ความชุกและผลลัพธ์ของโรคโควิด-19 ในผู้ป่วยมะเร็ง: การศึกษาจากทะเบียนมะเร็งระดับประชากรในจังหวัดลำปาง

ผู้แต่ง

  • พิพัฒน์ คูประเสริฐยิ่ง โรงพยาบาลมะเร็งลำปาง
  • กาญจนา ดาวประเสริฐ โรงพยาบาลมะเร็งลำปาง
  • ศิรินยา มหาวัจน์ โรงพยาบาลมะเร็งลำปาง
  • มนฐิตินันท์ ประดิษฐค่าย โรงพยาบาลมะเร็งลำปาง
  • เขตสิริ คำขอด โรงพยาบาลมะเร็งลำปาง

คำสำคัญ:

โรคมะเร็ง, โคโรนาไวรัส 2019, ความชุก, อัตราป่วยตาย, อัตรารอดชีพ

บทคัดย่อ

บทนำ: การระบาดของ COVID-19 ส่งผลกระทบอย่างมากต่อสุขภาพทั่วโลก ผู้ป่วยมะเร็งมีความเสี่ยงสูงเนื่องจากภูมิคุ้มกันต่ำ การติดเชื้อ COVID-19 ทำให้เกิดอาการรุนแรงและอัตราการเสียชีวิตสูงกว่าประชากรทั่วไป นอกจากนี้ในช่วงที่มีการระบาดใหญ่ส่งผลให้การวินิจฉัยและรักษาโรคมะเร็งล่าช้า ส่งผลกระทบต่ออัตรารอดชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งได้

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุก อัตราป่วยตาย และอัตรารอดชีพของผู้ป่วยโรคมะเร็งที่มีการติดเชื้อ COVID-19 ของจังหวัดลำปาง และเปรียบเทียบอัตรารอดชีพของผู้ป่วยติดเชื้อ COVID-19 ที่ได้รับการวินิจฉัยมะเร็งช่วงสถานการณ์ปกติ และผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยมะเร็งในช่วงที่มีการระบาดของโรคติดเชื้อ COVID-19

วิธีการศึกษา: การศึกษาข้อมูลย้อนหลังจากฐานข้อมูลทะเบียนมะเร็งระดับประชากรจังหวัดลำปาง ปี พ.ศ. 2561 - 2563 และข้อมูลผู้ติดเชื้อ COVID-19 จังหวัดลำปางปี พ.ศ. 2563 – 2566 วิเคราะห์ความชุก อัตราป่วยตาย อัตรารอดชีพที่สังเกตได้ และอัตรารอดชีพสัมพัทธ์ เปรียบเทียบอัตรารอดชีพของผู้ป่วยติดเชื้อ COVID-19 ที่ได้รับการวินิจฉัยมะเร็งช่วงสถานการณ์ปกติ และผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยมะเร็งในช่วงที่มีการระบาดของโรคติดเชื้อ COVID-19 ด้วยสถิติ Log-rank

ผลการศึกษา: ผู้ป่วยมะเร็งเข้าศึกษาทั้งหมด 4,878 ราย ติดเชื้อ COVID-19 428 ราย ผู้ป่วยโรคมะเร็งในจังหวัดลำปางมีความชุกของการติดเชื้อ COVID-19 เท่ากับร้อยละ 8.8 เสียชีวิต 40 ราย อัตราป่วยตายอยู่ที่ร้อยละ 9.35 และอัตรารอดชีพโดยรวมที่ 5 ปีเท่ากับร้อยละ 86.2 เมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยโรคมะเร็งในช่วงสถานการณ์ปกติ กับกลุ่มที่ได้รับการวินิจฉัยในช่วงที่มีการระบาดใหญ่ของโรคติดเชื้อ COVID-19 พบว่า อัตรารอดชีพโดยรวมที่ 3 ปี ในช่วงสถานการณ์ปกติอยู่ที่ร้อยละ 96.9 ลดลงเหลือร้อยละ 83.8 ในช่วงการระบาดใหญ่ โดยแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001)

สรุป: กลุ่มผู้ป่วยวินิจฉัยมะเร็งและติดเชื้อ COVID-19 ในช่วงการระบาด COVID-19 ส่งผลกระทบทำให้อัตรารอดชีพลดลงเมื่อเปรียบเทียบกับผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยมะเร็งในสถานการณ์ปกติ ดังนั้นหากเกิดการระบาดในอนาคตควรให้ความสำคัญในการจัดการ วางแผนการรักษา และเพิ่มการดูแลผู้ป่วยมะเร็งอย่างเหมาะสมมากขึ้น

เอกสารอ้างอิง

Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China: Summary of a Report of 72 314 Cases From the Chinese Center for Disease Control and Prevention. JAMA. 2020;323(13):1239-42. doi: 10.1001/jama.2020.2648.

Zhou F, Yu T, Du R, Fan G, Liu Y, Liu Z, et al. Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study. Lancet. 2020;395(10229):1054-62. doi: 10.1016/S0140-6736(20)30566-3.

Tenforde MW, Kim SS, Lindsell CJ, Billig Rose E, Shapiro NI, Files DC, et al. Symptom Duration and Risk Factors for Delayed Return to Usual Health Among Outpatients with COVID-19 in a Multistate Health Care Systems Network - United States, March-June 2020. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2020;69(30):993-8. doi: 10.15585/mmwr.mm6930e1.

Department of Medical Services, Ministry of Public Health. Guidelines on clinical practice, diagnosis, treatment, and prevention of healthcare-associated infection for COVID-19 [Internet]. Nonthaburi: Department of Medical Services; c2021 [updated 2021 Sep 9]. Available from: https://covid19.dms.go.th/backend///Content//Content_File/Covid_Health/Attach/25640909181401PM_CPG_COVID_v.18.2_ns_20210909%20-.pdf [In Thai]

Royal Thai Government. Emergency Decree on Public Administration in Emergency Situations B.E. 2548 (Section 9, Notification No. 1). Royal Gazette Vol.137, No. 69D (2020 Mar 25). Available from: https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/069/T_0010.PDF [In Thai]

King Chulalongkorn Memorial Hospital. COVID-19 and cancer patients [Internet]. Bangkok: King Chulalongkorn Memorial Hospital; c2021 [updated 2021 Sep 13; cited 2022 Oct 14]. Available from: https://chulalongkornhospital.go.th/kcmh/line/โรคโควิด-19-กับผู้ป่วยมะเ/ [In Thai]

Han S, Zhuang Q, Chiang J, Tan SH, Chua GWY, Xie C, et al. Impact of cancer diagnoses on the outcomes of patients with COVID-19: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open. 2022;12(2):e044661. doi: 10.1136/bmjopen-2020-044661.

Johannesen TB, Smeland S, Aaserud S, Buanes EA, Skog A, Ursin G, Helland Å. COVID-19 in Cancer Patients, Risk Factors for Disease and Adverse Outcome, a Population-Based Study From Norway. Front Oncol. 2021;11:652535. doi: 10.3389/fonc.2021.652535.

Sud A, Torr B, Jones ME, Broggio J, Scott S, Loveday C, et al. Effect of delays in the 2-week-wait cancer referral pathway during the COVID-19 pandemic on cancer survival in the UK: a modelling study. Lancet Oncol. 2020;21(8):1035-44. doi: 10.1016/S1470-2045(20)30392-2.

Patt D, Gordan L, Diaz M, Okon T, Grady L, Harmison M, et al. Impact of COVID-19 on Cancer Care: How the Pandemic Is Delaying Cancer Diagnosis and Treatment for American Seniors. JCO Clin Cancer Inform. 2020;4:1059-71. doi: 10.1200/CCI.20.00134.

Ministry of Public Health, Health data center. Population registration 2022, Lampang Province [Internet]. Nonthaburi: Health data center; c2022 [update 2022 Jan 1; cited 2023 Dec 14]. Available from: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/09cf07164c9b7cfbfe724bee8c6b20c3 [In Thai]

Center for COVID-19 Situation Administration, Lampang. COVID-19 situation in Lampang by district [Internet]. Lampang: Center for COVID-19 Situation Administration, Lampang; c2022 [updated 2022 Jun 30; cited 2022 Sep 29]. Available from: https://www.facebook.com/photo?fbid=352029767103480 [In Thai]

MacLennan R. Cancer registration: principles and methods. Items of patient information which may be collected by registries. IARC Sci Publ. 1991;(95):43-63..

Ministry of Public Health. Update on COVID-19 in Thailand: 02 May 2024 [Internet]. Bangkok: Ministry of Public Health; c2024 [updated 2024 Mar 5; cited 2025 May 2]. Available from: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/searo/thailand/2024_05_02_tha-sitrep-covid19.pdf [In Thai]

Fillmore NR, La J, Szalat RE, Tuck DP, Nguyen V, Yildirim C, et al. Prevalence and Outcome of COVID-19 Infection in Cancer Patients: A National Veterans Affairs Study. J Natl Cancer Inst. 2021;113(6):691-8. doi: 10.1093/jnci/djaa159.

Payet E, Perez J, Sarria G, Neciosup S, Berrospi F, Vilchez S, et al. Characteristics of COVID-19 in cancer patients: a cross-sectional study in Peru. Ecancermedicalscience. 2021;15:1246. doi: 10.3332/ecancer.2021.1246.

Péron J, Dagonneau T, Conrad A, Pineau F, Calattini S, Freyer G, et al. COVID-19 Presentation and Outcomes among Cancer Patients: A Matched Case-Control Study. Cancers (Basel). 2021;13(21):5283. doi: 10.3390/cancers13215283.

Pongnikorn D, Daoprasert K, Wongkaw B, Sangkam S, Praditkay M, Meemark S. Trends in cancer incidence and mortality in Northern Thailand, 1993–2017 [Internet]. Lampang: LPCH Cancer Registry Publication; c2020 [updated 2020 Feb]. Available from: https://www2.lpch.go.th/lpch/uploads/20200617093948752932.pdf [In Thai]

Ben Kridis W, Khmeri S, Lajnef M, Khanfir A. 1584P Prevalence and risk factors of COVID-19 in cancer patients: A prospective monocentric study. Ann Oncol. 2021;32:S1141. doi: 10.1016/j.annonc.2021.08.1577.

Zhang H, Han H, He T, Labbe KE, Hernandez AV, Chen H, et al. Clinical Characteristics and Outcomes of COVID-19-Infected Cancer Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Natl Cancer Inst. 2021;113(4):371-80. doi: 10.1093/jnci/djaa168.

Russell B, Moss CL, Shah V, Ko TK, Palmer K, Sylva R, et al. Risk of COVID-19 death in cancer patients: an analysis from Guy's Cancer Centre and King's College Hospital in London. Br J Cancer. 2021;125(7):939-47. doi: 10.1038/s41416-021-01500-z.

Cancer Registry Unit, Lampang Cancer Hospital. Hospital based cancer registry Annual Report 2023, Lampang Cancer Hospital [Internet]. Lampang: Cancer Registry Unit; c2024 [updated 2024 Feb 7]. Available from: https://www2.lpch.go.th/lpch/uploads/20240716114124143579.pdf [In Thai]

Soerjomataram I, Cabasag C, Bardot A, Fidler-Benaoudia MM, Miranda-Filho A, Ferlay J, et al. Cancer survival in Africa, central and south America, and Asia (SURVCAN-3): a population-based benchmarking study in 32 countries. Lancet Oncol. 2023;24(1):22-32. doi: 10.1016/S1470-2045(22)00704-5.

Kuderer NM, Choueiri TK, Shah DP, Shyr Y, Rubinstein SM, Rivera DR, et al. Clinical impact of COVID-19 on patients with cancer (CCC19): a cohort study. Lancet. 2020;395(10241):1907-18. doi: 10.1016/S0140-6736(20)31187-9.

Al-Quteimat OM, Amer AM. The Impact of the COVID-19 Pandemic on Cancer Patients. Am J Clin Oncol. 2020;43(6):452-5. doi: 10.1097/COC.0000000000000712.

Derosa L, Melenotte C, Griscelli F, Gachot B, Marabelle A, Kroemer G, et al. The immuno-oncological challenge of COVID-19. Nat Cancer. 2020 Oct;1(10):946-64. doi: 10.1038/s43018-020-00122-3.

Riera R, Bagattini ÂM, Pacheco RL, Pachito DV, Roitberg F, Ilbawi A. Delays and Disruptions in Cancer Health Care Due to COVID-19 Pandemic: Systematic Review. JCO Glob Oncol. 2021;7:311-23. doi: 10.1200/GO.20.00639.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-07-14

รูปแบบการอ้างอิง

คูประเสริฐยิ่ง พ. ., ดาวประเสริฐ ก. ., มหาวัจน์ ศ. ., ประดิษฐค่าย ม. . ., & คำขอด เ. . (2025). ความชุกและผลลัพธ์ของโรคโควิด-19 ในผู้ป่วยมะเร็ง: การศึกษาจากทะเบียนมะเร็งระดับประชากรในจังหวัดลำปาง. วารสารโรงพยาบาลนครพิงค์, 16(2), 317–330. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnkp/article/view/278055

ฉบับ

ประเภทบทความ

รายงานการวิจัย