การเปรียบเทียบระยะเวลาการขยายหลอดเลือดหัวใจแบบมาตรฐานกับแบบล่าช้า ในประสิทธิผลและอุบัติการณ์ของเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ร้ายแรงทางหัวใจ ในผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิดคลื่นไฟฟ้า ST ยกตัวที่ได้รับการวินิจฉัยเร็ว - การศึกษา SPEED-STEMI

ปรีชาพัทธ์ ลภัสภัคคณุตม์

ผู้แต่ง

ปรีชาพัทธ์ ลภัสภัคคณุตม์ กลุ่มอายุรกรรม โรงพยาบาลนครพิงค์

คำสำคัญ:

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิดที่กราฟหัวใจชนิดมีการยกตัวของคลื่น ST, STEMI, การทำบอลลูนและใส่ขดลวดเพื่อขยายหลอดเลือดหัวใจแบบปฐมภูมิ, PPCI, ผู้ป่วย STEMI ที่มาโรงพยาบาลเร็ว, การรักษาเปิดหลอดเลือดหัวใจตามเกณฑ์เวลามาตรฐาน, การรักษาเปิดหลอดเลือดหัวใจตามเกณฑ์เวลาล่าช้า

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: การขยายหลอดเลือดหัวใจด้วยบอลลูนและขดลวดแบบปฐมภูมิเป็นการรักษามาตรฐานสำหรับผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิดคลื่นไฟฟ้าหัวใจชนิด ST ยกตัว (STEMI) ที่ได้รับการวินิจฉัยเร็ว และรักษาภายใน 12 ชั่วโมงหลังเริ่มมีอาการ อย่างไรก็ตามยังคงไม่มีข้อสรุปที่แน่ชัดสำหรับผลลัพธ์ในระยะเวลา 30 วัน

วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ร้ายแรงทางหัวใจภายในระยะเวลา 30 วัน ได้แก่ การเสียชีวิต, การเกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดซ้ำ และภาวะหัวใจล้มเหลว ระหว่างกลุ่มที่ได้รับการขยายหลอดเลือดหัวใจอย่างรวดเร็ว ≤ 120 นาที กับกลุ่มที่ได้รับการขยายหลอดเลือดหัวใจแบบล่าช้า > 120 นาที ในผู้ป่วย STEMI ที่มาเข้ารับการรักษาเร็ว

ระเบียบวิธีวิจัย: การศึกษาวิจัยเชิงติดตามกลุ่มตัวอย่างแบบย้อนหลังจากเหตุไปยังผล จากทะเบียนผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิดคลื่นไฟฟ้าหัวใจชนิด ST ยกตัว (STEMI) ของโรงพยาบาลนครพิงค์ โดยคัดเลือกผู้ป่วย STEMI ที่มาเข้ารับการรักษาภายใน 12 ชั่วโมงหลังเริ่มมีอาการทุกราย ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2567 ถึง วันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2568 จำแนกเป็นกลุ่มที่ได้รับการขยายหลอดเลือดหัวใจเร็ว (≤ 120 นาที) และกลุ่มที่ได้รับการขยายหลอดเลือดหัวใจล่าช้า (> 120 นาที)

ผลการศึกษา: จำนวนทั้งหมด 210 ราย เพศชาย 137 ราย (ร้อยละ 65.2) อายุเฉลี่ย 63.5 ± 12.2 ปี ข้อมูลพื้นฐานของผู้ป่วยส่วนใหญ่มีความใกล้เคียงกัน แต่กลุ่มที่ได้รับการขยายหลอดเลือดหัวใจล่าช้า มีความชุกของโรคหลอดเลือดหัวใจเดิมสูงกว่า (ร้อยละ 20.4 กับร้อยละ 9.8, p = 0.036) และมีแนวโน้มความชุกของโรคไตเรื้อรังที่สูงกว่า (ร้อยละ 15.7 กับร้อยละ 6.9, p = 0.052) สำหรับผลลัพธ์ทางคลินิก พบว่าอัตราการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ร้ายแรงทางหัวใจในระยะเวลา 30 วัน พบร้อยละ 11.9 ในกลุ่มที่ได้รับการขยายหลอดเลือดหัวใจเร็ว และร้อยละ 19.0 ในกลุ่มที่ได้รับการขยายหลอดเลือดหัวใจล่าช้า (Adjusted RR 1.30, 95% CI 0.68–2.48, p= 0.420) อัตราการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุ มีแนวโน้มต่ำกว่าในกลุ่มที่ได้รับการขยายหลอดเลือดหัวใจเร็ว (ร้อยละ 6.9 กับร้อยละ 15.2, p= 0.068) ส่วนอุบัติการณ์ของการเกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดซ้ำ และภาวะหัวใจล้มเหลวยังคงมีสัดส่วนที่ใกล้เคียงกันทั้งสองกลุ่ม

สรุปผล: ในผู้ป่วย STEMI ที่มาโรงพยาบาลเร็ว กลุ่มที่ได้รับการขยายหลอดเลือดหัวใจเร็วแสดงให้เห็นถึงแนวโน้มที่มีความสำคัญทางคลินิก ผลการศึกษานี้สนับสนุนให้มีการพัฒนาระบบทางด่วน (Fast-track) ในระดับภูมิภาคอย่างต่อเนื่อง

เอกสารอ้างอิง

Byrne RA, Rossello X, Coughlan JJ, Barbato E, Berry C, Chieffo A, et al. 2023 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes. Eur Heart J. 2023;44(38):3720-826. doi: 10.1093/eurheartj/ehad191.

Rao SV, O'Donoghue ML, Ruel M, Rab T, Tamis-Holland JE, Alexander JH, et al. 2025 ACC/AHA/ACEP/NAEMSP/SCAI Guideline for the Management of Patients With Acute Coronary Syndromes: A Report of the American College of Cardiology/ American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Circulation. 2025;151(13):e771-e862. doi: 10.1161/CIR.0000000000001309.

Boersma E, Maas AC, Deckers JW, Simoons ML. Early thrombolytic treatment in acute myocardial infarction: reappraisal of the golden hour. Lancet. 1996;348(9030):771-5. doi: 10.1016/S0140-6736(96)02514-7.

De Luca G, Suryapranata H, Ottervanger JP, Antman EM. Time delay to treatment and mortality in primary angioplasty for acute myocardial infarction: every minute of delay counts. Circulation. 2004;109(10):1223-5. doi: 10.1161/01.CIR.0000121424.76486.20.

Mills EHA, Møller AL, Engstrøm T, Folke F, Pedersen F, Køber L, et al. Time From Distress Call to Percutaneous Coronary Intervention and Outcomes in Myocardial Infarction. JACC Adv. 2024;3(7):101005. doi: 10.1016/j.jacadv.2024.101005.

Roux O, Schweighauser A, Schukraft S, Stauffer JC, Goy JJ, Wenaweser P, et al. Impact of first medical contact to revascularisation time on long-term clinical outcomes in ST-segment elevation myocardial infarction patients. Swiss Med Wkly. 2020;150:w20368. doi: 10.4414/smw.2020.20368.

Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) CKD Work Group. KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney Int. 2024;105(4S):S117-S314. doi: 10.1016/j.kint.2023.10.018.

Terkelsen CJ, Sørensen JT, Maeng M, Jensen LO, Tilsted HH, Trautner S, et al. System delay and mortality among patients with STEMI treated with primary percutaneous coronary intervention. JAMA. 2010;304(7):763-71. doi: 10.1001/jama.2010.1139.

Gierlotka M, Gasior M, Wilczek K, Hawranek M, Szkodzinski J, Paczek P, et al. Reperfusion by primary percutaneous coronary intervention in patients with ST-segment elevation myocardial infarction within 12 to 24 hours of the onset of symptoms (from a prospective national observational study [PL-ACS]). Am J Cardiol. 2011;107(4):501-8. doi: 10.1016/j.amjcard.2010.10.008.

Ki YJ, Kang J, Yang HM, Woo Park K, Kang HJ, Koo BK, et al. Immediate Compared With Delayed Percutaneous Coronary Intervention for Patients With ST-Segment-Elevation Myocardial Infarction Presenting ≥12 Hours After Symptom Onset Is Not Associated With Improved Clinical Outcome. Circ Cardiovasc Interv. 2021;14(5):e009863. doi: 10.1161/CIRCINTERVENTIONS.120.009863.

Park J, Choi KH, Lee JM, Kim HK, Hwang D, Rhee TM, et al. Prognostic Implications of Door-to-Balloon Time and Onset-to-Door Time on Mortality in Patients With ST -Segment-Elevation Myocardial Infarction Treated With Primary Percutaneous Coronary Intervention. J Am Heart Assoc. 2019;8(9):e012188. doi: 10.1161/JAHA.119.012188.

Jortveit J, Pripp AH, Halvorsen S. Outcomes after delayed primary percutaneous coronary intervention vs. pharmaco-invasive strategy in ST-segment elevation myocardial infarction in Norway. Eur Heart J Cardiovasc Pharmacother. 2022;8(5):442-51. doi: 10.1093/ehjcvp/pvab041.