ผลลัพธ์ของการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองตั้งแต่ระยะเริ่มต้นต่อค่าบริการทางสาธารณสุข ในการดูแลผู้ป่วยมะเร็งในระยะสุดท้ายของชีวิต

บทคัดย่อ

บทนำ: การดูแลแบบประคับประคองช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัว โดยเฉพาะผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้าย การเริ่มดูแลตั้งแต่ระยะเริ่มต้นอาจลดการใช้บริการทางการแพทย์ที่ไม่จำเป็น และลดค่าใช้จ่ายทางสาธารณสุข

วัตถุประสงค์: ศึกษาผลของการดูแลแบบประคับประคองตั้งแต่ระยะเริ่มต้นต่อค่าบริการทางสาธารณสุขในการดูแลผู้ป่วยมะเร็งในระยะสุดท้าย และเปรียบเทียบการใช้บริการระหว่างกลุ่มที่ได้รับและไม่ได้รับการดูแลดังกล่าว

วิธีการศึกษา: วิจัยแบบย้อนหลัง (Retrospective Cohort study) ศึกษาจากข้อมูลเวชระเบียน ในผู้ป่วยมะเร็งที่เสียชีวิตในโรงพยาบาลนครพิงค์ทุกราย ระหว่างเดือนมกราคม 2559 ถึง ธันวาคม 2566 จำแนกตามการได้รับการดูแลประคับประคอง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และทดสอบความแตกต่างระหว่างกลุ่มด้วยสถิติ t-test, chi-square test, Kruskal-Wallis test และ ANOVA

ผลการศึกษา: ผู้ป่วยจำนวน 880 ราย เป็นกลุ่มที่ไม่ได้รับการดูแลแบบประคับประคอง ร้อยละ 67.95 กลุ่มที่ได้รับการดูแลในระยะท้าย ร้อยละ 28.75 และกลุ่มที่ได้รับการดูแลตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ร้อยละ 3.3 ในกลุ่มที่ได้รับการดูแลตั้งแต่ระยะเริ่มต้นมีการใช้บริการทางสาธารณสุขในช่วง 1 เดือนสุดท้ายก่อนเสียชีวิตน้อยที่สุด โดยมีค่ามัธยฐานของจำนวนวันนอนโรงพยาบาลที่ 5 วัน (IQR 3 - 10; p = 0.005) และมีค่ามัธยฐานของค่าใช้จ่ายแผนกผู้ป่วยในต่ำที่สุดที่ 29,068 บาท (IQR 15,436 - 60,240; p = 0.030) ค่าใช้จ่ายต่อวันใน
การรักษาพยาบาลเมื่อดูแลตั้งแต่ระยะเริ่มต้นลดลงเหลือ 809 บาท/วัน (IQR 433.48 - 1,143.09; p<0.001) การให้คำปรึกษาจากหน่วยงานประคับประคองช่วยลดอัตราการทำหัตถการที่ไม่จำเป็น เช่น การใส่ท่อช่วยหายใจ การผ่าตัด และการทำเคมีบำบัด โดยเฉพาะในกลุ่มที่ได้รับการดูแลในระยะท้ายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

สรุป: การดูแลแบบประคับประคองตั้งแต่ระยะเริ่มต้นช่วยลดการใช้บริการและค่าใช้จ่ายทางการแพทย์ในช่วง 1 เดือนสุดท้าย รวมถึงลดค่าใช้จ่ายต่อวันในการดูแลผู้ป่วย และการให้คำปรึกษาจากหน่วยงานประคับประคองช่วยลดอัตราการทำหัตถการที่ไม่จำเป็นในกลุ่มที่ได้รับการดูแลในระยะท้ายได้