ระบาดวิทยา อาการแสดงทางคลินิก และผลการรักษาโรคแผลติดเชื้อที่กระจกตาที่รักษาแบบผู้ป่วยใน ในโรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่
คำสำคัญ:
โรคแผลติดเชื้อที่กระจกตา, ระบาดวิทยา, เชื้อก่อโรค, ผลของการรักษา, เชียงใหม่บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาระบาดวิทยา อาการแสดงทางคลินิก เชื้อก่อโรค และผลการรักษาของผู้ป่วยโรคแผลติดเชื้อที่กระจกตา (Infectious corneal ulcer) ที่ได้รับการรักษาแบบผู้ป่วยใน โรงพยาบาลนครพิงค์
วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง โดยสืบค้นเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ของผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยโรคแผลติดเชื้อที่กระจกตาและเข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยใน โรงพยาบาลนครพิงค์ ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2561 ถึง 30 กันยายน พ.ศ. 2566 รวม 184 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับผลการรักษาด้วย logistic regression analysis
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 72.8 อายุเฉลี่ย 48.6 ± 19.0 ปี สาเหตุของโรคแผลติดเชื้อที่กระจกตาคืออุบัติเหตุทางตา 114 ราย (ร้อยละ 62.0) การใช้เลนส์สัมผัส 12 ราย (ร้อยละ 6.5) และไม่ทราบสาเหตุ 48 ราย (ร้อยละ 26.0) ในการวินิจฉัยสุดท้ายเป็นแผลติดเชื้อที่กระจกตาจากเชื้อแบคทีเรียและเชื้อรา ร้อยละ 49.5 และ 25.5 ตามลำดับ ตำแหน่งของแผลอยู่ใกล้ศูนย์กลางกระจกตา (paracentral) ร้อยละ 46.2 กลางกระจกตา ร้อยละ 44.6 แผลมีขนาดปานกลาง ร้อยละ 52.7 แผลขนาดใหญ่ ร้อยละ 19.0 ตรวจพบหนองในช่องหน้าม่านตา (hypopyon) ร้อยละ 41.8 ผู้ป่วยร้อยละ 75 มีผลการรักษาดีขึ้น ร้อยละ 19.6 ถูกส่งตัวไปรักษาต่อโดยแพทย์เฉพาะทางกระจกตา ร้อยละ 5.4 จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัด ผู้ป่วยที่ผลการรักษาไม่ดีขึ้น จำนวน 46 ราย (ร้อยละ 25.0) พบว่าการมีแผลขนาดใหญ่กว่า 6 มิลลิเมตร (aOR 0.24, 95% CI 0.095-0.620, p = 0.003) และการมีหนองในช่องหน้าม่านตา (aOR 4.30, 95% CI 1.853-9.986, p = 0.001) สัมพันธ์กับผลการรักษาที่ไม่ดีอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อนำตัวแปรทั้งสองมาสร้างแบบจำลองทำนายผลการรักษาที่ไม่ดี มีความสามารถในการจำแนกผลลัพธ์อยู่ในระดับยอมรับได้ (ROC curve = 0.768) จากการติดตามครั้งสุดท้ายในผู้ป่วยโรคแผลติดเชื้อที่กระจกตามีระดับการมองเห็น Hand movement หรือแย่กว่า ร้อยละ 10.8
สรุป: โรคแผลติดเชื้อที่กระจกตามีความซับซ้อน แม้ได้รับการรักษายังมีการสูญเสียการมองเห็น การศึกษานี้พบว่าขนาดของแผล ตำแหน่ง และการมีหนองในช่องหน้าม่านตาเป็นปัจจัยส่งผลต่อการรักษา ดังนั้นการพัฒนาระบบตั้งแต่ป้องกันปัจจัยเสี่ยง การวินิจฉัย และแนวทางการรักษา รวมถึงการพัฒนาบุคคลกรทุกระดับมีความจำเป็นต่องานด้านกระจกตาอย่างยิ่ง
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization Regional Office for South-East Asia. Guidelines for the management of corneal ulcer at primary, secondary, & tertiary care, health facilities in the South-East Asia Region [internet]. New Delhi: WHO Regional Office for South-East Asia; c2004 [cited 2024 June 4]. Available from: https://iris.who.int/items/c71a3e92-8210-4a39-bcc1-a03d52de634a
Khor WB, Prajna VN, Garg P, Mehta JS, Xie L, Liu Z, et al. The Asia Cornea Society Infectious Keratitis Study: A Prospective Multicenter Study of Infectious Keratitis in Asia. Am J Ophthalmol. 2018;195:161-70. doi: 10.1016/j.ajo.2018.07.040.
Kampitak K, Suntisetsin H, Sirikul T. Clinical and microbiological characteristics of corneal ulcers in a Thai referral center. Asian Biomedicine. 2014;8(2):275-82. doi: 10.5372/1905-7415.0802.290
Roongpiboonsopit N. Suppurative Keratitis in Kamphaengphet Hospital : Clinical Analysis of 111 Cases. kamphaeng Phet Hospital Journal. 2007;11(1):33-41. [In Thai]
Wutthayakorn W. Corneal Ulcer Leading to Admission at Sawanpracharak Hospital 2012 – 2016. Sawanpracharak Medical Journal. 2019:16(3):76-86. [In Thai]
Tananuvat N, Punyakhum O, Ausayakhun S, Chaidaroon W. Etiology and Clinical Outcomes of Microbial Keratitis at a Tertiary Eye-Care Center in Northern Thailand. Journal of the Medical Association of Thailand. 2012;95(Suppl. 4):S8-17. [In Thai]
Hongyok T, Leelaprute W. Corneal Ulcer Leading to Evisceration or Enucleation in a Tertiary Eye Care Center in Thailand: Clinical and Microbiological Characteristics. Journal of the Medical Association of Thailand. 2016;99(Suppl. 2):S116-22. [In Thai]
Pariyakanok L, Erjongmanee S, Saonanon P. Indications for corneal transplantation in Thailand between 1996 and 2008. Asian Biomedicine. 2011;5(6):843-8. doi: 10.5372/1905-7415.0506.109
Naranunn P, Naranunn W. Penetrating Keratoplasty in Regional Health 8th. Udonthani Hospital Medical Journal. 2023;31(2):153-160. [In Thai]
Chantra S, Chotcomwongse P, Jittreprasert S, Senarak W, Amornpetchsathaporn A, Kemchoknatee P, et al. Assessment of Direct Costs of Admission Due to Presumed Microbial Keratitis in a Tertiary Referral Hospital in Thailand: A 7-Year Retrospective Study. Clin Ophthalmol. 2023;17:2845-60. doi: 10.2147/OPTH.S425058.
Chantra S, Jittreprasert S, Chotcomwongse P, Amornpetchsathaporn A. Estimated direct and indirect health care costs of severe infectious keratitis by cultured organisms in Thailand: An 8-year retrospective study. PLoS One. 2023;18(7):e0288442. doi: 10.1371/journal.pone.0288442.
Rathi VM, Thokala P, MacNeil S, Khanna RC, Monk PN, Garg P. Early treatment of corneal abrasions and ulcers-estimating clinical and economic outcomes. Lancet Reg Health Southeast Asia. 2022;4:None. doi: 10.1016/j.lansea.2022.100038.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 โรงพยาบาลนครพิงค์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องบทความในวารสารวิชาการและวิจัยเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับโรงพยาบาลนครพิงค์ และบุคลากรท่านอื่นๆ ในโรงพยาบาลฯ ความรับผิดชอบเกี่ยวกับบทความแต่ละเรื่องผู้เขียนจะรับผิดชอบของตนเองแต่ละท่าน
