คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอที่ได้รับรังสีรักษา
คำสำคัญ:
คุณภาพชีวิต, มะเร็งศีรษะและคอ, รังสีรักษาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยพรรณนาเชิงเปรียบเทียบ (Comparative Descriptive Research) มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอที่ได้รับรังสีรักษา 3 ระยะ คือ ระหว่างระยะก่อนได้รับรังสีรักษา สัปดาห์สุดท้ายของการได้รับรังสีรักษา และหลังได้รับรังสีรักษาครบ 6 สัปดาห์ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอที่มารับการรักษาด้วยรังสีรักษาเป็นครั้งแรก ที่หน่วยรังสีรักษาและมะเร็งวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระหว่างเดือน กรกฎาคม ถึงเดือน ธันวาคม 2557 คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงตามเกณฑ์ที่กำหนด จำนวน 46 คน เก็บรวบรวมข้อมูล โดยการสัมภาษณ์ เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถาม ซึ่งประกอบด้วย ข้อมูลส่วนบุคคลและแบบวัดคุณภาพชีวิตผู้ป่วยมะเร็ง ศีรษะและคอ ( FACT-H&N)วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ สถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวแบบวัดซํ้า (ANOVA) และการทดสอบของเซฟเฟ่ (Scheffe') ผลการศึกษาพบว่า คะแนนเฉลี่ยคุณภาพชีวิตโดยรวมในสัปดาห์สุดท้ายของการได้รับรังสีรักษา และหลังได้รับรังสีรักษา 6 สัปดาห์มีคุณภาพชีวิตตํ่ากว่าก่อนได้รับรังสีรักษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 เมื่อเปรียบเทียบเป็นรายด้าน พบว่า ด้านร่างกาย และด้านเฉพาะผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอ ในสัปดาห์สุดท้ายของการได้รับรังสีรักษา และหลังได้รับรังสีรักษา 6 สัปดาห์มีคุณภาพชีวิตตํ่ากว่าก่อนได้รับรังสีรักษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 แต่คะแนนเฉลี่ยคุณภาพชีวิตหลังได้รับ รังสีรักษา 6 สัปดาห์ และสัปดาห์สุดท้ายของการได้รับรังสีรักษาไม่แตกต่างกัน ส่วนคุณภาพชีวิตด้านสังคมและครอบครัว ด้าน อารมณ์และจิตใจ และด้านปฏิบัติกิจกรรม พบว่าไม่มีความแตกต่างกันทั้ง 3 ระยะ ดังนั้นบทบาทของพยาบาลควรส่งเสริมการ ดูแลตนเองและดูแลช่องปากของผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอที่ได้รับรังสีรักษา เพื่อลดภาวะแทรกซ้อนจากรังสีรักษาและส่งเสริม ให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดียิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. สถิติโรคมะเร็ง [ออนไลน์]. สืบค้นจาก http://www. nci.go.th. เข้าถึงเมื่อ 4 สิงหาคม2556.
หน่วยรังสีรักษาและมะเร็งวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สถิติผู้ป่วยที่มารับการฉายรังสีประจำปี 2553-2556. เชียงใหม่; 2556.
วราภรณ์ วิภาสวงศ์. การประเมินผลโครงการป้องกันเยื่อบุช่องปากอักเสบในผู้ป่วยมะเร็งศีรษะ และคอที่ได้รับรังสีรักษา และหรือได้รับเคมีบำบัดในโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่. [การค้นคว้าแบบอิสระปริญญาพยาบาลศาสตร์มหาบัณฑิต]. เชียงใหม่:มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2547.
ชวลิต เลิศบุษยานุกุลและประเสริฐ เลิศสงวนสินชัย. การรักษามะเร็งบริเวณศีรษะและลำคอโดยการฉายรังสีร่วมกับการให้เคมีบำบัด.จุฬาลงกรณ์เวชสาร2545;46:11-7.
อภิรดี ลดาวรรษ์, วงจันทร์ เพชรพิเชฐเชียร และวันธณี วิรุฬพานิช. การสำรวจอาการที่พบบ่อยในผู้ป่วยโรคมะเร็งภาคใต้.สงขลานครินทร์เวชสาร 2548; 23:285-95.
Ulrich SP, Canale SW, Wendell SA. Medical-surgical nursing care planning guides (4rd ed.). Philadelphia: W. B. Saunders.1998.
Gamba A, Romano M, GrossoLM, TamburiniM, Cantu G, Molinari R, et al. Psychosocial adjustment of patients surgically treated for head and neck cancer. Head & Neck 2006;14:218-23.
นันทวัช สิทธิรักษ์ และคณะ. ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาด้วยเคมีบำบัดโรงพยาบาลศิริราช. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย 2555;57:47-60.
ธนา นิลชัยโกวิทย์และสิวลี ศิริไลใน วสันต์ ลีนะสมิต และสมเกียรติ ศรีสุพรรณดิฐ(บรรณาธิการ).ปัญหาด้านจิต-สังคมในผู้ป่วยโรคมะเร็งนรีเวช. มะเร็งนรีเวชวิทยา (พิมพ์ครั้งที่ 2) กรุงเทพฯ: โฮลิสติก พับลิซซิ่ง. 2542.
McClain C, Rosenfeld B, Breitbart W. Effect of spiritual well-being on end-of-life despair in terminallyill cancer patients. Lancet2003;361:1603-7.
Janda M, Obermair A, Cella D, Crandon AJ, Trimmel M. Vulvar cancer patients quality of life : a qualitative assessment. Int J Gynecol Cancer. 2004;14:875-81.
Brown M, Lipscomb J, Snyder C. The burden of illness of cancer : economic cost and quality of life. Annu Rev Public Health. 2001;22:91-113.
Greenberg D, Earle C, Fang C, Elder-Lissai A, Neumann PJ. When is cancer care cost- effective? A systematic overview of cost-utility analyses in oncology. J Natl Cancer Inst. 2010;102:82-8.15.
Chitapanarax I, Lorvidhaya V, Tharavichitkul E, Mayurasakorn S, Sittitrai P, Pattarasakulchai T, et al. A Phase 2 study of docetaxel and carboplatin with concurrent radiation therapy for locally advanced head and neck cancer : Auris Nasus Larynx. 2011;38:108-13
ปรมาภรณ์ ปราสาททองโอสถ, สืบวงศ์ จุฑาภิสิทธิ์ และอดุลย์รัตน วิจิตราศิลป์. ศัลยศาสตร์ ศีรษะคอ และ เต้านม เล่มที่ 5. นนทบุรี: บริษัท พี ซี เค ดีไซน์.2552.
Mallick I, Waldron JN. Radiation Therapy for Head and Neck Cancers. Semin Oncol Nurs. 2009 ;25:193-202
Cella D. FACIT- Sp - Ex (Version 4) [Online]. Retrieved from http:// www.facit.org. เข้าถึงเมื่อ 4 มีนาคม2557
Van Rij CM, Oughlane-Heemsbergen WD, Ackerstaff AH, Lamers EA, Balm AJ, Rasch CR. Parotid gland sparing IMRT for head and neck cancer improves xerostomia related quality of life. Radiat Oncol. 2008;3:41
Ogama N, Suzuki S, Umeshita K, Kobayashi T, Kaneko S, Kato S, Shimizu Y. Appetite and adverse effects associated with radiation therapy in patients with head and neck cancer. Eur J Oncol Nurs. 2010 ;14:3-10.
Brown CG, Yoder LH. Stomatitis: An Overview: Protecting the oral cavity during cancer treatment. Am J Nurs. 2002;102 Suppl 4:20-3
สุชาดา ธราพร. ความสัมพันธ์ระหว่างอาการ การสนับสนุนทางสังคมและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอเพศ ชายภาคใต้ขณะได้รับรังสีรักษา. [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต].กรุงเทพฯ:จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2555.
อิ่มใจ ชิตาพนารักษ์. ผลกระทบจากการฉายรังสีในการรักษามะเร็งบริเวณศีรษะและคอ. ในอิ่มใจ ชิตาพนารักษ์. (บรรณาธิการ),ผลกระทบจาการรักษาโรคมะเร็ง (พิมพ์ครั้งที่ 1, หน้า 111-130).เชียงใหม่: ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.2557.
Harrison LB, Sessions RB, Hong WK. Head and Neck Cancer; A Multidisciplinary approach (3 ed., pp.120-129). USA: Lippincott Williams & Wilkins, a WoltersKiuwerBisiness.2009.
Manikantan K, Khode S, Sayed SI, Roe J, Nutting CM, Rhys-Evans P, et al. Dysphagia in head and neck cancer. Cancer Treat Rev. 2009;35:724-32.
Somjaivong B, Thanasilp S, Preechawong S, Sloan R. The influence of symptoms, social support, uncertainty, and coping on health-related quality of life among cholangiocarcinoma patients in northeast Thailand. Cancer Nurs. 2011;34:434-42.
วิชาฎา อยู่ดวง, ยุวดี วิทยพันธ์, พิมลลักษณ์ ดำเนียร, อัญญารัตน์ มุสิกกะ, วิวัฒน์ หาญกล้า, สุนีย์ ละกำปั่น. คุณภาพ ชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและลำคอที่ไดรั้บรังสีรักษาที่โรงพยาบาลมะเร็งสุราษฎร์ธานี. วารสารโรคมะเร็ง 2558;35:14-25.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารมะเร็งวิวัฒน์ ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับ และบุคคลากรท่านอื่น ๆ ใน สมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
