ปัจจัยที่มีผลต่อการตรวจไม่พบนิ่วอุดตันท่อไตจากการตรวจอัลตร้าซาวด์ช่องท้องของผู้ป่วยที่มีอาการปวดท้องเฉียบพลันในห้องฉุกเฉิน โรงพยาบาลน่าน
คำสำคัญ:
นิ่วอุดท่อไต, อัลตร้าซาวด์ช่องท้อง, การบวมของไตบทคัดย่อ
ความสำคัญ: การตรวจวินิจฉัยด้วยการตรวจอัลตร้าซาวด์ช่องท้อง (Abdominal US) ในผู้ป่วยในห้องฉุกเฉินที่มีภาวะนิ่วอุดตันท่อไต มีความสำคัญและให้การวินิจฉัยได้เร็ว แต่ยังมีความแตกต่างในความแม่นยำของการตรวจ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาลักษณะผู้ป่วยนิ่วอุดตันท่อไตที่มาห้องฉุกเฉิน โรงพยาบาลน่าน เปรียบเทียบระหว่างผู้ป่วยที่ตรวจพบนิ่วจากการตรวจอัลตร้าซาวด์ช่องท้อง (Abdominal US) และตรวจพบจากเอกซเรย์คอมพิวเตอร์แบบไม่ฉีดสารทึบรังสี (Non-contrast abdominal CT) และหาปัจจัยที่ทำให้ตรวจไม่พบนิ่วอุดตันท่อไตจากการตรวจ Abdominal US
รูปแบบและวิธีการ: การศึกษาในรูปแบบการเก็บข้อมูลย้อนหลัง (Retrospective study) ตั้งแต่ 1 มกราคม 2564 ถึง 31 เดือนธันวาคม 2565 ในผู้ป่วยอายุ 18 ปีขึ้นไป ที่มารับการรักษาที่ห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลน่าน ด้วยอาการปวดท้องเฉียบพลันและได้รับการตรวจ Abdominal US เบื้องต้นโดยแพทย์เวชศาสตร์ฉุกเฉินหรือแพทย์สาขาอื่นๆ ที่ห้องฉุกเฉินในขณะนั้น และส่งต่อให้รังสีแพทย์ตรวจ Abdominal US อีกครั้ง การวินิจฉัยนิ่วอุดตันท่อไตทั้งหมดได้รับการยืนยันโดยรังสีแพทย์ หรือจากการผ่าตัดโดยศัลยแพทย์ทางเดินปัสสาวะ วิเคราะห์ด้วยวิธีการทางสถิติโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติวิเคราะห์แบบถดถอยโลจิสติก
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยทั้งหมด 392 ราย เป็นกลุ่มที่ไม่พบนิ่วในท่อไตจากการตรวจ Abdominal US และตรวจพบด้วย Non-contrast abdominal CT (Detectable UC by CT) 224 ราย และกลุ่มที่ตรวจพบนิ่วได้จากการตรวจ Abdominal US (Detectable UC by US) 168 ราย เป็นเพศชายร้อยละ 73.7 และ 66.1 อายุเฉลี่ยและค่าดัชนีมวลกาย 55.71±12.40 ปี และ 54.58±12.24 ปี, p=1.000 และ 23.78±4.18 และ 23.31±3.33 กิโลกรัม/เมตร2 , p=0.448 ตามลำดับ ปัจจัยที่มีผลต่อการตรวจไม่พบนิ่วอุดตันท่อไตในผู้ป่วยจากการตรวจ Abdominal US คือ การมีระดับการบวมของไตเล็กน้อย Adj.OR 2.97 (95% CI 1.06-3.99) p= 0.033 นิ่วในตำแหน่งท่อไตส่วนกลาง Adj.OR 2.97 (95%CI 1.18-7.51) p= 0.021 และนิ่วขนาดไม่เกิน 0.5 เซนติเมตร Adj.OR 10.69 (95% CI 4.69-24.40) p <0.001
สรุปผลการวิจัย: จากการศึกษานี้การตรวจไม่พบนิ่วในท่อไตจากการตรวจด้วย Abdominal US ในห้องฉุกเฉินสัมพันธ์กับระดับการบวมของไต นิ่วในตำแหน่งท่อไตส่วนกลาง และนิ่วขนาดไม่เกิน 0.5 เซนติเมตร ดังนั้นในผู้ป่วยที่สงสัยภาวะนิ่วอุดตันท่อไต การตรวจเพิ่มเติมด้วย Non-contrast abdominal CT จึงมีความสำคัญ
เอกสารอ้างอิง
Johri N, Cooper B, Robertson W, Choong S, Rickards D, Unwin R. An update and practical guide to renal stone management. Nephron Clin Pract. 2010;116(3):c159-71. doi: 10.1159/000317196.
Teichman JM. Clinical practice. Acute renal colic from ureteral calculus. N Engl J Med. 2004;350(7):684-93. doi: 10.1056/NEJMcp030813.
Nicolau C, Claudon M, Derchi LE, Adam EJ, Nielsen MB, Mostbeck G, et al. Imaging patients with renal colic-consider ultrasound first. Insights Imaging. 2015;6(4):441-7. doi: 10.1007/s13244-015-0396-y.
Dalziel PJ, Noble VE. Bedside ultrasound and the assessment of renal colic: a review. Emerg Med J. 2013;30(1):3-8. doi: 10.1136/emermed-2012-201375.
Smith-Bindman R, Aubin C, Bailitz J, Bengiamin RN, Camargo CA Jr, Corbo J, et al. Ultrasonography versus computed tomography for suspected nephrolithiasis. N Engl J Med. 2014;371(12):1100-10. doi: 10.1056/NEJMoa1404446.
Dalrymple NC, Verga M, Anderson KR, Bove P, Covey AM, Rosenfield AT, et al. The value of unenhanced helical computerized tomography in the management of acute flank pain. J Urol. 1998;159(3):735-40.
Fulgham PF, Assimos DG, Pearle MS, Preminger GM. Clinical effectiveness protocols for imaging in the management of ureteral calculous disease: AUA technology assessment. J Urol. 2013;189(4):1203-13. doi: 10.1016/j.juro.2012.10.031.
Renard-Penna R, Martin A, Conort P, Mozer P, Grenier P. Kidney stones and imaging: what can your radiologist do for you? World J Urol. 2015;33(2):193-202. doi: 10.1007/s00345-014-1416-0.
Smith RC, Verga M, McCarthy S, Rosenfield AT. Diagnosis of acute flank pain: value of unenhanced helical CT. AJR Am J Roentgenol. 1996;166(1):97-101. doi: 10.2214/ajr.166.1.8571915.
Bredemeyer M. ACR appropriateness criteria for acute onset of flank pain with suspicion of stone disease. Am Fam Physician. 2016;94(7):575-6.
Ahmed F, Askarpour MR, Eslahi A, Nikbakht HA, Jafari SH, Hassanpour A, et al. The role of ultrasonography in detecting urinary tract calculi compared to CT scan. Res Rep Urol. 2018;10:199-203. doi: 10.2147/RRU.S178902.
Yaman Ö, GÖĞÜŞ Ç, KaramÜRsel T, ÖZden E, GÖĞÜŞ O, İNal T. Detection rate of ureter stones with us: relationship with grade of hydronephrosis. Ank Med J. 2002;24(4):183-6.
Faiq SM, Naz N, Zaidi FB, Rizvi AH. Diagnostic accuracy of ultrasound & X-Ray KUB in ureteric colic taking CT as gold standard. IJEHSR. 2014;2(1):22-7.
Onen A. Grading of hydronephrosis: an ongoing challenge. Front Pediatr. 2020;8:458. doi: 10.3389/fped.2020.00458.
Lescay HA, Jiang J, Tuma F. Anatomy, Abdomen and Pelvis Ureter. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023.
Ordon M, Andonian S, Blew B, Schuler T, Chew B, Pace KT. CUA guideline: management of ureteral calculi. Can Urol Assoc J. 2015;9(11-12):837-51. doi: 10.5489/cuaj.3483. Epub 2015 Dec 14.
Goertz JK, Lotterman S. Can the degree of hydronephrosis on ultrasound predict kidney stone size?. Am J Emerg Med. 2010;28(7):813-6. doi: 10.1016/j.ajem.2009.06.028.
Alshoabi SA. Association between grades of hydronephrosis & detection of urinary stones by ultrasound imaging. Pak J Med Sci. 2018;34(4):955-8. doi: 10.12669/pjms.344.14602.
Kafle P. Detection rate of ureteric stones with ultrasonography and relationship with grade of hydronephrosis. Asian J Med Sci. 2018;9(3):17-20.
Middleton WD, Dodds WJ, Lawson TL, Foley WD. Renal calculi: sensitivity for detection with US. Radiology. 1988;167(1):239-44. doi: 10.1148/radiology.167.1.3279456.
Saita H, Matsukawa M, Fukushima H, Ohyama C, Nagata Y. Ultrasound diagnosis of ureteral stones: its usefulness with subsequent excretory urography. J Urol. 1988;140(1):28-31. doi: 10.1016/s0022-5347(17)41476-5.
Sheafor DH, Hertzberg BS, Freed KS, Carroll BA, Keogan MT, Paulson EK, et al. Nonenhanced helical CT and US in the emergency evaluation of patients with renal colic: prospective comparison. Radiology. 2000;217(3):792-7. doi: 10.1148/radiology.217.3.r00dc41792.
Salinawati B, Hing EY, Fam XI, Zulfiqar MA. Accuracy of ultrasound versus computed tomography urogram in detecting urinary tract calculi. Med J Malays. 2015;70(4):238-42.
Vallone G, Napolitano G, Fonio P, Antinolfi G, Romeo A, Macarini L, et al. US detection of renal and ureteral calculi in patients with suspected renal colic. Crit Ultrasound J. 2013;5 Suppl 1(Suppl 1):S3. doi: 10.1186/2036-7902-5-S1-S3.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 โรงพยาบาลนครพิงค์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลนครพิงค์ จ.เชียงใหม่
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องบทความในวารสารวิชาการและวิจัยเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับโรงพยาบาลนครพิงค์ และบุคลากรท่านอื่นๆในโรงพยาบาลฯ ความรับผิดชอบเกี่ยวกับบทความแต่ละเรื่องผู้เขียนจะรับผิดชอบของตนเองแต่ละท่าน
