อุปสรรคของการรักษาด้วยรังสีเพื่อบรรเทาอาการสำหรับผู้ป่วยมะเร็งที่โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

การรักษาผู้ป่วยมะเร็งระยะลุกลามมาก หรือมีการกระจายไปอวัยวะอื่น เน้นไปที่การลดความทุกข์ทรมานและช่วยให้ ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น แต่ที่โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ พบว่าผู้ป่วยหลายรายไม่สามารถรับการรักษาด้วยรังสีได้ ส่งผลให้ มีความทุกข์ทรมาน คุณภาพชีวิตแย่ลง เกิดปัญหาต่อครอบครัวและมีค่าใช้จ่ายด้านการรักษาเพิ่มขึ้น การวิจัยนี้จึงมี วัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ปัญหา และอุปสรรคของการเข้าถึงบริการด้านรังสีรักษา โดยทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วยมะเร็ง ย้อนหลัง ตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ. 2548 ถึง เดือน ธันวาคม พ.ศ. 2557 พบผู้ป่วยซึ่งส่งมาปรึกษาฉายรังสีเพื่อทุเลาอาการ 579 ราย ปฏิเสธการฉายรังสี 373 ราย คิดเป็นร้อยละ 64.42 ผู้ป่วยส่วนมากเป็นผู้สูงอายุ (เฉลี่ย 60.3 ปี) และมีรายได้ต่ำ มีลูกแต่ลูกไม่ได้อยู่ดูแล ร้อยละ 86.86 ใช้สิทธิบัตรทองและไม่มีรถส่วนตัว ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีการกระจายของมะเร็งไปแล้ว 2-3 ตำแหน่ง ได้แก่กระดูก (ร้อยละ 87.67) ปอด-เยื่อหุ้มปอด และสมอง ปัญหาหลักคืออาการปวด (ร้อยละ 98.39) และ การกดทับเนื้อเยื่อจากก้อนมะเร็ง ผู้ป่วยส่วนมากรับฟังข้อมูลเรื่องโรคและการรักษาร่วมกับญาติ แต่มีถึงร้อยละ 76.35 ที่ผู้ป่วยต้องการฉายรังสี แต่ญาติไม่สามารถพาไปรักษาได้ โดยเหตุผลหลัก คือภาระงานของญาติ (ร้อยละ 98.66) ปัญหา ด้านการเงิน (ร้อยละ 97.59) ความกังวลต่อการไปอยู่ต่างจังหวัด และขั้นตอนการส่งต่อที่ยุ่งยาก ผู้ป่วยกลุ่มนี้มารับการ รักษาที่โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ทั้งแบบผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยในเฉลี่ยรายละ 14 ครั้งและ 5 ครั้งตามลำดับ โดยมีค่าใช้จ่าย เฉลี่ยต่อครั้ง 20,664 บาท เมื่อรักษาแบบผู้ป่วยใน 7,298 บาทเมื่อรักษาแบบผู้ป่วยนอก