ภาวะซึมเศร้าและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรู้สึกเป็นภาระในผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท โรงพยาบาลสมเด็จพระญาณสังวร อำเภอเวียงชัย จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

โรคจิตเภท (Schizophrenia) เป็นอีกหนึ่งปัญหาสำคัญในทางจิตเวชและสาธารณสุข เนื่องจากพบได้บ่อยและใช้ระยะเวลาในการรักษา ซึ่งในบางคนอาจจะต้องทานยาตลอดชีวิตหรือไม่สามารถดำรงชีวิตได้ตามปกติต้องมีบุคคลอื่นช่วยดูแล ดังนั้นผู้วิจัยจึงได้จัดทำงานวิจัยฉบับนี้ขึ้น

วัตถุประสงค์ เพื่อหาความชุกของภาวะซึมเศร้าในผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรู้สึกเป็นภาระในผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท โดยการศึกษานี้เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวางทำการศึกษาในผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ และขึ้นทะเบียนรักษาด้วยโรคจิตเภท โรงพยาบาลสมเด็จพระญาณสังวร เก็บข้อมูลในช่วงเดือน สิงหาคม - ตุลาคม พ.ศ. 2565 จำนวนทั้งหมด 157 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบประเมินภาวะซึมเศร้า PHQ-9 (Patient Health Questionnaire-9) ฉบับภาษาไทย, แบบประเมินความรู้สึกเป็นภาระ ZBI (Zarit Burden Interview) ฉบับภาษาไทย และแบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น โดยสถิติที่ใช้ในการหาความสัมพันธ์ของตัวแปร คือ Multiple Logistic Regression

ผลการศึกษาพบความชุกของภาวะซึมเศร้าในผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท ร้อยละ 5.73 และพบปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรู้สึกเป็นภาระในผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท 3 ตัวแปร คือ (1) รายได้เฉลี่ยทั้งครอบครัวของผู้ดูแลที่น้อยกว่า 5,000 บาทต่อเดือน (Adj.OR =19.64, 95%CI=3.78-101.86) (2) การมีอุปสรรคในการดูแลผู้ป่วยด้านวิตกกังวล/กลัว/รู้สึกไม่ปลอดภัย (Adj.OR =10.48, 95%CI=3.06-35.79) (3) ผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทที่มีภาวะซึมเศร้า (Adj.OR =6.35, 95%CI=1.15-35.10) จากผลการศึกษาของงานวิจัยฉบับนี้ควรให้ความสำคัญกับการคัดกรองภาวะซึมเศร้า และความรู้สึกเป็นภาระในกลุ่มผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท เพื่อคัดกรอง และเข้าถึงบริการการรักษาที่รวดเร็วขึ้น อีกทั้งบุคลากรควรเห็นความสำคัญของปัญหาด้านต่างๆที่ผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทกำลังประสบอยู่เพื่อแก้ไขปัญหาให้ดีขึ้น นำสู่การเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและผู้ดูแลให้มีสุขภาพจิตที่ดียิ่งขึ้น