ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเสื่อมของการทำงานไตอย่างรวดเร็วในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 5 ในโรงพยาบาลจอมทอง
คำสำคัญ:
ความเสื่อมอย่างรวดเร็วของโรคไตเรื้อรังระยะที่ 5, การเริ่มบำบัดทดแทนไต, โรงพยาบาลจอมทอง, อัตราการกรองของไต, ปริมาณโปรตีนที่รั่วในปัสสาวะบทคัดย่อ
ความสำคัญ: ในปัจจุบันปัญหาของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายคือ ขาดการวางแผนที่เหมาะสม เนื่องจากไม่ทราบระยะเวลาและปัจจัยที่มีผลต่อการเริ่มบำบัดทดแทนไตอย่างรวดเร็ว
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเสื่อมอย่างรวดเร็วของโรคไตเรื้อรังระยะที่ 5 และปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเริ่มบำบัดทดแทนไตภายใน 12 เดือน
วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลัง ในผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะที่ 5 ที่ได้รับการบำบัดทดแทนไตจากข้อมูลอิเล็คโทรนิคของโรงพยาบาลจอมทอง ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2557- 2567 คำนวนหาอัตราการกรองของไตที่ลดลงต่อปี ระยะเวลาเริ่มการบำบัดทดแทนไต ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความเสื่อมอย่างรวดเร็วของโรคไตเรื้อรัง และปัจจัยที่ต้องเริ่มบำบัดทดแทนไตภายใน 12 เดือน ใช้การวิเคราะห์พหุตัวแปร ด้วยสถิติ Logistic regression นำเสนอผลด้วยค่า Odds ratio และค่า 95% CI
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยที่เข้าเกณฑ์จำนวน 146 คน อายุเฉลี่ย 57.8 ± 13.23 ปี เพศหญิงร้อยละ 43.15 ค่าeGFR เฉลี่ย 11.63 ± 2.69 พบว่า อัตราการกรองของไตลดลงเฉลี่ยปีละ 7.42 ± 6.02 มล./นาที/1.73 ตร.ม. และค่ามัธยฐานระยะเวลาตั้งแต่วินิจฉัยจนถึงการเริ่มบำบัดทดแทนไต 15 เดือน (พิสัยระหว่างควอไทล์ 15, ค่าต่ำสุด 3 – ค่าสูงสุด 91) สาเหตุของโรคไตเรื้อรังของผู้ป่วยส่วนใหญ่จากโรคเบาหวานร้อยละ 39.7 และโรคความดันโลหิตสูงร้อยละ 15.8 ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเสื่อมอย่างรวดเร็วของไตคือปริมาณโปรตีนที่รั่วในปัสสาวะตั้งแต่ 4 กรัมต่อวัน (Adj. OR 6.67, 95% CI 2.02-22.05, p-value 0.002) ส่วนปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเริ่มบำบัดทดแทนไตภายใน 12 เดือน ได้แก่ อัตราการกรองของไตที่น้อยกว่า 12 มล./นาที/1.73 ตร.ม. (Adj. OR 2.96, 95% CI 1.31-6.68, p-value 0.009) และปริมาณโปรตีนที่รั่วในปัสสาวะตั้งแต่ 4 กรัมต่อวัน (Adj. OR 8.45, 95% CI 3.28-21.80, p-value <0.001)
สรุปผล: ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 5 ของโรงพยาบาลจอมทองมีอัตราการกรองของไตลดลงค่อนข้างเร็ว โดยพบว่าปัจจัยที่สัมพันธ์กับการบำบัดทดแทนไตเร็วขึ้น ได้แก่ ปริมาณโปรตีนรั่วในปัสสาวะที่สูงและระดับการทำงานของไตที่ต่ำ
เอกสารอ้างอิง
Ingsathit A, Thakkinstian A, Chaiprasert A, Sangthawan P, Gojaseni P, Kiattisunthorn K, et al. Prevalence and risk factors of chronic kidney disease in the Thai adult population: Thai SEEK study. Nephrol Dial Transplant. 2010;25(5):1567-75. doi: 10.1093/ndt/gfp669.
Stevens PE, Levin A. Evaluation and management of chronic kidney disease: synopsis of the kidney disease: improving global outcomes 2012 clinical practice guideline. Ann Intern Med. 2013;158(11):825-30. doi: 10.7326/0003-4819-158-11-201306040-00007.
The Nephrology Society of Thailand. Clinical practice recommendations for evaluation and management of chronic kidney disease in adults 2022 (revised edition). Bankok: Srimuang; 2022. [In Thai]
Cooper BA, Branley P, Bulfone L, Collins JF, Craig JC, Fraenkel MB, et al. A randomized, controlled trial of early versus late initiation of dialysis. N Engl J Med. 2010;363(7):609-19. doi: 10.1056/NEJMoa1000552.
Lin X, Zeng XZ, Ai J. The Glomerular Filtration Rate (GFR) at Dialysis Initiation and Mortality in Chronic Kidney Disease (CKD) in East Asian Populations: A Meta-analysis. Intern Med. 2016;55(21):3097-104. doi: 10.2169/internalmedicine.55.6520.
Lok CE, Huber TS, Lee T, Shenoy S, Yevzlin AS, Abreo K, et al. KDOQI Clinical Practice Guideline for Vascular Access: 2019 Update. Am J Kidney Dis. 2020;75 (4 Suppl 2):S1-164. doi: 10.1053/j.ajkd.2019.12.001.
The Nephrology Society of Thailand, Thai Vascular Association. Referral recommendation for chronic kidney disease patient for arteriovenous fistular [Internet]. Bangkok: The Nephrology Society of Thailand; c2024 [updated 2024 Jun 20; cited 2025 Jan 1]. Available from: https://www.nephrothai.org/wp-content/uploads/2024/06/Final-vascular-access-recommendation_20-6-2024.pdf [In Thai]
Tsai CW, Ting IW, Yeh HC, Kuo CC. Longitudinal change in estimated GFR among CKD patients: A 10-year follow-up study of an integrated kidney disease care program in Taiwan. PLoS One. 2017;12(4):e0173843. doi: 10.1371/journal.pone.0173843.
Dattolo P, Michelassi S, Amidone M, Allinovi M, Vignali L, Antognoli G, et al. Structured clinical follow-up for CKD stage 5 may safely postpone dialysis. J Nephrol. 2015;28(4):463-9. doi: 10.1007/s40620-014-0123-7.
Ellam T, El-Kossi M, Prasanth KC, El-Nahas M, Khwaja A. Conservatively managed patients with stage 5 chronic kidney disease--outcomes from a single center experience. QJM. 2009;102(8):547-54. doi: 10.1093/qjmed/hcp068.
Caravaca-Fontán F, Azevedo L, Luna E, Caravaca F. Patterns of progression of chronic kidney disease at later stages. Clin Kidney J. 2018;11(2):246-53. doi: 10.1093/ckj/sfx083.
Hoshino J, Tsunoda R, Nagai K, Kai H, Saito C, Ito Y, et al. Comparison of annual eGFR decline among primary kidney diseases in patients with CKD G3b-5: results from a REACH-J CKD cohort study. Clin Exp Nephrol. 2021;25(8):902-10. doi: 10.1007/s10157-021-02059-y.
Jin Q, Kuen Lam CL, Fai Wan EY. Association of eGFR slope with all-cause mortality, macrovascular and microvascular outcomes in people with type 2 diabetes and early-stage chronic kidney disease. Diabetes Res Clin Pract. 2023;205:110924. doi: 10.1016/j.diabres.2023.110924.
Dattolo PC, Gallo P, Michelassi S, Paudice N, Cannavò R, Romoli E, et al. Conservative management of chronic kidney disease stage 5: role of angiotensin converting enzyme inhibitors. J Nephrol. 2016;29(6):809-15. doi: 10.1007/s40620-016-0290-9.
Hsu TW, Liu JS, Hung SC, Kuo KL, Chang YK, Chen YC, et al. Renoprotective effect of renin-angiotensin-aldosterone system blockade in patients with predialysis advanced chronic kidney disease, hypertension, and anemia. JAMA Intern Med. 2014;174(3):347-54. doi: 10.1001/jamainternmed.2013.12700.
Ahmed AK, Kamath NS, El Kossi M, El Nahas AM. The impact of stopping inhibitors of the renin-angiotensin system in patients with advanced chronic kidney disease. Nephrol Dial Transplant. 2010;25(12):3977-82. doi: 10.1093/ndt/gfp511.
Tsai WC, Wu HY, Peng YS, Ko MJ, Wu MS, Hung KY, et al. Risk Factors for Development and Progression of Chronic Kidney Disease: A Systematic Review and Exploratory Meta-Analysis. Medicine (Baltimore). 2016;95(11):e3013. doi: 10.1097/MD.0000000000003013.
Chang WX, Arai S, Tamura Y, Kumagai T, Ota T, Shibata S, et al. Time-dependent risk factors associated with the decline of estimated GFR in CKD patients. Clin Exp Nephrol. 2016;20(1):58-70. doi: 10.1007/s10157-015-1132-0.
Hsu CY, McCulloch CE, Iribarren C, Darbinian J, Go AS. Body mass index and risk for end-stage renal disease. Ann Intern Med. 2006;144(1):21-8. doi: 10.7326/0003-4819-144-1-200601030-00006.
Cheng T, Wang X, Han Y, Hao J, Hu H, Hao L. The level of serum albumin is associated with renal prognosis and renal function decline in patients with chronic kidney disease. BMC Nephrol. 2023;24(1):57. doi: 10.1186/s12882-023-03110-8.
Phongphithakchai A, Chantana J, Dandecha P, Wongpraphairot S, Boonsrirat U. Identifying predictors for rapid kidney function deterioration among chronic kidney disease patients in Thailand settings of real life practice. The open urology & nephrology journal. 2023;16:e187443462306270. doi: 10.2174/1874303X-v16-e20230712-2022-23.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 โรงพยาบาลนครพิงค์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลนครพิงค์ จ.เชียงใหม่
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องบทความในวารสารวิชาการและวิจัยเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับโรงพยาบาลนครพิงค์ และบุคลากรท่านอื่นๆในโรงพยาบาลฯ ความรับผิดชอบเกี่ยวกับบทความแต่ละเรื่องผู้เขียนจะรับผิดชอบของตนเองแต่ละท่าน
