ผลของการดูแลแบบประคับประคองต่ออัตราการรอดชีพ ในผู้ป่วยโรคมะเร็งปอดระยะสุดท้าย

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อประเมินผลของการดูแลแบบประคับประคองต่ออัตราการรอดชีพ การเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยวิกฤติ การเข้ารับการรักษาในห้องฉุกเฉิน ค่ารักษาในการนอนโรงพยาบาลและขนาดของยาระงับปวด ในผู้ป่วยโรคมะเร็งปอดระยะสุดท้าย

วิธีการศึกษา : การศึกษาแบบ retrospective cohort study ในผู้ป่วยโรคมะเร็งปอดระยะสุดท้ายที่เข้ารับการรักษาและเสียชีวิตในโรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่ โดยเปรียบเทียบกันระหว่างกลุ่มที่รักษาแบบประคับประคองร่วมกับการรักษาตามมาตรฐานกับกลุ่มที่ดูแลตามมาตรฐานเพียงอย่างเดียว ตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2559 ถึง 30 มิถุนายน 2564 แบ่งการติดตามเป็นสองระยะคือ 180 วันและจนกระทั่งผู้ป่วยเสียชีวิต วิเคราะห์ข้อมูลแบบการรอดชีพ นำเสนอด้วยค่าเฉลี่ยของระยะเวลารอดชีพ (Restricted mean survival time, RMST) และปรับอิทธิพลของ immortal bias จากกลุ่มติดตามตลอดจนเสียชีวิตด้วยวิธีการวิเคราะห์แบบ emulation analysis กำหนด grace period ที่ 90 วัน

ผลการศึกษา : ที่ระยะเวลา 180 วัน พบว่ากลุ่มที่รักษาแบบประคับประคอง (73 คน) มีอัตราการเสียชีวิตต่ำกว่ากลุ่มควบคุม (57คน) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Hazard ratio 0.66, 95% CI 0.46-0.96, p-value 0.023) ส่วนที่ระยะเวลาติดตามจนเสียชีวิตมีจำนวนกลุ่มละ 65 คน เมื่อวิเคราะห์แบบถ่วงน้ำหนักตัดอิทธิพลของ immortal bias พบอัตราการเสียชีวิตแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Hazard ratio 0.48, 95% CI 0.30-0.75, p-value 0.002) และกลุ่มติดตามตลอดจนเสียชีวิตพบว่า RMST ในกลุ่มที่รักษาแบบประคับประคองสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mean difference 12.23, 95% CI 3.28-21.18, p-value 0.008) ผลลัพธ์รองเปรียบเทียบตลอดระยะเวลาจนเสียชีวิตไม่พบความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างกลุ่มประคับประคองกับกลุ่มควบคุม ในเรื่องค่าใช้จ่ายในโรงพยาบาล 1 ปีก่อนเสียชีวิต จำนวนวันที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยวิกฤติ จำนวนครั้งที่เข้ารับการรักษาในห้องฉุกเฉิน ขนาดยา (DDD) มอร์ฟีน และขนาดยาเฟนตานิล

สรุป : การดูแลผู้ป่วยมะเร็งปอดระยะสุดท้ายแบบประคับประคองมีค่าเฉลี่ยของระยะเวลารอดชีพมากกว่ากลุ่มที่รักษาตามมาตรฐานเพียงอย่างเดียว โดยผลการศึกษานี้สามารถนำไปประกอบการพิจารณาเป็นทางเลือกสำหรับการวางเป้าหมายและแนวทางการรักษาทั้งทีมรักษา ผู้ป่วยและญาติ