ผลของการพยาบาลทางไกลต่อการรับรู้ความสามารถของตนเองของผู้ป่วยภาวะกล้ามเนื้อหัวใจ ขาดเลือดเฉียบพลันชนิด ST segment ยกขึ้น (ST-segment elevation myocardial infarction, STEMI) ในหอผู้ป่วยหนักโรคหัวใจ โรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

บทนำ: ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิด ST-segment elevation myocardial infarction (STEMI) เป็นภาวะฉุกเฉินทางหัวใจที่ต้องการการฟื้นฟูสมรรถภาพอย่างต่อเนื่องหลังจำหน่าย โดยเฉพาะการเสริมสร้างการรับรู้ความสามารถของตนเอง (self-efficacy)

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของการพยาบาลทางไกลต่อการรับรู้ความสามารถของตนเองของผู้ป่วย STEMI ผ่านการพยาบาลทางไกลผ่านวิดีโอคอล

วิธีการศึกษา: การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลัง ระหว่างวันที่ 25 สิงหาคม ถึง 23 ธันวาคม พ.ศ. 2566 ศึกษาในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น STEMI ซึ่งเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยหนักโรคหัวใจ ของโรงพยาบาลนครพิงค์ ที่มีอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป สื่อสารภาษาไทยได้ เข้าถึงระบบ speedy tele และไม่ได้เข้าร่วมในโปรแกรมการรับรู้ความสามารถของตนเองอื่นใดในระหว่างการศึกษานี้ ไม่มีประวัติเจ็บป่วยทางจิตขั้นรุนแรง หรือสื่อสารไม่ได้ ทำการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง โดยได้รับการพยาบาลทางไกลผ่านวิดีโอคอลสัปดาห์ละ 1 ครั้ง เป็นเวลา 1 เดือน ประเมินด้วยแบบวัดการรับรู้ความสามารถของตนเองในผู้ป่วยโรคหัวใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ Wilcoxon Signed Rank Test

ผลการศึกษา: ผู้ป่วยทั้งหมด 36 ราย ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (61.1%) อายุเฉลี่ย 63 ± 12.9 ปี มีโรคร่วม ได้แก่ ความดันโลหิตสูง (44.4%) และเบาหวาน (22.2%) ค่ามัธยฐานของคะแนนการรับรู้ความสามารถของตนเองเพิ่มขึ้นจาก 2.53 (IQR 2.18 – 3.19) เป็น 3.80 (IQR 3.61 – 4.00) ในหลังการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ก่อนใช้ระบบการพยาบาลทางไกล มีคะแนนเฉลี่ยสูงสุดในด้านความมั่นใจที่จะควบคุมอาการแน่นหน้าอกด้วยการกินยา (3.08 ± 0.77) และต่ำสุดในความมั่นใจในการที่จะคงไว้ซึ่งการทำกิจกรรมการมีเพศสัมพันธ์กับคู่สมรส (1.63 ± 1.30) หลังใช้ระบบการพยาบาลทางไกล มีคะแนนเฉลี่ยสูงสุดในด้านรู้ว่าเมื่อไหร่ที่จะโทรศัพท์หรือไปหาแพทย์ (3.89 ± 0.31) และต่ำสุดยังคงเป็นด้านความมั่นใจในการที่จะคงไว้ซึ่งการทำกิจกรรมการมีเพศสัมพันธ์กับคู่สมรส (2.75 ± 1.16) อย่างไรก็ตามในด้านนี้ มีจำนวนผู้ตอบแบบสอบถามน้อยที่สุด (n=8)

สรุป: การพยาบาลทางไกลสามารถเพิ่มการรับรู้ความสามารถของตนเองในผู้ป่วย STEMI ได้อย่างมีประสิทธิผล ควรบูรณาการการพยาบาลทางไกลให้เป็นส่วนหนึ่งของแนวทางการดูแลต่อเนื่องหลังจำหน่ายจากโรงพยาบาล