ประสิทธิภาพของ Ondansetron เพื่อการป้องกันอาการหนาวสั่นในผู้ป่วยผ่าตัดทางศัลยกรรมกระดูก ที่โรงพยาบาลสันป่าตอง การวิจัยเชิงทดลองแบบสุ่มชนิดมีกลุ่มควบคุมแบบปกปิดสองทาง

บทคัดย่อ

อาการหนาวสั่นเป็นผลข้างเคียงของการฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง โดยทั่วไปจะเกิดขึ้น 40–60% การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบอุบัติการณ์อาการหนาวสั่นหลังฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลังในการผ่าตัดสะโพกระหว่าง ondansetron กับยาหลอก

วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงทดลองแบบสุ่มชนิดคู่ขนานแบบปกปิดสองทาง (Parallel-group, Double-blind RCT) ศึกษาในผู้ป่วย อายุ 20-90 ปี  มีASA ไม่เกิน III และไม่มีไข้ เกณฑ์คัดออกคือ อุณหภูมิแรกรับ <36.0 °C หรือ >37.8 °C การไหลเวียนโลหิตไม่คงที่ หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือหลอดเลือดแดงใหญ่ตีบ ระยะเวลาผ่าตัด >180 นาที ศึกษาในโรงพยาบาลสันป่าตอง(ธันวาคม 2566 ถึง ตุลาคม 2567) กลุ่มตัวอย่าง 232 ราย ถูกสุ่มแบบง่ายด้วยคอมพิวเตอร์ เป็นกลุ่มยาหลอกได้รับ0.9%NaCl 4 มิลลิลิตร และกลุ่มศึกษาได้รับ Ondansetron 8 มิลลิกรัม ทางหลอดเลือดดำ โดยผู้ป่วย ผู้ให้การรักษา และผู้ประเมินผลถูกปกปิดข้อมูล

ผลการศึกษา: ผู้ป่วยกลุ่ม Ondansetron 116 ราย และกลุ่มยาหลอก 116 ราย ซึ่ง20รายถูกตัดออก ได้กลุ่ม Ondansetron 105 ราย, กลุ่มยาหลอก 107 ราย อายุเฉลี่ย 72.99 ± 12.39 ปี และ 71.69 ± 13.55 ปี เพศชาย ร้อยละ 33.6 และ 22.9 ค่า BMI เฉลี่ย 21.02 ± 3.82 kg/m² และ 21.8 ± 4.58 kg/m² มีอุณหภูมิเฉลี่ย 36.71 ± 0.41 °C และ 36.76 ± 0.34 °C ตามลำดับ ปัจจัยพื้นฐานไม่แตกต่างกัน ยกเว้นระยะเวลาหลังให้ยาชาเฉลี่ย (Ondansetron: 105.00 ± 31.59 นาที; ยาหลอก: 120.95 ± 35.49 นาที, p=0.001) อุบัติการณ์ของอาการหนาวสั่นกลุ่ม Ondansetron ร้อยละ 17.8 และกลุ่มยาหลอก ร้อยละ 41.9 ค่าประมาณความแตกต่าง เท่ากับร้อยละ 24.15 (95% CI: -36.04, -12.25), p<0.001) พบภาวะความดันโลหิตต่ำ ในกลุ่ม Ondansetron เกิดน้อยกว่าร้อยละ 27.36 (p <0.001) และไม่พบผลข้างเคียงรุนแรงอื่น

สรุปผล: Ondansetron 8 มิลลิกรัม ให้ทางหลอดเลือดดำ มีประโยชน์ในการลดอุบัติการณ์ของอาการหนาวสั่น หลังได้รับการฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง