ผลของการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวของมารดาหลังคลอดที่มีบุตรคนแรก

บทคัดย่อ

มารดาหลังคลอดที่มีบุตรคนแรกมักขาดความรู้และประสบการณ์ในการเลี้ยงดูบุตร ส่งผลต่อความเชื่อมั่นหรือสมรรถนะแห่งตนในการเลี้ยงบุตรด้วยนมแม่ ซึ่งมารดาที่มีสมรรถนะแห่งตนในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ต่ำ อาจทำให้ไม่ประสบผลสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว

วัตถุประสงค์ เพื่อเปรียบเทียบความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว 6 สัปดาห์หลังคลอด ของมารดาหลังคลอดที่มีบุตรคนแรก ระหว่างกลุ่มที่ได้รับการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ กับกลุ่มที่ได้รับการพยาบาลตามปกติ

ระเบียบวิธีวิจัย การวิจัยกึ่งทดลอง (quasi-experimental research) ชนิดสองกลุ่มวัดหลังการทดลอง (two groups posttest only design) ศึกษาในมารดาหลังคลอดที่มีบุตรคนแรก ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลนครพิงค์ ณ หอผู้ป่วยสูติ-นรีเวชกรรม ระหว่างเดือนตุลาคม 2566 ถึงเดือนมีนาคม 2567 คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามคุณสมบัติที่กำหนด แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 25 ราย กลุ่มทดลอง ได้รับแผนการสอนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ โดยผู้วิจัยได้ทำการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนเป็นรายบุคคล ในระยะหลังคลอดจำนวน 3 ครั้ง ใช้เวลาครั้งละประมาณ 45 นาที กลุ่มควบคุมได้รับความรู้ในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ และการดูแลตามปกติจากพยาบาลประจำหอผู้ป่วย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา Chi-square test, Fisher exact test และ Mann-Whitney U test

ผลการวิจัย มารดาหลังคลอดกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมมีอายุเฉลี่ย 23.64 + 2.96 ปี และ 23.64 + 3.04 ปี ตามลำดับ กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม มีระดับการศึกษามัธยมศึกษาตอนปลาย (ร้อยละ 68, ร้อยละ 72) ประกอบอาชีพ รับจ้าง (ร้อยละ 52, ร้อยละ 72) และมีรายได้ 5,001 -10,000  บาท (ร้อยละ 56, ร้อยละ 56) ซึ่งระดับการศึกษา อาชีพและรายได้ทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกัน มารดากลุ่มทดลองมีอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว 6 สัปดาห์หลังคลอด (ร้อยละ 100) มากกว่ากลุ่มควบคุม (ร้อยละ 84) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < .001) และภายหลังการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนสูงกว่าก่อนได้รับการส่งเสริมฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 57.68 + 3.36 และ 28.68 + 6.48 (p < .001)

สรุปผล การวิจัยครั้งนี้ แสดงให้เห็นว่าการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวของมารดาหลังคลอดที่มีบุตรคนแรก สามารถเพิ่มความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว ดังนั้นพยาบาลควรนำมาใช้เพื่อส่งเสริมให้การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวประสบผลสำเร็จ