การใช้ค่า pH แรกรับเพื่อทำนายการรอดชีวิตที่ 24 ชั่วโมงของผู้ป่วยหัวใจหยุดเต้นนอกโรงพยาบาล ณ ห้องฉุกเฉิน โรงพยาบาลนครพิงค์
คำสำคัญ:
ภาวะหัวใจหยุดเต้นนอกโรงพยาบาล, ค่าความเป็นกรดในเลือดแรกรับ, การปฏิบัติการช่วยฟื้นคืนชีพ, การกลับมามีชีพจรของผู้ป่วย, การรอดชีพที่ 24 ชั่วโมงบทคัดย่อ
ความเป็นมา เมื่อผู้ป่วยมีภาวะหัวใจหยุดเต้นจะส่งผลให้ร่างกายมีการไหลเวียนของเลือดที่ไปเลี้ยงอวัยวะส่วนปลายลดลง ก่อให้เกิดภาวะเลือดเป็นกรด และส่งผลให้ค่าความเป็นกรดในเลือดต่ำ ดังนั้นจึงคาดว่าค่าความเป็นกรดในเลือดจะสามารถนำมาทำนายการกลับมามีชีพจรและการรอดชีพที่ 24 ชั่วโมงของผู้ป่วยได้
วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของค่าความเป็นกรดในเลือดแรกรับในระหว่างการกู้ชีพขั้นสูงของผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจหยุดเต้นนอกโรงพยาบาลกับการกลับมามีชีพจรและการรอดชีพที่ 24 ชั่วโมง
วิธีการศึกษา การศึกษาวิจัยเชิงสังเกตแบบเก็บข้อมูลไปข้างหน้า ในผู้ป่วยหัวใจหยุดเต้นนอกโรงพยาบาลอายุมากกว่า 15 ปี ที่เข้ารับการรักษา ณ ห้องฉุกเฉินของโรงพยาบาลนครพิงค์ ตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2563 ถึงสิงหาคม พ.ศ. 2564 รวบรวมข้อมูลพื้นฐาน ข้อมูลทางคลินิก ค่าความเป็นกรดในเลือด และข้อมูลการกู้ชีพขั้นสูง วิเคราะห์ความสัมพันธ์ด้วย logistic regression แสดงค่า Adjusted odds ratio (AOR) และ 95% confidence interval (95% CI)
ผลการวิจัย ผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจหยุดเต้นนอกโรงพยาบาลรวมทั้งหมด 79 คน พบปัจจัยที่สัมพันธ์กับการกลับมามีชีพจรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติดังนี้ ระยะเวลาในการกดนวดหัวใจนอกโรงพยาบาล≥ 20 นาที (Odds ratio 6.9; 95% CI 2.11- 22.57; p 0.001) การเริ่มกดนวดหัวใจโดยผู้พบเห็นเหตุการณ์ (Odds ratio 0.26; 95%CI 0.08-0.82; p 0.021) และค่าความเป็นกรดในเลือดแรกรับที่ ≥7.0 (Odds ratio 3.75; 95%CI 1.46-9.64; p 0.006) ส่วนปัจจัยที่สัมพันธ์กับการรอดชีพที่ 24 ชั่วโมงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติได้แก่ ระยะเวลาในการกดนวดหัวใจนอกโรงพยาบาลที่ 1-19 และมากกว่าเท่ากับ 20 นาทีเมื่อเทียบกับระยะเวลาที่ 0 นาที (Odds ratio 8.86, 95% CI 1.66-47.20 ;p 0.011 และ 13.12; 95% CI 2.54-67.61; p=0.002 ตามลำดับ) รวมถึงค่าความเป็นกรดของเลือดแรกรับที่มากกว่าเท่ากับ 6.8, 6.9 และ 7.0 (Odds ratio 11.35, 4.88, และ 5.56; 95%CI 1.42-90.73, 1.46-16.28, และ 1.85-16.66; p 0.022, 0.010, และ 0.002 ตามลำดับ) เมื่อควบคุมปัจจัยกวนพบว่า ระยะเวลาในการกดนวดหัวใจนอกโรงพยาบาลที่ 1-19 นาที และมากกว่าเท่ากับ 20 นาทีเมื่อเทียบกับเวลา 0 นาที สัมพันธ์กับการรอดชีพที่ 24 ชั่วโมง (AOR 6.4, 95% CI 1.12-37.41; p 0.037 และ AOR 8.03, 95% CI 1.28-50.19; p= 0.026 ตามลำดับ)
สรุป จากการศึกษานี้พบระยะเวลาในการกดนวดหัวใจนอกโรงพยาบาลมีความสัมพันธ์กับการรอดชีพ แต่ค่าความเป็นกรดในเลือดแรกรับในผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจหยุดเต้นนอกโรงพยาบาลกับการกลับมามีชีพจรและการรอดชีพที่ 24 ชั่วโมงยังไม่สามารถสรุปได้ ทั้งนี้การอาจต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Panchal AR, Bartos JA, Cabañas JG, Donnino MW, Drennan IR, Hirsch KG, et al. Part 3: Adult Basic and Advanced Life Support: 2020 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Circulation. 2020;142(16 suppl 2):S366-468. doi: 10.1161/CIR.0000000000000916.
Shin J, Lim YS, Kim K, Lee HJ, Lee SJ, Jung E, et al. Initial blood pH during cardiopulmonary resuscitation in out-of-hospital cardiac arrest patients: a multicenter observational registry-based study. Crit Care. 2017 Dec;21(1):322. doi: 10.1186/s13054-017-1893-9.
Chien DK, Lin MR, Tsai SH, Sun FJ, Liu TC, Chang WH. Survival Prediction of Initial Blood pH for Nontraumatic Out-of-hospital Cardiac Arrest Patients in the Emergency Department. International Int J Gerontol. 2010;4(4):171-5. doi: 10.1016/j.ijge.2010.11.002
Corral Torres E, Hernández-Tejedor A, Suárez Bustamante R, de Elías Hernández R, Casado Flórez I, San Juan Linares A. Prognostic value of venous blood analysis at the start of CPR in non-traumatic out-of-hospital cardiac arrest: association with ROSC and the neurological outcome. Crit Care. 2020;24(1):60. doi: 10.1186/s13054-020-2762-5.
Momiyama Y, Yamada W, Miyata K, Miura K, Fukuda T, Fuse J, et al. Prognostic values of blood pH and lactate levels in patients resuscitated from out-of-hospital cardiac arrest. Acute Med Surg. 2017;4(1):25-30. doi: 10.1002/ams2.217.
Jamme M, Ben Hadj Salem O, Guillemet L, Dupland P, Bougouin W, Charpentier J, et al. Severe metabolic acidosis after out-of-hospital cardiac arrest: risk factors and association with outcome. Ann Intensive Care. 2018;8(1):62. doi: 10.1186/s13613-018-0409-3.
Hong SI, Kim JS, Kim YJ, Kim WY. Dynamic changes in arterial blood gas during cardiopulmonary resuscitation in out-of-hospital cardiac arrest. Sci Rep. 2021;11(1):23165. doi: 10.1038/s41598-021-02764-4.
Kim YJ, Lee YJ, Ryoo SM, Sohn CH, Ahn S, Seo DW, et al. Role of blood gas analysis during cardiopulmonary resuscitation in out-of-hospital cardiac arrest patients. Medicine (Baltimore). 2016;95(25):e3960. doi: 10.1097/MD.0000000000003960.
Umei N, Shingo I, Ujike Y, Yumoto T, Ida A, Hirayama T, et al. Predicting the return of spontaneous circulation after out-of-hospital cardiac arrest through blood gas analysis. Intensive Care Medicine Experimental. 2015;3(S1):A206. doi:10.1186/2197-425X-3-S1-A206
Su YJ, Lai YC. Optimal Parameters for Return of Spontaneous Circulation in Resuscitating Out-of-hospital Cardiac Arrest Patients. Int J Gerontol. 2009;3(2):96-100.
Czapla M, Zielińska M, Kubica-Cielińska A, Diakowska D, Quinn T, Karniej P. Factors associated with return of spontaneous circulation after out-of-hospital cardiac arrest in Poland: a one-year retrospective study. BMC Cardiovasc Disord. 2020;20(1):288. doi: 10.1186/s12872-020-01571-5.
Christensen DM, Rajan S, Kragholm K, Søndergaard KB, Hansen OM, Gerds TA, et al. Bystander cardiopulmonary resuscitation and survival in patients with out-of-hospital cardiac arrest of non-cardiac origin. Resuscitation. 2019;140:98-105. doi: 10.1016/j.resuscitation.2019.05.014.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 โรงพยาบาลนครพิงค์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลนครพิงค์ จ.เชียงใหม่
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องบทความในวารสารวิชาการและวิจัยเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับโรงพยาบาลนครพิงค์ และบุคลากรท่านอื่นๆในโรงพยาบาลฯ ความรับผิดชอบเกี่ยวกับบทความแต่ละเรื่องผู้เขียนจะรับผิดชอบของตนเองแต่ละท่าน
