกษา: การใช้ AlignRT ลดความคลาดเคลื่อนทั้งแนวเลื่อนและแนวหมุนกว่าการไม่ใช้ AlignRT ในการจัดท่าอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ โดยลดความคลาดเคลื่อนในผู้ป่วยเต้านมขนาดเล็กในแนว หน้า-หลัง และเต้านมขนาดใหญ่ในแนวศีรษะ-เท้า จากผลการวิจัยพบว่าการใช้ AlignRT ร่วมในการจัดท่าผู้ป่วยให้ความคลาดเคลื่อนที่น้อยกว่า และเมื่อวิเคราะห์ความคลาดเคลื่อนแบบระบบ () และแบบสุ่ม (
) พบว่าส่วนใหญ่การใช้ AlignRT ร่วมมีค่าความคลาดเคลื่อนน้อยกว่า
ข้อสรุป: การใช้ AlignRT สามารถช่วยในการจัดท่าผู้ป่วยฉายรังสีรักษามะเร็งเต้านม อย่างไรก็ตามควรทำร่วมกับการตรวจสอบตำแหน่งก่อนฉายรังสีด้วยวิธีอื่น
เอกสารอ้างอิง
Topolnjak R, Sonke JJ, Nijkamp J, Rasch C, Minkema D, Remeijer P, et al. Breast patient setup error assessment: comparison of electronic portal imaging devices and cone-beam computed tomography matching resultd. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2010;78:1235-43.
Chung MJ, Lee GJ, Suh YJ, Lee HC, Lee SW, Jeong S, et al. Setup error and effectiveness of weekly image-guided radiation therapy of TomoDirect for early breast cancer. Cencer Res Treat. 2015;47:774-780.
Rong Yi, Walston S, Welliver MX, Chakravarti A, Quick AM. Improving Intra-Fractional Target Position Accuracy Using a 3D Surface Surrogate for Left Breast Irradiation Using the Respiratory-Gated Deep-Inspiration Breath-Hold Technique. PLoS One. 2014;9:e97933.
Laaksomaa M, Sabastian S, Rossi M, Lehtonen T, Pehkonen J, Remes J, et al. AlignRT and Catalyst in whole-breast radiotherapy with DIBH: Is IGRT still needed? J Appl Clin Med Phys. 2019;20:97-104.
Lozano EM, Perez LA, Torres J, Carrascosa C, Sanz M, Mendicote F, et al. Correction of systematic set-up error in breast and head and neck irradiation through a no-action level (NAL) protocol. Clin Transi Oncol. 2011;13:34-42.
ทวีป แสงแห่งธรรม. ฟิสิกส์การแพทย์และบทบาทของนักรังสีเทคนิคในการดูแลผู้ป่วยมะเร็งบริเวณศีรษะและลำคอ. ใน : รศ.นพ.ชวลิต เลิศบุษยานุกูล (บรรณาธิการ). มะเร็งคอหอยหลังโพรงจมูก. กรุงเทพฯ: เอส.ออฟเซ็ทกราฟฟิคดีไซน์; 2560. 101-25.
Cravo Sá A, Fermento A, Neves D, Ferreira S, Silva T, Marques CC, et al.Radiotherapysetup displacements in breast cancer patients: 3D surface imaging experience. Rep Pract Oncol Radiother. 2018;23:61-7.
Deantonio L, Masini L, Loi G, Gambaro G, Bolchini C, Krengli M. Detection of setup uncertainties with 3D surface registration system for conformal radiotherapy of breast cancer. Rep Pract Oncol Radiother. 2011;16:77-81.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารมะเร็งวิวัฒน์ ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับ และบุคคลากรท่านอื่น ๆ ใน สมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
