ผลของการเริ่มรับประทานอาหารหลังการผ่าตัดกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้นทะลุระหว่างการให้เริ่มรับประทานอาหารเร็วภายใน 24 ชั่วโมงกับการเริ่มรับประทานตามมาตรฐานเดิม การศึกษาแบบไม่สุ่ม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ เพื่อเปรียบเทียบผลของการเริ่มรับประทานอาหารหลังการผ่าตัดกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้นทะลุระหว่างการให้เริ่มรับประทานภายใน 24 ชั่วโมงเปรียบเทียบกับการรับประทานอาหารตามมาตรฐานเดิม ในการลดระยะเวลาการนอนโรงพยาบาล ภาวะแทรกซ้อน การเสียชีวิตและการกลับมานอนโรงพยาบาลที่ 30 วันหลังการผ่าตัด

วิธีการวิจัย รูปแบบการศึกษา non-randomized control trial ศึกษาในผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดรักษากระเพาะอาหารทะลุและลำไส้เล็กส่วนต้นทะลุ โรงพยาบาลนครพิงค์ ตั้งแต่ เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2563 ถึง เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2564 ศึกษากลุ่มเริ่มรับประทานอาหารเร็วโดยให้รับประทานอาหารทางปากภายใน 24 ชั่วโมง เปรียบเทียบกับกลุ่มรับประทานอาหารตามมาตรฐานเดิมเริ่มรับประทานอาหารหลัง 24 ชั่วโมง โดยจัดการแบ่งกลุ่มตามศัลยแพทย์ผู้ผ่าตัด วิเคราะห์อธิบายข้อมูลโดยใช้สถิติ เชิงพรรณนา เปรียบเทียบความแตกต่างโดยใช้ Fisher’s exact test และ independent t-test ตามลักษณะข้อมูล ศึกษาผลของการการเริ่มรับประทานอาหารหลังการผ่าตัดกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้นทะลุในการลดระยะเวลาการนอนโรงพยาบาลอโดยให้เริ่มรับประทานภายใน 24 ชั่วโมง โดยมีการปรับอิทธิพลของตัวแปรกวนด้วยสถิติ multivariable  linear regression  

ผลการวิจัย ผู้ป่วยกระเพาะอาหารและลำไส้ส่วนต้นทะลุทั้งหมด 26 คน แบ่งเป็น กลุ่มรับประทานเร็ว จำนวน 17 คน (ร้อยละ 65.4)  และกลุ่มรับประทานอาหารตามมาตรฐานเดิมมาตรฐานจำนวน 9 คน (ร้อยละ 34.6)  ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะพื้นฐานของผู้ป่วย เพศ อายุ ดัชนีมวยกาย โรคประจำตัว ทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกัน กลุ่มรับประทานอาหารเร็ว มีระยะเวลานอนโรงพยาบาลเฉลี่ย 3.39±0.76 วัน เทียบกันกับกลุ่มรับประทานอาหารตามมาตรฐานเดิมมาตรฐานมีระยะเวลานอนโรงพยาบาลเฉลี่ย 6.04±1.56 วัน แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) โดยภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด การใส่สายจมูกซ้ำ และแผลติดเชื้อหลังผ่าตัด เกิดในกลุ่มที่รับประทานเร็ว 1 คน ไม่พบการกลับมานอนโรงพยาบาลและเสียชีวิตที่ 30 วันทั้งสองกลุ่ม เมื่อวิเคราะห์ด้วยสถิติ multivariable linear regression โดยปรับอิทธิพลสัดส่วนของการใส่สายระบายทางทางช่องท้อง พบว่า การให้ผู้ป่วยเริ่มรับประทานอาหารภายใน 24 ชั่วโมงหลังการผ่าตัดแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้ส่วนต้นทะลุ สามารถลดระยะเวลาในการนอนโรงพยาบาลได้  -2.04 วัน (95% CI -3.00, -1.08) แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value <0.001)

สรุป การให้ผู้ป่วยเริ่มรับประทานอาหารภายใน 24 ชั่วโมงหลังการผ่าตัดแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้ส่วนต้นทะลุ สามารถลดระยะเวลาในการนอนโรงพยาบาล ควรมีการศึกษาเพิ่มเติมโดยเพิ่มตัวอย่างในการศึกษาถึงความปลอดภัยและภาวะแทรกซ้อนก่อนนำไปใช้จริง