การเปรียบเทียบเชิงรังสีคณิตของแผนรังสีรักษาร่วมพิกัดระหว่างเทคนิครังสีสามมิติกับเทคนิครังสีตัดขวางแบบเกลียว หมุนสำหรับเนื้องอกสมอง

บทคัดย่อ

หลักการและเหตุผล: การฉายรังสีร่วมพิกัดผู้ป่วยเนื้องอกสมอง ต้องการความแม่นยำในการฉายรังสีสูงเพื่อให้รอยโรคได้รับ ปริมาณรังสีสูงสุดและให้เนื้อเยื่อปกติได้รับปริมาณรังสีน้อยที่สุด จากการค้นคว้าศึกษางานวิจัยเรื่องการฉายรังสีร่วมพิกัด พบว่ามี การใช้เทคนิครังสีตัดขวางแบบเกลียวหมุนสำหรับการฉายรังสีร่วมพิกัดในผู้ป่วยเนื้องอกสมอง จึงทำวิจัยเชิงทดลองแบบย้อนหลัง เพื่อวางแผนและประเมินรังสีรักษาร่วมพิกัดด้วยเทคนิครังสีตัดขวางแบบเกลียวหมุน วัตถุประสงค์: เพื่อวางแผนรังสีรักษาร่วมพิกัดด้วยเทคนิครังสีตัดขวางแบบเกลียวหมุนสำหรับการฉายรังสีเนื้องอกสมองแล้ว เปรียบเทียบค่าตัวแปรเชิงรังสีคณิตของรอยโรคและอวัยวะปกติข้างเคียงกับแผนรังสีสามมิติที่ใช้อุปกรณ์จำกัดลำรังสีแบบซี่ ขนาดเล็ก วัสดุและวิธีการ: การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองแบบย้อนหลัง เพื่อวางแผนรังสีรักษาร่วมพิกัด ด้วยเทคนิครังสีตัดขวาง แบบเกลียวหมุนในผู้ป่วยจำนวน 17 ราย ที่ได้รับการฉายรังสีเนื้องอกสมองด้วยเทคนิครังสีรักษาร่วมพิกัดสามมิติที่ใช้อุปกรณ์ จำกัดลำรังสีแบบซี่ขนาดเล็ก แล้วเปรียบเทียบค่าตัวแปรเชิงรังสีคณิตของรอยโรค ได้แก่ ค่าดัชนีความเข้ารูป ค่าดัชนีความ สม่ำเสมอ ส่วนอวัยวะปกติข้างเคียงที่พิจารณาเปรียบเทียบ ได้แก่ ก้านสมอง ศูนย์รวมประสาทตา เส้นประสาทตา และตา ค่าตัว แปรเชิงรังสีคณิตของอวัยวะปกติข้างเคียง ได้แก่ ปริมาณรังสีสูงสุด ปริมาณรังสีต่ำสุด และปริมาณรังสีเฉลี่ย ส่วนเนื้อสมอง ทั้งหมด พิจารณาค่าปริมาณรังสีที่ปริมาตรเนื้อสมองอย่างน้อยร้อยละ 50 (D50) และค่า Integral dose ผลการศึกษา: ผลการวิจัยพบว่าค่าดัชนีความเข้ารูปของปริมาตรมีค่า 1.15 และ 1.51 ค่าดัชนีความสม่ำเสมอ ของปริมาตร เป้าหมายมีค่า 6.51% และ 9.64% สำหรับเทคนิครังสีตัดขวางแบบเกลียวหมุน และเทคนิครังสีสามมิติตามลำดับ ทั้งสองค่า ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สำหรับอวัยวะข้างเคียงพบว่าค่าปริมาณรังสีสูงสุด, ปริมาณรังสีต่ำสุด และปริมาณ รังสีเฉลี่ย ของก้านสมอง เส้นประสาทตา และตา ในเทคนคิ รังสีตัดขวางแบบเกลียวหมุน มีค่ามากกว่าเทคนิครังสีสามมิติ มีความ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติของค่าปริมาณรังสีสูงสุดและปริมาณรังสีเฉลี่ยที่ตาและค่าปริมาณรังสีต่ำสุดที่เส้นประสาทตา อย่างไรก็ตามพบว่า ศูนย์รวมเส้นประสาทตาค่าปริมาณรังสีสูงสดุ และปริมาณรังสีต่ำสุด ของเทคนิครังสัตัดขวางแบบเกลียวหมุน มีค่าน้อยกว่าเทคนิครังสีสามมิติแต่ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนค่า D50 และ Integral dose ของเนื้อ สมองของเทคนิครังสีตัดขวางแบบเกลียวหมุนมีค่า 0.4 เกรย์ และ 3.32 เกรย์ ตามลำดับ ข้อสรุป: แผนรังสีตัดขวางแบบเกลียวหมุนให้ค่าดัชนีความเข้ารูป และความสม่ำเสมอในปริมาตรเป้าหมายดีกว่าแผนรังสีสาม มิติ กล่าวได้ว่าเป็นเทคนิคที่มีความเหมาะสมสำหรับการฉายรังสีร่วมพิกัดผู้ป่วยเนื้องอกในสมอง แต่การฉายรังสีตัดขวางแบบ เกลียวหมุนจะมีรังสีปริมาณต่ำกระจายออก ส่งผลต่อปริมาณรังสีที่เนื้อเยื่อปกติข้างเคียงได้รับ อย่างไรก็ตามจากการศึกษาพบ ว่าค่าปริมาณรังสีที่เนื้อเยื่อปกติข้างเคียงได้รับมีค่าไม่เกินเกณฑ์ที่กำหนด