ประสิทธิผลของแนวทางการให้ยา Nicardipine แบบเร่งรัด ในการควบคุมความดันโลหิตในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลันที่ได้รับยาละลายลิ่มเลือด

สุพิชญาฌ์ กรจิระเกษมศานติ์

ผู้แต่ง

สุพิชญาฌ์ กรจิระเกษมศานติ์ กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลนครพิงค์

คำสำคัญ:

โรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลัน, ยานิคาร์ดิพีน, การปรับขนาดยาแบบเร่งรัด, ระยะเวลาตั้งแต่มาถึงโรงพยาบาลจนได้รับยาละลายลิ่มเลือด, ผลลัพธ์ทางคลินิก

บทคัดย่อ

บทนำ: ภาวะความดันโลหิตสูง เป็นอุปสรรคสำคัญที่มีผลต่อระยะเวลาการได้รับยาละลายลิ่มเลือด (Door-to-Needle time; DTN) ล่าช้าในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลัน

วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินประสิทธิผลและความปลอดภัยของแนวทางการให้ยา nicardipine แบบเร่งรัด (Rapid Titration Protocol; RTP/NIPPONS) เปรียบเทียบกับแนวทางการให้ยาแบบดั้งเดิม (Slow Titration Protocol; STP) ในการควบคุมความดันโลหิตผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลันที่ได้รับยาละลายลิ่มเลือด

ระเบียบวิธีวิจัย: การศึกษาเชิงย้อนหลัง ระหว่าง 1 มกราคม พ.ศ. 2563 – 30 กันยายน พ.ศ. 2568 ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลันที่ได้รับการควบคุมความดันโลหิตก่อนการให้ยาละลายลิ่มเลือดด้วยแนวทางการให้ยา nicardipine แบบเร่งรัด และการให้ยาตามแนวทางการให้ยาแบบดั้งเดิม ในโรงพยาบาลนครพิงค์ ผลลัพธ์หลักที่ศึกษา ได้แก่ ระยะเวลาตั้งแต่เริ่มบริหารยา Nicardipine จนถึงการเริ่มให้ยาละลายลิ่มเลือด (Nicardipine-to-rtPA; NRT)

ผลการศึกษา: ผู้ป่วยทั้งหมด 218 ราย แบ่งเป็นกลุ่ม STP 137 ราย (ร้อยละ 62.84) และกลุ่ม RTP/NPPONS 81 ราย (ร้อยละ 37.16) พบว่ากลุ่ม RTP/NIPPONS มีระยะเวลา NRT น้อยกว่า โดยมีระยะเวลาที่ 18 นาที (IQR 11 - 32) เมื่อเทียบกับกลุ่ม STP เวลา 37 นาที (IQR 20 - 70) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ระยะเวลา Door To Needle time ในกลุ่ม RTP/NIPPONS มีระยะเวลา 49 นาที (IQR 39 – 63) ในกลุ่ม STP 53 นาที (IQR: 43 – 64) ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ อย่างไรก็ตาม กลุ่ม RTP/NIPPONS มีความรุนแรงของโรคแรกรับสูงกว่ากลุ่ม STP เมื่อปรับปัจจัยกวนแล้วพบว่า กลุ่ม RTP/NIPPONS มีโอกาสฟื้นตัวจนช่วยเหลือตัวเองได้ สูงกว่ากลุ่ม STP ถึง 3.17 เท่า (aOR 3.17, 95% CI: 1.63 – 6.16, p= 0.001) ส่วนอุบัติการณ์ภาวะเลือดออกในสมองที่มีอาการไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ

สรุปผล: แนวทางการให้ยา nicardipine แบบเร่งรัด (RTP/NPPONS) มีประสิทธิผลในการลดระยะเวลาการควบคุมความดันโลหิตก่อนการให้ยาละลายลิ่มเลือด และส่งผลให้ผลลัพธ์ทางคลินิกของผู้ป่วยดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญโดยไม่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเลือดออกในสมองที่มีอาการ

เอกสารอ้างอิง

Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, Adeoye OM, Bambakidis NC, Becker K, et al. Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: 2019 Update to the 2018 Guidelines for the Early Management of Acute Ischemic Stroke: A Guideline for Healthcare Professionals From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2019;50(12):e344-418. doi: 10.1161/STR.0000000000000211.

Kunz A, Ebinger M, Geisler F, Rozanski M, Waldschmidt C, Weber JE, et al. Functional outcomes of pre-hospital thrombolysis in a mobile stroke treatment unit compared with conventional care: an observational registry study. Lancet Neurol. 2016;15(10):1035-43. doi: 10.1016/S1474-4422(16)30129-6.

Peacock F 4th, Varon J, Ebrahimi R, Dunbar L, Pollack CV Jr. Clevidipine for severe hypertension in acute heart failure: a VELOCITY trial analysis. Congest Heart Fail. 2010;16(2):55-9. doi: 10.1111/j.1751-7133.2009.00133.x.

Liu-Deryke X, Janisse J, Coplin WM, Parker D Jr, Norris G, Rhoney DH. A comparison of nicardipine and labetalol for acute hypertension management following stroke. Neurocrit Care. 2008;9(2):167-76. doi: 10.1007/s12028-008-9057-z.

Ahmed N, Wahlgren N, Brainin M, Castillo J, Ford GA, Kaste M, et al. Relationship of blood pressure, antihypertensive therapy, and outcome in ischemic stroke treated with intravenous thrombolysis: retrospective analysis from Safe Implementation of Thrombolysis in Stroke-International Stroke Thrombolysis Register (SITS-ISTR). Stroke. 2009;40(7):2442-9. doi: 10.1161/STROKEAHA.109.548602.

Gasecki D, Kwarciany M, Kowalczyk K, Narkiewicz K, Karaszewski B. Blood Pressure Management in Acute Ischemic Stroke. Curr Hypertens Rep. 2020;23(1):3. doi: 10.1007/s11906-020-01120-7.

Anderson CS, Huang Y, Lindley RI, Chen X, Arima H, Chen G, et al. Intensive blood pressure reduction with intravenous thrombolysis therapy for acute ischaemic stroke (ENCHANTED): an international, randomised, open-label, blinded-endpoint, phase 3 trial. Lancet. 2019;393(10174):877-88. doi: 10.1016/S0140-6736(19)30038-8.

Grise EM, Adeoye O, Lindsell C, Alwell K, Moomaw C, Kissela B, et al. Emergency department adherence to American Heart Association guidelines for blood pressure management in acute ischemic stroke. Stroke. 2012;43(2):557-9. doi: 10.1161/STROKEAHA.111.637983.

Anadani M, Arthur AS, Tsivgoulis G, Simpson KN, Alawieh A, Orabi Y, et al. Blood Pressure Goals and Clinical Outcomes after Successful Endovascular Therapy: A Multicenter Study. Ann Neurol. 2020;87(6):830-9. doi: 10.1002/ana.25716.

de Havenon A, Petersen N, Sultan-Qurraie A, Alexander M, Yaghi S, Park M, et al. Blood Pressure Management Before, During, and After Endovascular Thrombectomy for Acute Ischemic Stroke. Semin Neurol. 2021;41(1):46-53. doi: 10.1055/s-0040-1722721.

Goyal N, Tsivgoulis G, Pandhi A, Chang JJ, Dillard K, Ishfaq MF, et al. Blood pressure levels post mechanical thrombectomy and outcomes in large vessel occlusion strokes. Neurology. 2017;89(6):540-7. doi: 10.1212/WNL.0000000000004184.

Hecht JP, Richards PG. Continuous-Infusion Labetalol vs Nicardipine for Hypertension Management in Stroke Patients. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2018;27(2):460-5. doi: 10.1016/j.jstrokecerebrovasdis.2017.09.023.

Huang X, Guo H, Yuan L, Cai Q, Zhang M, Zhang Y, et al. Blood pressure variability and outcomes after mechanical thrombectomy based on the recanalization and collateral status. Ther Adv Neurol Disord. 2021;14:1756286421997383. doi: 10.1177/1756286421997383.

Jiang S, Zhou Y, Zhou Y, Huang G. Intensive blood pressure management for ischemic stroke patients following endovascular thrombectomy: a meta-analysis of randomized controlled trials. BMC Neurol. 2024;24(1):469. doi: 10.1186/s12883-024-03976-7.

Malhotra K, Goyal N, Katsanos AH, Filippatou A, Mistry EA, Khatri P, et al. Association of Blood Pressure With Outcomes in Acute Stroke Thrombectomy. Hypertension. 2020;75(3):730-9. doi: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.119.14230.

Qureshi AI, Palesch YY, Barsan WG, Hanley DF, Hsu CY, Martin RL, et al. Intensive Blood-Pressure Lowering in Patients with Acute Cerebral Hemorrhage. N Engl J Med. 2016;375(11):1033-43. doi: 10.1056/NEJMoa1603460.

Cook AM, Morgan Jones G, Hawryluk GWJ, Mailloux P, McLaughlin D, Papangelou A, et al. Guidelines for the Acute Treatment of Cerebral Edema in Neurocritical Care Patients. Neurocrit Care. 2020;32(3):647-66. doi: 10.1007/s12028-020-00959-7.

Li Y, Liang M, Jiang C, Wang G, Li J, Zhang Y, et al. Impact of achieved blood pressure on renal function decline and first stroke in hypertensive patients with chronic kidney disease. Nephrol Dial Transplant. 2018;33(3):409-17. doi: 10.1093/ndt/gfx267.

Tsivgoulis G, Katsanos AH, Butcher KS, Boviatsis E, Triantafyllou N, Rizos I, et al. Intensive blood pressure reduction in acute intracerebral hemorrhage: a meta-analysis. Neurology. 2014;83(17):1523-9. doi: 10.1212/WNL.0000000000000917.

Cook E, Clifton GG, Vargas R, Bienvenu G, Williams R, Sambol N, et al. Pharmacokinetics, pharmacodynamics, and minimum effective clinical dose of intravenous nicardipine. Clin Pharmacol Ther. 1990;47(6):706-18. doi: 10.1038/clpt.1990.97.

Curran MP, Robinson DM, Keating GM. Intravenous nicardipine: its use in the short-term treatment of hypertension and various other indications. Drugs. 2006;66(13):1755-82. doi: 10.2165/00003495-200666130-00010.

Promkamtan P. External Validation of The Symptomatic Intracranial Hemorrhage ScorePredicts Symptomatic Intracranial Hemorrhage after Intravenous Thrombolysis in Acute Ischemic Stroke Patients at Nakornping Hospital. Journal of Nakornping Hospital. 2018;9(1):12-22. [In Thai]

Yuan G, Xia H, Xu J, Long C, Liu L, Huang F, et al. Reducing intravenous thrombolysis delay in acute ischemic stroke through a quality improvement program in the emergency department. Front Neurol. 2022;13:931193. doi: 10.3389/fneur.2022.931193.

Jung S, Rosini JM, Nomura JT, Caplan RJ, Raser-Schramm J. Even Faster Door-to-Alteplase Times and Associated Outcomes in Acute Ischemic Stroke. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2019;28(12):104329. doi: 10.1016/j.jstrokecerebrovasdis.2019.104329.