ผลของโปรแกรมส่งเสริมการดูแลตนเองต่อความสำเร็จของการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับและการสั่นของเส้นเลือด 30 วันหลังผ่าตัดในผู้ป่วยผ่าตัดเชื่อมหลอดเลือดแดงและดำ โรงพยาบาลแม่สอด
คำสำคัญ:
ผ่าตัดเชื่อมหลอดเลือดแดงและดำ, การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม, การผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ , การสั่นของเส้นเลือดบทคัดย่อ
บทนำ: การผ่าตัดเชื่อมหลอดเลือดแดงและดำสำหรับฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมเป็นสิ่งสำคัญในผู้ป่วยโรคไตวายระยะสุดท้ายที่รับการบำบัดทดแทนไต โปรแกรมส่งเสริมการดูแลตนเองในผู้ป่วยผ่าตัดเชื่อมหลอดเลือดโดยพยาบาลห้องผ่าตัดช่วยเพิ่มความสำเร็จของการผ่าตัด
วัตถุประสงค์: ศึกษาความสำเร็จของการผ่าตัดเชื่อมหลอดเลือดแบบวันเดียวกลับ การสั่นของเส้นเลือด 30 วันหลังผ่าตัดและความพึงพอใจในผู้ป่วยที่ได้รับโปรแกรมส่งเสริมการดูแลตนเองในผู้ป่วยผ่าตัดเชื่อมหลอดเลือด
วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงทดลองแบบมีกลุ่มควบคุมในอดีต ศึกษาในผู้ป่วยที่มารับการผ่าตัดเชื่อมหลอดเลือดเพื่อฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมแบบวันเดียวกลับ ใน โรงพยาบาลแม่สอดจังหวัดตาก จับคู่กลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมส่งเสริมการดูแลตนเองในผู้ป่วยผ่าตัดเชื่อมหลอดเลือด กับกลุ่มควบคุมแบบ 1 : 1 กลุ่มควบคุมเก็บข้อมูลย้อนหลังได้รับการดูแลตามปกติ กลุ่มทดลองเก็บข้อมูล สิงหาคม 2567-มกราคม 2568 ได้รับโปรแกรมส่งเสริมการดูแลตนเอง แผ่นพับการปฏิบัติตัวและสื่อความรู้แบบวีดีทัศน์ วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติเชิงอนุมาน การทดสอบไค-สแควร์, การทดสอบแม่นตรง, การทดสอบวิลค็อกซัน-แมนน์-วิทนีย์ และการวิเคราะห์ถดถอยพหุปัจจัยแบบไบนารี
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยเข้าเกณฑ์ศึกษา 60 ราย กลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองกลุ่มละ 30 ราย ความสำเร็จของการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับในกลุ่มทดลอง เท่ากับร้อยละ 100 มากกว่ากลุ่มควบคุม (ร้อยละ 93.33; p=0.492) การสั่นของเส้นเลือดหลังผ่าตัด 30 วันในกลุ่มทดลองมากกว่ากลุ่มควบคุม (ร้อยละ 99.67 vs ร้อยละ 70.00, p=0.012) วิเคราะห์ถดถอยพหุปัจจัยแบบไบนารี ปรับความแตกต่างของอายุ ระดับการศึกษา การเคยผ่าตัดเส้นเลือด hemoglobin โรคเบาหวาน ผู้ดูแล ระยะเวลารอผ่าตัด ระยะเวลาผ่าตัด และตำแหน่งผ่าตัด กลุ่มทดลองเพิ่มการสั่นของเส้นเลือดร้อยละ 23.27 (RD 23.27, 95%CI 9.55-39.99, p=0.001) ความพึงพอใจในกลุ่มทดลองระดับดีมาก
สรุป: โปรแกรมส่งเสริมการดูแลตนเองเพิ่มความสำเร็จการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับและการสั่นของเส้นเลือดหลังผ่าตัด ผู้ป่วยพึงพอใจจึงมีความเหมาะสมในการนำไปใช้ดูแลและติดตามผู้ป่วยผ่าตัดเชื่อมหลอดเลือดแบบวันเดียวกลับ
เอกสารอ้างอิง
Chuengsaman P, Kasemsup V. PD First Policy: Thailand's Response to the Challenge of Meeting the Needs of Patients With End-Stage Renal Disease. Semin Nephrol. 2017;37(3):287-95. doi: 10.1016/j.semnephrol.2017.02.008.
Satirapoj B, Tantiyavarong P, Chuasuwan A, Lumpaopong A, Limbutara K, Kiattilunthorn K, et al. Thailand renal replacement therapy registry 2023 annual data report: dialysis center providers in Thailand. Journal of the Nephrology Society of Thailand. 2025;31(1):1-10. [In Thai]
Satirapoj B, Tantiyavarong P, Chuasuwan A, Lumpaopong A, Limbutara K, Kiattilunthorn K, et al. Thailand Renal Replacement Therapy Registry 2023 Annual Data Report: Dialysis Center Providers in Thailand. Journal of the Nephrology Society of Thailand. 2025;3(1):1-10. [In Thai]
Laohapensang K. Textbook of vascular surgery. Chiang Mai: Department of Surgery, Faculty of Medicine, Chiang Mai University; 1999. [In Thai].
Lok CE, Huber TS, Lee T, Shenoy S, Yevzlin AS, Abreo K, et al. KDOQI Clinical Practice Guideline for Vascular Access: 2019 Update. Am J Kidney Dis. 2020;75(4 Suppl 2):S1-164. doi: 10.1053/j.ajkd.2019.12.001.
Nimmanwudipong T, Phantabadeekorn V, Manonchan K, Duangrat T, editors. Recommendations for the development of the One-Day Surgery and Minimally Invasive Surgery (ODS&MIS) service system in 2023. Bangkok: Charansanitwong Printing; 2023. [In Thai]
Russu E, Munteanu AC, Arbănași EM, Szanto LA, Bartus R, Florea E, et al. Out-Patient versus In-Patient Arteriovenous Fistula Creation for Dialysis: Assessing Cost-Effectiveness Alongside Clinical Implications. Healthcare (Basel). 2024;12(11):1102. doi: 10.3390/healthcare12111102.
Racha P, Reungsri N, Kongros J. The Development of Clinical Nursing Practice Guideline for Patients receiving One-Day Surgery Procedures in Phichit Hospital. NU Journal of Nursing and Health Sciences. 2019;13(3):130-43 [In Thai].
Insaen P, Oppanunchai W. The development of guidelines for patients arteriovenous fistula for hemodialysis with one day surgery, Phrae hospital. Phrae Medical Journal and clinical Scinces. 2023;31(2):88-103 [In Thai].
Kanphet T, Yodchai K, Peangrungroge B, Thongwong M, Ponganusorn K. Hand and arm exercises for chronic kidney disease patients undergoing arteriovenous fistula surgery for hemodialysis: nurse’s role. Christian University Journal. 2022;28(1):141-51. [In Thai]
Kanfer FH, Gaelick-Buys L. Self-management methods. In Kanfer FH, Goldstein AP, editors.Helping people change: A textbook of methods. 4th ed. Pergamon Press; 1991. p. 305–60.
Kulaylat MN, Dayton MT. Surgical complications. In: Townsend CM Jr., Beauchamp RD, Evers BM, Mattox KL, editors. Sabiston textbook of surgery: the biological basis of modern surgical practice. 19th ed. Philadelphia, PA: Elsevier Saunders; 2012. p. 281-327
Andrade FP, Nolasco T, Knorst MM, Eidt Rovedder PM. Aerobic Exercise Increases Vascular Diameter of Arteriovenous Fistula in Hemodialysis Patients. Blood Purif. 2022;51(9):732-8. doi: 10.1159/000519880.
Andrade FP, Benvenutti H, da Silva KC, Rovedder PME. Effects of upper limb exercise programs on the arteriovenous fistula in patients on hemodialysis: A systematic review and meta-analysis. J Vasc Access. 2022;23(5):770-7. doi: 10.1177/11297298211001166.
Kong S, Lee KS, Kim J, Jang SH. The effect of two different hand exercises on grip strength, forearm circumference, and vascular maturation in patients who underwent arteriovenous fistula surgery. Ann Rehabil Med. 2014;38(5):648-57. doi: 10.5535/arm.2014.38.5.648.
Ahmed GH, Mostafa NM. Comparative study between two different hand squeezing exercises in improving hand grip strength for patients underwent arteriovenous fistula surgery. International Journal of Advance Research in Nursing. 2019;2(1):95-100.
Fontseré N, Mestres G, Yugueros X, López T, Yuguero A, Bermudez P, et al. Effect of a postoperative exercise program on arteriovenous fistula maturation: A randomized controlled trial. Hemodial Int. 2016;20(2):306-14. doi: 10.1111/hdi.12376.
Dev S, Luitel P, Sah B, Yadav BK, Dev B, Thapaliya I, et al. Knowledge, Attitude, and Practice on Arteriovenous Fistula Care Among End-Stage Kidney Disease Patients Receiving Maintenance Hemodialysis: A Single-Center, Prospective Cohort Study in Nepal. Health Sci Rep. 2025;8(5):e70823. doi: 10.1002/hsr2.70823.
Wilschut ED, Rotmans JI, Bos EJ, van Zoest D, Eefting D, Hamming JF, et al. Supervised preoperative forearm exercise to increase blood vessel diameter in patients requiring an arteriovenous access for hemodialysis: rationale and design of the PINCH trial. J Vasc Access. 2018;19(1):84-8. doi: 10.5301/jva.5000826.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 โรงพยาบาลนครพิงค์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลนครพิงค์ จ.เชียงใหม่
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องบทความในวารสารวิชาการและวิจัยเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับโรงพยาบาลนครพิงค์ และบุคลากรท่านอื่นๆในโรงพยาบาลฯ ความรับผิดชอบเกี่ยวกับบทความแต่ละเรื่องผู้เขียนจะรับผิดชอบของตนเองแต่ละท่าน
