การเปรียบเทียบผลลัพธ์ระยะสั้นของการผ่าตัดผ่านกล้องกับการผ่าตัดแบบแผลเปิด แบบเลือกวันผ่าตัดในผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก: ประสบการณ์ 5 ปีแรกของโรงพยาบาลนครพิงค์

นรินทร์ แก้วมา; โชติรส     อังกุระวรานนท์; สุดาทิพย์  นิ่มกิ่งรัตน์; ชวิน       บัดติยา

ผู้แต่ง

นรินทร์ แก้วมา กลุ่มงานศัลยกรรม โรงพยาบาลนครพิงค์
โชติรส อังกุระวรานนท์ กลุ่มงานศัลยกรรม โรงพยาบาลนครพิงค์
สุดาทิพย์ นิ่มกิ่งรัตน์ กลุ่มงานศัลยกรรม โรงพยาบาลนครพิงค์
ชวิน บัดติยา กลุ่มงานศัลยกรรม โรงพยาบาลนครพิงค์

คำสำคัญ:

การผ่าตัดผ่านกล้อง, การผ่าตัดแบบแผลเปิด, มะเร็งลำไส้ใหญ่, มะเร็งทวารหนัก, risk ratio

บทคัดย่อ

บทนำ: การผ่าตัดผ่านกล้องสำหรับมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักได้รับความนิยมมากขึ้นในฐานะทางเลือกแทนการผ่าตัดแบบแผลเปิด อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ระยะสั้นหลังการพัฒนาศักยภาพการผ่าตัดของโรงพยาบาลนครพิงค์ยังไม่มีการศึกษาเปรียบเทียบอย่างเป็นระบบ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ระยะสั้นระหว่างการผ่าตัดทั้งสองรูปแบบจากประสบการณ์ 5 ปีแรก

วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบการผ่าตัดผ่านกล้องกับการผ่าตัดแบบแผลเปิดในผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักที่ได้รับการผ่าตัดแบบเลือกวันผ่าตัด โดยเปรียบเทียบในด้านระยะเวลาผ่าตัด ปริมาณเลือดที่เสีย จำนวนต่อมน้ำเหลืองที่ได้ การเริ่มรับประทานอาหารอ่อน ระยะเวลาพักรักษาในโรงพยาบาล ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด และค่าใช้จ่ายในการรักษา

วิธีการศึกษา: ศึกษาย้อนหลังจากเวชระเบียนในผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักแบบเลือกวันผ่าตัด ระหว่างวันที่ 1 เมษายน 2561 ถึง 25 กรกฎาคม 2565 ณ โรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่ การวิเคราะห์ข้อมูลเปรียบเทียบใช้ Student’s t-test และ Regression Analysis สำหรับภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัดใช้ Binary Regression Analysis โดยวิเคราะห์ตัวแปรเดี่ยว แสดงผลเป็น Crude Risk Ratio และวิเคราะห์ตัวแปรพหุ แสดงผลเป็น Adjusted Risk Ratio พร้อมช่วงความเชื่อมั่น 95% กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05

ผลการศึกษา: ผู้ป่วยที่มีคุณสมบัติเข้าเกณฑ์เบื้องต้น 294 ราย พบว่าผู้ป่วยที่ผ่านเกณฑ์คัดเลือกสุดท้ายรวม 66 ราย แบ่งเป็นกลุ่มผ่าตัดผ่านกล้อง 31 ราย และกลุ่มผ่าตัดแบบแผลเปิด 35 ราย กลุ่มผ่าตัดผ่านกล้องมีระยะเวลาผ่าตัดยาวนานกว่ากลุ่มแผลเปิดเฉลี่ย 108.99 นาที (95% CI: -148.98, -68.99) แต่สามารถเริ่มทานอาหารอ่อนได้เร็วกว่าเฉลี่ย 49.93 ชั่วโมง (95% CI: 19.74, 80.11) และพักรักษาในโรงพยาบาลสั้นกว่า 2.12 วัน (95% CI: 0.41, 3.83) ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (Adjusted RR 0.40, 95% CI: 0.16, 0.99) อย่างไรก็ตาม จำนวนต่อมน้ำเหลืองที่ได้จากการผ่าตัดผ่านกล้องน้อยกว่ากลุ่มแผลเปิดเฉลี่ย 8.11 ต่อม (95% CI: 2.77, 13.46) และมีค่าใช้จ่ายสูงกว่ากลุ่มแผลเปิดเฉลี่ย 34,046.97 บาท (95% CI: -49,624.82, -18,469.11)

สรุป: การผ่าตัดผ่านกล้องสำหรับมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักแบบเลือกวันผ่าตัดมีข้อดีในด้านการฟื้นตัวเร็ว เริ่มทานอาหารได้เร็ว พักรักษาในโรงพยาบาลสั้น และภาวะแทรกซ้อนต่ำกว่า แม้ว่าจะใช้เวลาผ่าตัดมากกว่า ได้ต่อมน้ำเหลืองน้อยกว่า และมีค่าใช้จ่ายสูงกว่า จึงอาจเหมาะสมในผู้ป่วยที่เน้นการฟื้นตัวเร็วและลดภาวะแทรกซ้อนเป็นหลัก

เอกสารอ้างอิง

Ferlay J, Ervik M, Lam F, Laversanne M, Colombet M, Mery L, et al. Global Cancer Observatory: Cancer Today [Internet]. Switzerland: Word health Organization; c2024. Available from: https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations/900-world-fact-sheet.pdf

White A, Joseph D, Rim SH, Johnson CJ, Coleman MP, Allemani C. Colon cancer survival in the United States by race and stage (2001-2009): Findings from the CONCORD-2 study. Cancer. 2017;123(Suppl 24):5014-36. doi: 10.1002/cncr.31076.

Rojanamatin J, Ukranun W, Supaattagorn P, Chiawiriyabunya I, Wongsena M, Chaiwerawattana A. et al. Cancer in Thailand Vol.X, 2016-2018 [Internet.]. Bangkok: Medical record and databased cancer unit. Available from: https://www.nci.go.th/e_book/cit_x/index.html

Kwaan MR, Stewart DB Sr, Dunn KB. Colon, Rectum, and Anus. In: Brunicardi FC, Andersen DK, Billiar TR, Dunn DL, Kao LS, Hunter JG, et al, editors. Schwartz’s Principles of Surgery, 11th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2019. p.1295-6.

Benson AB, Venook AP, Al-Hawary MM, Arain MA, Chen YJ, Ciombor KK, et al. Colon Cancer, Version 2.2021, NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology. J Natl Compr Canc Netw. 2021;19(3):329-59. doi: 10.6004/jnccn.2021.0012.

Argilés G, Tabernero J, Labianca R, Hochhauser D, Salazar R, Iveson T, et al. Localised colon cancer: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up. Ann Oncol. 2020;31(10):1291-1305. doi: 10.1016/j.annonc.2020.06.022.

Bray F, Ferlay J, Soerjomataram I, Siegel RL, Torre LA, Jemal A. Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2018;68(6):394-424. doi: 10.3322/caac.21492.

Jacobs M, Verdeja JC, Goldstein HS. Minimally invasive colon resection (laparoscopic colectomy). Surg Laparosc Endosc. 1991;1(3):144-50.

Sahakitrungruang C, Pattana-arun J, Tantiphlachiva K, Rojanasakul A. Laparoscopic versus open surgery for rectosigmoid and rectal cancer. J Med Assoc Thai. 2005;88(Suppl 4):S59-64. [In Thai]

Lohsiriwat V, Lohsiriwat D, Chinswangwatanakul V, Akaraviputh T, Lert-Akyamanee N. Comparison of short-term outcomes between laparoscopically-assisted vs. transverse-incision open right hemicolectomy for right-sided colon cancer: a retrospective study. World J Surg Oncol. 2007;5:49. doi: 10.1186/1477-7819-5-49.

Lohsiriwat V, Chaisomboon N, Pattana-Arun J. Current Colorectal Cancer in Thailand. Ann Coloproctol. 2020;36(2):78-82. doi: 10.3393/ac.2020.01.07.

Nelson H, Sargent DJ, Wieand HS, Fleshman J, Anvari M, Stryker SJ, et al. A comparison of laparoscopically assisted and open colectomy for colon cancer. N Engl J Med. 2004;350(20):2050-9. doi: 10.1056/NEJMoa032651.

Buunen M, Veldkamp R, Hop WC, Kuhry E, Jeekel J, Haglind E, et al. Survival after laparoscopic surgery versus open surgery for colon cancer: long-term outcome of a randomised clinical trial. Lancet Oncol. 2009;10(1):44-52. doi: 10.1016/S1470-2045(08)70310-3.

Deijen CL, Vasmel JE, de Lange-de Klerk ESM, Cuesta MA, Coene PLO, Lange JF, et al. Ten-year outcomes of a randomised trial of laparoscopic versus open surgery for colon cancer. Surg Endosc. 2017;31(6):2607-15. doi: 10.1007/s00464-016-5270-6.

Green BL, Marshall HC, Collinson F, Quirke P, Guillou P, Jayne DG, et al. Long-term follow-up of the Medical Research Council CLASICC trial of conventional versus laparoscopically assisted resection in colorectal cancer. Br J Surg. 2013;100(1):75-82. doi: 10.1002/bjs.8945.

Lacy AM, García-Valdecasas JC, Delgado S, Castells A, Taurá P, Piqué JM, et al. Laparoscopy-assisted colectomy versus open colectomy for treatment of non-metastatic colon cancer: a randomised trial. Lancet. 2002;359(9325):2224-9. doi: 10.1016/S0140-6736(02)09290-5.

Fitch K, Bochner A, Keller DS. Cost comparison of laparoscopic colectomy versus open colectomy in colon cancer. Curr Med Res Opin. 2017;33(7):1215-21. doi: 10.1080/03007995.2017.1310719.

Veldkamp R, Kuhry E, Hop WC, Jeekel J, Kazemier G, Bonjer HJ, et al. Laparoscopic surgery versus open surgery for colon cancer: short-term outcomes of a randomised trial. Lancet Oncol. 2005;6(7):477-84. doi: 10.1016/S1470-2045(05)70221-7.

Hamidi M, Hanna K, Omesiete P, Cruz A, Ewongwo A, Pandit V, et al. Does it matter where you get your surgery for colorectal cancer? Int J Colorectal Dis. 2019;34(12):2121-7. doi: 10.1007/s00384-019-03436-6.

Huhta H, Vuolio S, Typpö I, Rahko A, Suokanerva K, Rintala JM. Primary Outcome of Laparoscopic Colorectal Resections in a Northern Finnish Hospital: A Single Center Study. Scand J Surg. 2019;108(2):137-43. doi: 10.1177/1457496918798196.

Gani F, Cerullo M, Zhang X, Canner JK, Conca-Cheng A, Hartzman AE, et al. Effect of surgeon "experience" with laparoscopy on postoperative outcomes after colorectal surgery. Surgery. 2017;162(4):880-90. doi: 10.1016/j.surg.2017.06.018.

Schwenk W, Haase O, Neudecker J, Müller JM. Short term benefits for laparoscopic colorectal resection. Cochrane Database Syst Rev. 2005;2005(3):CD003145. doi: 10.1002/14651858.CD003145.pub2.

Bona S, Molteni M, Rosati R, Elmore U, Bagnoli P, Monzani R, et al. Introducing an enhanced recovery after surgery program in colorectal surgery: a single center experience. World J Gastroenterol. 2014;20(46):17578-87. doi: 10.3748/wjg.v20.i46.17578.

Ramírez JM, Blasco JA, Roig JV, Maeso-Martínez S, Casal JE, Esteban F, et al. Enhanced recovery in colorectal surgery: a multicentre study. BMC Surg. 2011;11:9. doi: 10.1186/1471-2482-11-9.

Bonjer HJ, Deijen CL, Haglind E. A Randomized Trial of Laparoscopic versus Open Surgery for Rectal Cancer. N Engl J Med. 2015;373(2):194. doi: 10.1056/NEJMc1505367.

Kennedy RH, Francis EA, Wharton R, Blazeby JM, Quirke P, West NP, et al. Multicenter randomized controlled trial of conventional versus laparoscopic surgery for colorectal cancer within an enhanced recovery programme: EnROL. J Clin Oncol. 2014;32(17):1804-11. doi: 10.1200/JCO.2013.54.3694.

Vlug MS, Wind J, Hollmann MW, Ubbink DT, Cense HA, Engel AF, et al. Laparoscopy in combination with fast track multimodal management is the best perioperative strategy in patients undergoing colonic surgery: a randomized clinical trial (LAFA-study). Ann Surg. 2011;254(6):868-75. doi: 10.1097/SLA.0b013e31821fd1ce.

Buunen M, Veldkamp R, Hop WC, Kuhry E, Jeekel J, Haglind E, et al. Survival after laparoscopic surgery versus open surgery for colon cancer: long-term outcome of a randomised clinical trial. Lancet Oncol. 2009;10(1):44-52. doi: 10.1016/S1470-2045(08)70310-3.

Bonjer HJ, Deijen CL, Haglind E. A randomized trial of laparoscopic versus open surgery for rectal cancer. N Engl J Med. 2015;373(2):194. doi: 10.1056/NEJMc1505367.

Lacy AM, García-Valdecasas JC, Delgado S, Castells A, Taurá P, Piqué JM, et al. Laparoscopy-assisted colectomy versus open colectomy for treatment of non-metastatic colon cancer: a randomised trial. Lancet. 2002;359(9325):2224-9. doi: 10.1016/S0140-6736(02)09290-5.

Hamidi M, Hanna K, Omesiete P, Cruz A, Ewongwo A, Pandit V, et al. Does it matter where you get your surgery for colorectal cancer? Int J Colorectal Dis. 2019;34(12):2121-7. doi: 10.1007/s00384-019-03436-6.

Lee JK, Delaney CP, Lipman JM. Current state of the art in laparoscopic colorectal surgery for cancer: Update on the multi-centric international trials. Ann Surg Innov Res. 2012;6(1):5. doi: 10.1186/1750-1164-6-5.

Morneau M, Boulanger J, Charlebois P, Latulippe JF, Lougnarath R, Thibault C, et al. Laparoscopic versus open surgery for the treatment of colorectal cancer: a literature review and recommendations from the Comité de l'évolution des pratiques en oncologie. Can J Surg. 2013;56(5):297-310. doi: 10.1503/cjs.005512.

Braga M, Vignali A, Gianotti L, Zuliani W, Radaelli G, Gruarin P, et al. Laparoscopic versus open colorectal surgery: a randomized trial on short-term outcome. Ann Surg. 2002;236(6):759-66. doi: 10.1097/01.SLA.0000036269.60340.AE.

Glick JH, Young ML, Harrington D, Schilsky RL, Beck T, Neiman R, et al. MOPP/ABV hybrid chemotherapy for advanced Hodgkin's disease significantly improves failure-free and overall survival: the 8-year results of the intergroup trial. J Clin Oncol. 1998;16(1):19-26. doi: 10.1200/JCO.1998.16.1.19.

Mechera R, Schuster T, Rosenberg R, Speich B. Lymph node yield after rectal resection in patients treated with neoadjuvant radiation for rectal cancer: A systematic review and meta-analysis. Eur J Cancer. 2017;72:84-94. doi: 10.1016/j.ejca.2016.10.031.