ผลการเปรียบเทียบความสำเร็จในการสอนมารดาหลังผ่าตัดคลอดบุตรทางหน้าท้องครรภ์แรกที่เลี้ยงลูก ด้วยนมมารดาอย่างเดียว โดยใช้เทคนิคไม่ใช้มือจับต้องและใช้มือจับต้อง
คำสำคัญ:
มารดาหลังผ่าตัดคลอดบุตรทางหน้าท้องครรภ์แรก, เทคนิคไม่ใช้มือจับต้อง, การเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียวบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ เพื่อเปรียบเทียบความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดาอย่างเดียวของมารดาหลังผ่าตัดคลอดบุตร
ทางหน้าท้องครรภ์แรกระหว่างกลุ่มที่ได้รับการสอนด้วยเทคนิคไม่ใช้มือจับต้องกับกลุ่มควบคุมที่ได้รับการสอนตามปกติ (เทคนิคการใช้มือจับต้อง)
วิธีการศึกษา: การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลครั้งเดียวหลังการทดลอง ในมารดาครรภ์แรกที่มารับบริการด้วยการผ่าตัดคลอดบุตรทางหน้าท้อง โรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่ ระหว่างเดือน มกราคม-เมษายน 2563 คัดเลือก
กลุ่มตัวอย่างแบบวิธีเฉพาะเจาะจง จำนวน 52 ราย แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมที่ได้รับการสอนแบบปกติ และกลุ่มทดลองที่ได้รับ
การสอนแบบไม่ใช้มือจับต้อง เครื่องมือที่ใช้ดำเนินการวิจัยได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสังเกตปัญหาในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาก่อนจำหน่าย แบบสอบถามปัญหาในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาที่ 6 สัปดาห์หลังคลอด และแบบสอบถามความสำเร็จในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียว วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปด้วยสถิติเชิงพรรณนา และเปรียบเทียบข้อมูลระหว่างกลุ่มด้วยสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Chi-Square test และ Mann-Whitney U test
ผลการศึกษา: มารดากลุ่มทดลอง มีภาวะแทรกซ้อนน้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในด้านปัญหา
เจ็บหัวนมจำนวน 3 ราย(ร้อยละ 7.7, p= 0.035) หัวนมแตกจำนวน 2 ราย(ร้อยละ 11.5, p= 0.048) คัดตึงเต้านมจำนวน 6 ราย(ร้อยละ 23.1, p= 0.044) กลุ่มทดลองมีปริมาณน้ำนมเพียงพอจำนวน 25 ราย(ร้อยละ 96.2,p= 0.008) เมื่อประเมินความตั้งใจ
การเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียว พบว่ามารดากลุ่มทดลองมีความตั้งใจเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียว จำนวน 25 ราย(ร้อยละ 96.2) มากกว่ากลุ่มควบคุมที่ได้รับการสอนแบบปกติจำนวน 19 ราย(ร้อยละ 73.1), p= 0.021 และมีระยะเวลาในการตั้งใจในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียวเฉลี่ย 27.36 สัปดาห์ (SD 5.50) มากกว่ากลุ่มควบคุมที่ได้รับการสอนแบบปกติเฉลี่ย 21.79 สัปดาห์ (SD 6.70), p= 0.022.
สรุป: ผลของการสอนโดยใช้เทคนิคไม่ใช้มือจับต้องมีผลให้มารดามีความต้องการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียวนาน 6 เดือน เป็นวิธีที่สามารถนำไปเป็นแนวทางในการส่งเสริมการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาง่ายและเป็นไปได้
เอกสารอ้างอิง
Anatolitou F. Human milk benefits and breastfeeding. JPNIM. 2012;1(1):11-18.
World Health Organization. Ten steps to successful breastfeeding [Internet]. Switzerland: World Health Organization; 2018. Available from: https://www.who.int/activities/promoting-baby-friendly-hospitals/ten-steps-to-successful-breastfeeding.
กระทรวงสาธารณสุข, กรมอนามัย, สำนักอนามัยการเจริญพันธ์. นโยบายและยุทธศาสตร์การพัฒนาอนามัยการเจริญพันธุ์แห่งชาติฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2560-2569) ว่าด้วยการส่งเสริมการเกิดและการเจริญเติบโตอย่างมีคุณภาพ [อินเตอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2559 [เข้าถึงเมื่อ 15 ธันวาคม 2562]. เข้าถึงได้จาก: http://plan.psru.ac.th/index.php?module=policy&id=225
สำนักนายกรัฐมนตรี, สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติของประเทศไทย ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564) [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี; 2559 [เข้าถึงเมื่อ 15 ธันวาคม 2562]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nesdc.go.th/ewt_dl_link.php?nid=6422
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. ประเทศไทย การสำรวจสถานการณ์เด็กและสตรีในประเทศไทย พ.ศ. 2558-2559 [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2560 [เข้าถึงเมื่อ 15 ธันวาคม 2562]. เข้าถึงได้จาก: https://www.unicef.org/thailand/media/176/file/Key%20Findings%20from%20Thailand%20Multiple%20Indicator%20Cluster%20Survey%202015-2016%20(English).pdf
นิพรรณพร วรมงคล, อิสรีย์ เจตน์ประยุกต์, สมพงษ์ สกุลอิสริยาภรณ์. สถานการณ์การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ประเทศไทย ปี 2552-2553. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2554;20(5):721-31.
Karlström A, Engström-Olofsson R, Norbergh KG, Sjöling M, Hildingsson I. Postoperative pain after cesarean birth affects breastfeeding and infant care. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs. 2007;36(5):430-40.
รุ่งฤดี จีระทรัพย์, นวลจันทร์ ไพบูลย์บรรพต, สมพร พานิคม. วิธีการคลอดและการมาของน้ำนมเต็มเต้าในมารดาหลังคลอด. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2553;19(2):270-78.
Rowe-Murray HJ, Fisher JR. Baby friendly hospital practices: Cesarean section is a persistent barrier to early initiation of breastfeeding. Birth. 2002;29(2):124-31.
ACOG Practice bulletin. Vaginal birth after previous cesarean delivery. Obstetrics and gynecology. 2010;116(2):450-63.
Wagner M. Choosing caesarean section. The Lancet. 2000;356(9242):1677-80.
World Health Organization. WHO statement on caesarean section rates [Internet]. Switzerland: World Health Organization; 2015. Available from: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/161442/WHO_RHR_15.02_eng.pdf;jsessionid=1AD1F9A2CF9133085F1F142530F2C813?sequence=1
พรณิศา แสนบุญส่ง, วรรณดา มลิวรรณ์. การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างมีคุณภาพ:ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ และบทบาทของพยาบาลผดุงครรภ์. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยปทุมธานี. 2559;8(2):235-47.
สุภาพร สิทธิกร. ปัจจัยที่มีผลต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวของสตรีในจังหวัดนครปฐม [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณทิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2551.
Lawrence RA, Lawrence RM. Breastfeeding: A guide for the medical profession. 6th ed. Philadelphia: Elsevier Mosby; 2005.
Alden KR, Lowdermilk DL, Cashion MC, Perry SE. Maternity & women’s health care. 10th ed. St. Louis: Mosby; 2012.
Davidson MR, London ML, Ladewig PA. Olds’ Maternity- newborn nursing & women health care. 9th ed. New Jersey: Person education; 2012.
ศิริขวัญ พรหมจำปา. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดาวัยรุ่น [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2552.
Murray SS, Mckinney ES. Foundations of Maternal-Newborn and Women’s Health Nursing. 5th ed. Marryland Heights: Saunders; 2010.
Fraser DM, Cooper MA. Myles textbook for Midwives. 15th ed. Edinburgh: Churchill Livingstone; 2009.
Weimers L, Svensson K, Dumas L, Naver L, Wahlberg V. Hand on approach during breastfeeding support in a neonatal intensive care unit: A qualitative study of Swedish mother’s experiences. Int Breastfeed J. 2006;1:20.
Morland-Schultz K, Hill PD. Prevention of and therapies for nipple pain: a systematic review. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs. 2005;34(4):428-37.
Meedya S, Fahy K, Kable A. Factors that positively influence breastfeeding duration to 6months: a literature review. Women and birth. 2010;23(4):135-45.
Napier D. Hands off technique has many benefits for breastfeeding mother. BMJ. 2001;322(7291):929-30.
Ingram J, Johnson D, Greenwood R. Breastfeeding in Bristol: Teaching good position and support from fathers and families. Midwifery. 2002;18(1):87-101.
Fletcher D, Harris H. The implementation of the HOT Program at the Royal Women’s Hospital. Breastfeeding Rev. 2000;8(1):19-23.
Burns N, Grove SK.The practice of nursing research conduct, critique, and utilization. 5th ed. St. Louis: Elsevier Saunders; 2005.
บุษกร จันทร์จรมานิตย์, กรรณิการ์ กันธะรักษา, พรรณพิไล ศรีอาภรณ์. ผลของการสอนโดยใช้เทคนิคไม่ใช้มือจับต้องต่อความสำเร็จในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียวของมารดาที่มีบุตรคนแรก. พยาบาลสาร. 2558;42(3):24-36.
กรรณิการ์ วิจิตรสุคนธ์. การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่: ปัญหา อุปสรรค การช่วยเหลือ ใน: ชาญชัย วันทนาสิริ,วิทยา ถิฐาพันธ์, ปราโมท ไพรสุวรรณ, สุนทร ฮ้อเผ่าพันธุ์, บรรณาธิการ. เวชศาสตร์ปริกำเนิด. กรุงเทพฯ: ชัยเจริญการพิมพ์; 2550.
โบว์ชมพู บุตรแสงดี, กรรณิการ์ กันธะรักษา, จันทรรัตน์ เจริญสันติ. ผลของการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อความสำเร็จในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียวของมารดาที่ผ่าตัดคลอดทางหน้าท้อง. พยาบาลสาร. 2556;40(3):1-10.
นงนุช เจริญสุระสถล, พรรณรัตน์ แสงเพิ่ม, สุภาพันธ์ เหมือนวัดไทร, พฤหัส จันทร์ประภาพ. ผลของการสอนการจัดท่าให้นมลูกโดยการสาธิตต่อประสิทธิภาพการให้นมแม่ ความมั่นใจของแม่ก่อนจำหน่ายกลับบ้าน และอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวของมารดาหลังคลอด. Nursing Science Journal of Thailand. 2562;37(3):79-90.
วรัญญา ชลธารกัมปนาท, จันทิมา ขนบดี, ปรานี ป้องเรือ. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและทารกแรกเกิดของมารดาครรภ์แรก. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี. 2561;29(1):29-41.
ขนิษฐา ปานยิ้ม. ประสิทธิผลของการใช้แนวปฏิบัติที่เป็นเลิศสำหรับการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ โรงพยาบาลพบพระ จังหวัดตาก [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2554.
พรพิมล อาภาสสกุล, อุษา วงศ์พินิจ. ผลของการใช้ชุดส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ต่อความสามารถในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของสตรีหลังคลอด. วารสารพยาบาลทหารบก. 2562;20(2):102-111.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลนครพิงค์ จ.เชียงใหม่
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องบทความในวารสารวิชาการและวิจัยเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับโรงพยาบาลนครพิงค์ และบุคลากรท่านอื่นๆในโรงพยาบาลฯ ความรับผิดชอบเกี่ยวกับบทความแต่ละเรื่องผู้เขียนจะรับผิดชอบของตนเองแต่ละท่าน
