ประสิทธิผลของโปรแกรมการให้ความรู้ในการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคปอด ของผู้ป่วย และผู้ดูแล ประยุกต์สู่การดูแลต่อเนื่องที่บ้านโดยใช้หลัก D-METHOD: คลินิกวัณโรค โรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

ความสำคัญ: วัณโรคปอดเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญทั่วโลก โดยเฉพาะในประเทศไทยซึ่งติดอันดับสูงในภูมิภาคเอเชีย งานวิจัยนี้ศึกษาโปรแกรมให้ความรู้ในการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคปอดสำหรับผู้ป่วยและผู้ดูแลโดยใช้หลัก D-METHOD เพื่อเพิ่มความรู้และพฤติกรรมการป้องกันโรคในชุมชน

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการให้ความรู้ในการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคปอดของผู้ป่วย และผู้ดูแล ในด้านความรู้ และพฤติกรรม

รูปแบบและวิธีการศึกษา: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง ดำเนินการวิจัยที่โรงพยาบาลนครพิงค์ ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2566 ถึง มกราคม 2567 กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยวัณโรคที่ขึ้นทะเบียนรักษาที่โรงพยาบาลนครพิงค์ และผู้ดูแลผู้ป่วย คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ทำการประเมินความรู้และพฤติกรรมต่อการป้องกันโรคโดยใช้โปรแกรมความรู้ฯที่ประยุกต์ด้วยแนวคิด D-METHOD เป็นเครื่องมือในการศึกษาทำการประเมินในวันที่ 1 และ วันที่ 14 ของการรักษา

ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างทั้งสิ้น 30 ราย เพศชาย ร้อยละ 30 เพศหญิง ร้อยละ 70 อายุเฉลี่ย 46.20±17.10 ปี ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไป ร้อยละ 33.30 สัญชาติไทย ร้อยละ 73.30 และสัญชาติพม่า ร้อยละ 13.30 ประสิทธิผลของโปรแกรมความรู้ พบว่าอาสาสมัคร มีความรู้เพิ่มขึ้น เฉลี่ยจาก 10.40±4.24 เป็น 13.90±1.72 คะแนน เพิ่มขึ้นเฉลี่ย 3.50±4.07 คะแนน (p-value<0.001) คะแนนในด้านการรู้จักเชื้อวัณโรคเพิ่มขึ้นสูงสุดค่าเฉลี่ย 0.80±0.40 คะแนน (p-value<0.001) สำหรับการวัดด้านพฤติกรรมก่อนและหลังให้โปรแกรมความรู้ ไม่พบความแตกต่างกัน

สรุปผลการศึกษา: โปรแกรมความรู้ในการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคปอด ของผู้ป่วย และผู้ดูแลประยุกต์สู่การดูแลต่อเนื่องที่บ้านโดยใช้หลัก D-METHOD มีประสิทธิผลที่ดี สามารถนำไปปรับให้ความรู้ในกลุ่มผู้ป่วยวัณโรค และผู้ดูแล ในสถานพยาบาลในระดับต่างๆ ได้