รูปแบบการจัดบริการพยาบาลดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 แบบมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายสุขภาพมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดบริการของกระบวนการพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน โดยการมีส่วนร่วมของของภาคีเครือข่ายสุขภาพ กระบวนการวิจัยแบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ 1) วิเคราะห์สถานการณ์เพื่อร่างรูปแบบ 2) ระยะปฏิบัติการนำรูปแบบมาใช้แก้ปัญหา 3) ประเมินผลการใช้รูปแบบ กลุ่มตัวอย่างที่เป็นผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 40 คน และบุคลากรสาธารณสุข ภาคีเครือข่าย และแกนนำนักศึกษา 30 คน เก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยก่อนและหลังใช้รูปแบบด้วย Paired t-test และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มเป้าหมายส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 57.17 อายุเฉลี่ย 23.22 ปี (S.D.= 4.72) ระยะเวลาที่เป็นโรคเบาหวาน เฉลี่ย 3.12 ปี ผลลัพธ์การสร้างรูปแบบการจัดบริการพยาบาลดูแลผู้ป่วยเบาหวานโดยการมีส่วนร่วมของของภาคีเครือข่ายสุขภาพ ดังนี้ 1) รูปแบบการควบคุมโรคเบาหวานในชุมชน ส่งเสริมหลักการควบคุมเบาหวานโดยใช้กระบวนการทางการพยาบาลในการดูแลและการมีส่วนร่วมของชุมชน 9 กิจกรรม 2) เกิดภาคีเครือข่ายสุขภาพ คณะกรรมการควบคุมโรคเบาหวานในมหาวิทยาลัยเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย 3) ผู้ป่วยได้รับการพัฒนาความรู้และทักษะในการดูแลตนเองเกี่ยวกับโรคเบาหวาน การได้รับบริการสุขภาพจากบุคลากรทางการแพทย์ที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้ป่วย เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยก่อนและหลังการใช้รูปแบบ พบว่า ค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือด ระดับความเครียดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001) โดยบุคลากรสาธารณสุข สหสาขาวิชาชีพ ภาคีเครือข่ายสุขภาพ เน้นการประยุกต์ใช้หลักกระบวนการทางการพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยใช้สนทนาเพื่อสร้างแรงจูงใจช่วยเหลือผู้ป่วยในการมองหาแรงบันดาลใจที่จะควบคุมระดับความดันโลหิต เปิดโอกาสให้ชุมชนและครอบครัวมีส่วนร่วมในการดูแลผู้ป่วย