ผลของการสนทนาเพื่อเชิงสร้างแรงจูงใจต่อการเปลี่ยนแปลงระดับไขมันในเลือด ของผู้ป่วยโรคไขมันในเลือดสูง

บทคัดย่อ

บทนำ: ภาวะไขมันในเลือดสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของโรคหัวใจและหลอดเลือด การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจึงมีบทบาทสำคัญ ที่ผ่านมาเทคนิคการสนทนาเพื่อสร้างแรงจูงใจ (Motivational Interviewing; MI) สามารถช่วยควบคุมระดับไขมันในเลือด และลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดในหลายการศึกษา แต่ในบริบทบริการปฐมภูมิยังมีข้อจำกัด

วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินผลของการสนทนาเพื่อสร้างแรงจูงใจต่อการเปลี่ยนแปลงระดับไขมันในเลือดและค่า CV risk score เมื่อเทียบกับการให้คำแนะนำตามปกติในผู้ป่วยโรคไขมันในเลือดสูง

วิธีการศึกษา: การวิจัยเป็นการทดลองแบบ Prospective, non-randomize systematic allocation Trial ในผู้ป่วยที่มีภาวะไขมันในเลือดผิดปกติหรือมีความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด ในแผนกผู้ป่วยนอกเวชศาสตร์ครอบครัว โรงพยาบาลนครพิงค์ ระหว่างพ.ศ. 2567-2568 แยกเป็นกลุ่มทดลองจะได้รับการสนทนาเพื่อสร้างแรงจูงใจ กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามมาตรฐาน และติดตามผล 3 เดือน วิเคราะห์ความแตกต่างของค่าเฉลี่ย หรือ สัดส่วนระหว่างกลุ่ม และภายในกลุ่มด้วยmultiple logistic regression ควบคุมด้วยปัจจัยที่สำคัญ

ผลการศึกษา: ผู้ป่วยเข้าร่วมทั้งหมด 50 ราย กลุ่มทดลอง 25 ราย (เพศชาย ร้อยละ 36, อายุเฉลี่ย 59.44 ± 11.97 ปี) และกลุ่มควบคุม 25 ราย (เพศชาย ร้อยละ 36, อายุเฉลี่ย = 65.4 ± 9.825 ปี) หลังติดตาม 3 เดือน ทั้งสองกลุ่มมีผลต่างค่าเฉลี่ยระดับ Total-cholesterol, LDL-cholesterol ลดลงอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับก่อนเริ่มการทดลอง ระหว่างกลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุมมีผลต่างค่าเฉลี่ยระดับ Total-cholesterol (-21.24, 95% CI -44.10-1.62 vs -7.88 ม 95% CI -25.94-10.18), LDL-cholesterol -25.12, 95% CI -49.54 – (-0.70) vs -7.56, 95% Cl -26.05-10.93) แต่เมื่อวิเคราะห์ด้วย multivariable logistic regression พบว่าทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติส่วน Triglycerides, HDL-cholesterol ของทั้งสองกลุ่มมีแนวโน้มดีขึ้น และ CV risk score ลดลงทั้งสองกลุ่ม คะแนนความรู้ความเข้าใจและความตระหนักของกลุ่มทดลองเพิ่มขึ้นมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลต่างค่าเฉลี่ย 4.16, 95% CI 3.28 - 5.04, p < 0.001

สรุป: การสนทนาเพื่อสร้างแรงจูงใจมีส่วนช่วยลดระดับ LDL-cholesterol ของผู้ป่วยโรคไขมันในเลือดสูงได้ และมีแนวโน้มให้ระดับไขมันในเลือดโดยรวมดีขึ้น แม้ตัวชี้วัดอื่นจะยังไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ การนำเทคนิคนี้ประยุกต์ใช้ในเวชปฏิบัติกับการรักษาตามมาตรฐาน อาจช่วยให้ผู้ป่วยควบคุมระดับไขมันและลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดในระยะยาวได้