ความชุกและปัจจัยสัมพันธ์กับการติดเชื้อ Human Papilloma Virus  กับระดับความรุนแรงของภาวะเยื่อบุผิวปากมดลูกผิดปกติ

อัญชลี ชัยนวล; กนกพรรณ ธนปัญญานนท์; ภาณุ ประสานเกียรติราช; จินตนัดดา สุบุญ; รวิสรา ชุ่มเย็น; ชัยวัฒน์ ไร่พุทธา

ผู้แต่ง

อัญชลี ชัยนวล กลุ่มงานสูตินรีเวชกรรม โรงพยาบาลนครพิงค์
กนกพรรณ ธนปัญญานนท์ ศูนย์แพทยศาสตร์ศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลนครพิงค์
ภาณุ ประสานเกียรติราช ศูนย์แพทยศาสตร์ศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลนครพิงค์
จินตนัดดา สุบุญ ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลนครพิงค์
รวิสรา ชุ่มเย็น ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลนครพิงค์
ชัยวัฒน์ ไร่พุทธา ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลนครพิงค์

คำสำคัญ:

HPV, HPV DNA test, cervical dysplasia

บทคัดย่อ

บทนำ: การติดเชื้อฮิวแมนแพปพิลโลมาไวรัสกลุ่มเสี่ยงสูง (High-risk HPV) สัมพันธ์กับการเกิดความผิดปกติของเซลล์เยื่อบุผิว และมะเร็งปากมดลูก การตรวจ HPV DNA Test ช่วยให้คัดกรองได้แม่นยำยิ่งขึ้น

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกของการติดเชื้อ HPV ชนิดต่าง ๆ ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการติดเชื้อ และความสัมพันธ์ระหว่างชนิดของเชื้อ HPV กับระดับความรุนแรงของภาวะเยื่อบุผิวปากมดลูกผิดปกติ ในสตรีที่มารับการตรวจที่โรงพยาบาลนครพิงค์

ระเบียบวิธีวิจัย: การศึกษาเชิงตัดขวาง (Cross-sectional study) ในสตรีที่ติดเชื้อ HPV และมีข้อบ่งชี้ในการส่องกล้องตรวจปากมดลูก (Colposcopy) ร่วมกับตัดชิ้นเนื้อที่โรงพยาบาลนครพิงค์ ระหว่างเดือนตุลาคม 2564 ถึง กันยายน 2566 วิเคราะห์ปัจจัย และระดับความผิดปกติของเยื่อบุปากมดลูกด้วยสถิติ Chi-square, Fisher's exact test และ Binomial logistic regression

ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่าง 239 คน พบการติดเชื้อ HPV non 16/18 มากที่สุด 117 คน (48.95%) รองลงมาคือ HPV type 16 จำนวน 80 คน (33.47%) HPV type 18 จำนวน 25 คน (10.46%) และติดเชื้อ Multiple HPV types 17 คน (7.11%) พบความสัมพันธ์ระหว่างจำนวนครั้งในการตั้งครรภ์กับการติดเชื้อ HPV อย่างมีนัยสำคัญ โดยพบว่าหากมีการตั้งครรภ์ ตรวจพบสายพันธุ์ HPV type 16 จำนวน 59 ราย (ร้อยละ92.19) HPV type 18 จำนวน 16 ราย (ร้อยละ76.19) HPV type Non 16,18 จำนวน 79 ราย (ร้อยละ75.96) และ Multiple HPV types จำนวน 11 ราย (ร้อยละ 73.33) p = 0.028 แต่ไม่พบความสัมพันธ์ที่มีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างชนิดของเชื้อ HPV กับระดับความรุนแรงของภาวะเยื่อบุผิวปากมดลูกผิดปกติ

สรุปผล: สตรีที่มารับการตรวจ HPV DNA Test มีการติดเชื้อ HPV หลากหลายสายพันธุ์ โดยพบชนิด HPV non 16/18 มากที่สุด และพบการติดเชื้อมากขึ้นในสตรีที่มีบุตร เชื้อ HPV ทุกสายพันธุ์มีโอกาสทำให้เกิดความผิดปกติของเซลล์เยื่อบุผิวปากมดลูก ในระดับต่าง ๆ ใกล้เคียงกัน การพิจารณาฉีดวัคซีนที่ครอบคลุมหลายสายพันธุ์ จึงน่าจะมีประโยชน์

เอกสารอ้างอิง

Ferlay J, Soerjomataram I, Dikshit R, Eser S, Mathers C, Rebelo M, et,al. Cancer incidence and mortality worldwide: sources, methods and major patterns in GLOBOCAN 2012. Int J Cancer. 2015;136(5):E359-86. doi: 10.1002/ijc.29210.

Parkin DM, Bray F, Ferlay J, Pisani P. Global cancer statistics, 2002. CA Cancer J Clin. 2005;55(2):74-108. doi: 10.3322/canjclin.55.2.74.

Bosch FX, Lorincz A, Muñoz N, Meijer CJ, Shah KV. The causal relation between human papillomavirus and cervical cancer. J Clin Pathol. 2002;55(4):244-65. doi: 10.1136/jcp.55.4.244.

Walboomers JM, Jacobs MV, Manos MM, Bosch FX, Kummer JA, Shah KV, et al. Human papillomavirus is a necessary cause of invasive cervical cancer worldwide. J Pathol. 1999;189(1):12-9. doi: 10.1002/(SICI)1096-9896(199909)189:1<12::AID-PATH431>3.0.CO;2-F.

Mirzaie-Kashani E, Bouzari M, Talebi A, Arbabzadeh-Zavareh F. Detection of human papillomavirus in chronic cervicitis, cervical adenocarcinoma, intraepithelial neoplasia and squamus cell carcinoma. Jundishapur J Microbiol. 2014;7(5):e9930. doi: 10.5812/jjm.9930.

Arbyn M, Simon M, Peeters E, Xu L, Meijer CJLM, Berkhof J, et al. 2020 list of human papillomavirus assays suitable for primary cervical cancer screening. Clin Microbiol Infect. 2021;27(8):1083-95. doi: 10.1016/j.cmi.2021.04.031.

Muñoz N, Castellsagué X, Berrington de González A, Gissmann L. Chapter 1: HPV in the etiology of human cancer. Vaccine. 2006 Aug 31;24:S3/1-10. doi: 10.1016/j.vaccine.2006.05.115.

National cancer institute department of medical services, Ministry of public health thailand. Hospital-based cancer registry 2021. Bangkok: Medical Digital Division, National Cancer Institute; 2021. p. 3-5. [In Thai]

Bruni L, Albero G, Serrano B, Mena M, Collado JJ, Gómez D, et al. Human Papillomavirus and Related Diseases in Thailand [Internet]. Spain: Institut Catala d'Oncologia; c2023 [updated 2023 Mar 10]. Available from: https://hpvcentre.net/statistics/reports/THA.pdf

Markowitz LE, Schiller JT. Human Papillomavirus Vaccines. J Infect Dis. 2021;224(12 Suppl 2):S367-78. doi: 10.1093/infdis/jiaa621.

National Health Security Board. Notification of the National Health Security Board Re: Cervical Cancer Screening Services, including HPV DNA Test and Confirmatory Testing for Abnormal Results by Liquid-based Cytology B.E. 2564 (2021). Royal Thai Government Gazette Vol. 138 Special, Part 38, date 17th Feb B.E. 2564 (2021). [In Thai]

Fontham ETH, Wolf AMD, Church TR, Etzioni R, Flowers CR, Herzig A, et al. Cervical cancer screening for individuals at average risk: 2020 guideline update from the American Cancer Society. CA Cancer J Clin. 2020;70(5):321-46. doi: 10.3322/caac.21628.

Boonthum N, Suthutvoravut S. Prevalence, Types, and Factors of HPV Infection Among Women With Abnormal Cervical Cytology Screening at Ramathibodi Hospital. Ramathibodi Medical Journal. 2021;44(3):12-9. [In Thai]

Liu G, Sharma M, Tan N, Barnabas RV. HIV-positive women have higher risk of human papilloma virus infection, precancerous lesions, and cervical cancer. AIDS. 2018;32(6):795-808. doi: 10.1097/QAD.0000000000001765.

Wang X, Wu S, Li Y. Risks for cervical abnormalities in women with non-16/18 high-risk human papillomavirus infections in south Shanghai, China. J Med Virol. 2021;93(11):6355-61. doi: 10.1002/jmv.27185.

Phansri T, Boonmark K, Ngamkham J. Retrospective study of human papilloma virus infection in Thailand: A Systematic Review. Thai cancer journal. 2022;42(1):10-29. [In Thai]

Tekalegn Y, Sahiledengle B, Woldeyohannes D, Atlaw D, Degno S, Desta F, et al. High parity is associated with increased risk of cervical cancer: Systematic review and meta-analysis of case-control studies. Womens Health (Lond). 2022;18:17455065221075904. doi: 10.1177/17455065221075904.

Okoye JO, Ofodile CA, Adeleke OK, Obioma O. Prevalence of high-risk HPV genotypes in sub-Saharan Africa according to HIV status: a 20-year systematic review. Epidemiol Health. 2021;43:e2021039. doi: 10.4178/epih.e2021039.

Wheeler CM, Hunt WC, Joste NE, Key CR, Quint WG, Castle PE. Human papillomavirus genotype distributions: implications for vaccination and cancer screening in the United States. J Natl Cancer Inst. 2009;101(7):475-87. doi: 10.1093/jnci/djn510.

Clifford GM, Smith JS, Plummer M, Muñoz N, Franceschi S. Human papillomavirus types in invasive cervical cancer worldwide: a meta-analysis. Br J Cancer. 2003;88(1):63-73. doi: 10.1038/sj.bjc.6600688.

Aydoğmuş H, Aydoğmuş S. Comparison of Colposcopic Biopsy Results of Patients Who have Cytomorphological Normal but HPV 16-18 or Other High-Risk HPV Subtypes Positive. Asian Pac J Cancer Prev. 2019;20(2):417-20. doi: 10.31557/APJCP.2019.20.2.417.

Sert ZS. Comparison of colposcopic biopsy results of cervical cytology-negative and HPV 16/18 or other high-risk HPV subtypes. Ann Med Res. 2021;28(7):1366-70. doi: 10.5455/annalsmedres.2020.07.764

Nielsen A, Kjaer SK, Munk C, Iftner T. Type-specific HPV infection and multiple HPV types: prevalence and risk factor profile in nearly 12,000 younger and older Danish women. Sex Transm Dis. 2008;35(3):276-82. doi: 10.1097/OLQ.0b013e31815ac5c7.