Osteopenia/Osteoporosis from pelvic irradiation in premenopausal cervical cancer at Mahavajiralongkorn Thanyaburi Hospital
คำสำคัญ:
cervical cancer, osteopenia, osteoporosis, premenopausal, radiotherapyบทคัดย่อ
ในผู้ป่วยหญิงวัยเจริญพันธุ์ที่เป็นโรคมะเร็งปากมดลูกที่ได้รับการรักษาด้วยการฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกราน มีโอกาสเกิด การทำลายของเนื้อเยื่อกระดูกบริเวณอุ้งเชิงกรานและเกิดภาวะหมดประจำเดือน ทำให้ผู้ป่วยเสี่ยงต่อการเกิดโรคกระดูกพรุน เพิ่มขึ้นเช่นเดียวกับในผู้หญิงปกติที่อยู่ในภาวะหมดประจำเดือน ซึ่งโรคกระดูกพรุนเป็นปัญหาสาธารณสุขและเป็นภัยเงียบที่ คุกคามสุขภาพและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ดังนั้นการศึกษาวิจัยนี้เพื่อศึกษาภาวะการเกิดโรคกระดูกบาง/กระดูกพรุนในผู้ป่วย หญิงโรคมะเร็งปากมดลูกที่อยู่ในวัยก่อนหมดประจำเดือนที่ได้รับการรักษาด้วยการฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกราน วิธีการศึกษา เป็นการศึกษาวิจัยย้อนหลังเชิงพรรณนาในผู้ป่วยหญิงโรคมะเร็งปากมดลูก ที่อยู่ในวัยก่อนหมดประจำเดือน ที่ได้ รับการรักษาด้วยการฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกราน และไม่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับโรคทางกระดูกและไม่มีภาวะของโรคมะเร็งที่ แพร่กระจายไปกระดูก โดยผู้ป่วยต้องได้รับการฉายรังสีที่โรงพยาบาลมหาวชิราลงกรณ ธัญบุรี ตั้งแต่ เดือนตุลาคม 2550 – กันยายน 2555 และมีผลการตรวจวัดความหนาแน่นของกระดูก ผลการศึกษา ผู้ป่วยทั้งหมด 163 คน มีอายุเฉลี่ย 43.23 ± 4.68 ปี (28.4 - 52.1) ดัชนีมวลกาย เฉลี่ย 24.65 ± 4.49 กิโลกรัม ต่อตารางเมตร (15.79 – 41.65) ได้รับการฉายรังสีด้วยเครื่องเร่งอนุภาคพลังงานโดยใช้ Four field box technique (ร้อยละ 57.67) ร่วมกับได้รับการใส่แร่ (ร้อยละ 98.77) และไม่ได้รับเคมีบำบัด (ร้อยละ 61.97) ผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่เคยมีประวัติกระดูก หักมาก่อน (ร้อยละ95.09) ไม่เคยผ่าตัดมดลูก (ร้อยละ90.18) ไม่เคยผ่าตัดรังไข่ (ร้อยละ 98.77) หลังการตรวจติดตามผู้ป่วย และส่งตรวจ BMD หลังจากได้รับการรักษาด้วยการฉายรังสีแล้ว พบว่ามีโอกาสเกิดภาวะกระดูกบางและกระดูกพรุน ร้อยละ 21.62 และ 5.95 ตามลำดับ ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดภาวะกระดูกบางและ/หรือกระดูกพรุน ได้แก่ พฤติกรรมการดื่มชาและ/ หรือกาแฟ (p = 0.028) พฤติกรรมการออกกำลังกาย (p = 0.010) และ ประวัติการมีกระดูกหักมาก่อนการรักษา (p = 0.034) สรุป ที่โรงพยาบาลมหาวชิราลงกรณ ธัญบุรีผู้ป่วยหญิงโรคมะเร็งปากมดลูก ที่อยู่ในวัยก่อนหมดประจำเดือน ที่ได้รับการรักษา ด้วยการฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกรานมีภาวะกระดูกบาง/กระดูกพรุนสูงกว่าผู้หญิงไทยปกติ และพบว่า ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิด ภาวะกระดูกบางและ/หรือกระดูกพรุนในการศึกษานี้ ได้แก่ พฤติกรรมการดื่มชาและ/หรือกาแฟ, พฤติกรรมการออกกำลังกาย และ ประวัติการมีกระดูกหักมาก่อนการรักษา
เอกสารอ้างอิง
พวงทอง ไกรพิบูลย์, วิภา บุญกิตติเจริญ และจีระภา ตันนานนท์. ฟิสิกส์ ชีวรังสี การรักษาพยาบาล. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : ไทยวัฒนาพานิช จำกัด, 2534.
Riggs BL and Melton LJ. The worldwide problem of osteoporosis: insights afforded by epidemiology. Bone. 1995 Nov;17(5 Suppl):505S-511S
Limpaphayom KK, Taechakraichana N, Jaisamran U, Bunyavejchevin S, Chaikittisilpa S, Poshayachinda M, et al. Prevalence of osteopenia and osteoporosisin Thai women. Menopause 2001; 8: 65-9
Pongchaiyakul C, Rojroongwasinkul N, Chotmongkol R, Kosulwat V, Charoenkiatkul S, Rajatanavin R. Bone mineral density in rural Thai adults living in Khon Kaen province. J Med Assoc Thai 2002; 85: 235-44.
Wang Y, Tao Y, Hyman M.E., Li J and Chen Y. Osteoporosis in China. Osteoporos Int 2009; 20: 1651-62
Agrawal T, Verma B. Cross sectional study of osteoporosis among women. Medical Journal Armed Forces India 2013; 69: 168-71
Teh WT, Stern C, Chander S and Hickey M. The impact of uterine radiation on subsequent fertility and pregnancy outcome. Biomed Res Int. 2014; Article ID 482968
Mossa B, Schimberni M, Di Benedetto L and Mossa S. Ovarian transposition in young women and fertility sparing. Eur Rev Pharmacol Sci. 2015 Sep; 19(18): 3418-25
Parker W. Bilateral Oophorectomy versus Ovarian Conservation: Effects on Long-term Women’s Health. Journal of Minimally Invasive Gynecology 2010; 17 (2): 161-6
Shoupe D, Parker W, Broder M, Liu Z, Farquhar C and Berek J. Elective oophorectomy for benign gynecological disorders. Menopause 2007; 14 (3): 580-5
Bartl R and Bartl C. Bone disorder. Switzerland: Springer International Publishing, 2017
Tudor-Locke C and McColl R.S. Factors Related to Variation in Premenopausal Bone Mineral Status: A Health Promotion Approach. Osteoporos Int 2000; 11: 1-24
Bainbridge K, Sowers M, Lin X and Harlow S. Risk factors for low bone mineral density and the 6-year rate of bone loss among premenopausal and perimenopausal women. Osteoporos Int 2004; 15: 439-46
Higdon JV and Frei B. Coffee and health: a review of recent human research. Crit Rev Food Sci Nutr 2006;46:101-23
Choi EJ, Kim KH, Koh YJ, Lee JS, Lee DR and Park SM. Coffee consumption and bone mineral density in Korean premenopausal women. Korea J Fam Med 2014;35:11-8
Hallstrom H, Byberg L, Glynn A, Lemming EW, Wolk A and Michaelsson K. Long-term coffee consumption in relation to fracture risk and bone mineral density in women. Am J Epidemiol 2013;178:898-909
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารมะเร็งวิวัฒน์ ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับ และบุคคลากรท่านอื่น ๆ ใน สมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
