การระบาดของโรคไข้หวัดจากเชื้อ Rhinovirus A ในโรงเรียนประถมศึกษาแห่งหนึ่ง อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด 26 พฤษภาคม - 30 มิถุนายน 2567
คำสำคัญ:
การระบาด, ไข้หวัด, ไรโนไวรัสบทคัดย่อ
วันที่ 18 มิถุนายน 2567 ทีมตระหนักรู้สถานการณ์ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดร้อยเอ็ด ได้รับแจ้งจากงานระบาดวิทยาโรงพยาบาลสุวรรณภูมิ พบเด็กนักเรียนป่วยอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ 20 ราย จึงได้ลงสอบสวนโรคในวันที่ 26 พฤษภาคม-30 มิถุนายน 2567 วัตถุประสงค์เพื่อยืนยันการวินิจฉัยโรคและการระบาด ค้นหาสาเหตุ ปัจจัยเสี่ยงของเหตุการณ์และกำหนดมาตรการควบคุมโรค โดยการศึกษาระบาดวิทยาเชิงวิเคราะห์แบบติดตามไปข้างหลังหาความสัมพันธ์โดยใช้สถิติ Multiple logistic regression ประชากรเป็นนักเรียนและบุคลากรในโรงเรียน 1,670 คน พบผู้ป่วยตามนิยาม 338 คน อัตราป่วยร้อยละ 20.23 ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง จำนวน 200 ราย อัตราป่วยร้อยละ 48.09 ผู้ป่วย อายุ 9 -12 ปี อายุเฉลี่ย 10 ปี ทั้งหมดเป็นนักเรียน โดยห้องเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 มีอัตราป่วยสูงสุดร้อยละ 95.65 อาการและอาการแสดงที่พบส่วนใหญ่มีน้ำมูก 259 ราย (ร้อยละ 76.63) รองลงมาไอ 247 ราย (ร้อยละ 73.08) เจ็บคอ 95 ราย (ร้อยละ 28.11) วันที่เริ่มป่วย คือ วันที่ 1 มิถุนายน 2567 วันที่มีการระบาด 11-20 มิถุนายน 2567 ด้านสิ่งแวดล้อม พบว่า อาคาร จำนวน 12 หลัง มีห้องปรับอากาศและห้องพัดลม โรงอาหารมีจุดบริการน้ำดื่มเป็นตู้กดน้ำ ห้องน้ำแยกชายหญิง มีจุดล้างมือ พบผู้ป่วยสงสัย จำนวน 333 รวม ผู้ป่วยตามนิยาม 338 ราย ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ 13 ราย พบผู้ป่วยยืนยันไข้หวัด 4 ราย ไข้หวัดใหญ่ 1 ราย เป็นสายพันธุ์ RV34 จำนวน 4 ราย พบไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์เอ H1N1 จำนวน 1 ราย (ร้อยละ 7.7) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคไข้หวัดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ การสัมผัสใกล้ชิดผู้ป่วย (ORAdj.= 6.85: 95% CI =3.17-14.78, P <0.001) การดื่มน้ำจุดที่ตู้กดอาคารเรียน (OR Adj.= 6.32: 95% CI =3.56-11.23, P<0.001 การดื่มน้ำจุดที่โรงอาหาร (OR Adj.=10.04: 95% CI =5.27-19.14, P<0.001) ใช้สิ่งของร่วมกัน (OR Adj. = 8.66: 95% CI =2.99-25.01, P<0.001) โรคประจำตัว (OR Adj.= 9.06: 95% CI =0.41-17.97, P <0.001) การไม่สวมหน้ากากอนามัย (OR Adj. = 2.79: 95% CI =1.63-4.78, P<0.001) การใช้แก้วน้ำร่วมกัน (OR Adj.= 2.02: 95% CI =1.26-3.23, P<0.001) ปัจจัยที่มีผลต่อการป้องกันการเกิดโรคไข้หวัดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือการดื่มน้ำจากขวด (OR Adj. = 0.38: 95%CI = 0.32-0.45, P<0.001) เสนอแนะเรื่องการลดการสัมผัสใกล้ชิด การสวมหน้ากากอนามัย โดยเฉพาะกลุ่มโรคเรื้อรัง เช่น หอบหืด การไม่ใช้สิ่งของร่วมกันและการดื่มจากขวดช่วยป้องกันการเป็นโรคไข้หวัดได้
เอกสารอ้างอิง
โรงพยาบาลวิภาวดี. ไข้หวัด สาเหตุ อาการ วิธีรักษา รู้ทันป้องกันได้ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 10 ก.พ. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://www.vibhavadi.com/Health-expert/detail/448
Nokhova AR, Saroyan TA, Solomatina MV, Gutova TA, Derko AA, Dubovitskiy NA, et al. Genetic diversity and epidemiology of enteroviruses and rhinoviruses in children hospitalized with acute respiratory infections in Novosibirsk, Russia (2023–2024). Viruses 2024; 16(12): 1924. doi: 10.3390/v16121924.
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์. กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เผยผลการเฝ้าระวังสายพันธุ์ของเชื้อไข้หวัดใหญ่ในประเทศไทย พบสายพันธุ์ A (H1N1) มากที่สุด แต่ไม่พบยีนที่บ่งชี้การดื้อยา [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 10 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dmsc.moph.go.th/th/detailAll/2851/nw/25
ปิยดา หลินศุวนนท์. ระบาดวิทยาและการวิเคราะห์ลักษณะทางพันธุกรรมของ Human Rhinovirusในผู้ป่วยเด็กไทยที่มีการติดเชื้อระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง. [วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2552.
สาริกข์ พรหมมารัตน์, สุประวีณ์ กันทะวงค์, กิตติพันธ์ ฉลอม. การสอบสวนโรคไข้หวัดใหญ่ในค่ายโครงการศูนย์ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมแห่งหนึ่ง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน. วารสารสาธารณสุขล้านนา 2564; 17(1): 1-11.
ถนอม นามวงศ์, เพ็ญศิริ วิศิษฐ์ผจญชัย, สุกัญญา คำพัฒน์, สุนทร วิริยพันธ์, พิมพ์รพัช แท่งทองหลาง, เกษรินทร์ วงเวียน และคณะ. การสอบสวนการระบาดโรคไข้หวัดใหญ่ในกลุ่มนักเรียนมัธยมศึกษาของโรงเรียนแห่งหนึ่ง จังหวัดยโสธร วันที่ 19–22 กุมภาพันธ์ 2557. รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ 2559; 47(50): 785-91.
นรา ระวาดชัย, ปาริชาติ วงศ์วริศรา, ดวงลดา ทิพย์สันเทียะ, สุฑามาศ เหล็กโคกสูง, อรพิมพ์ สุขพุดซา, พฤมล น้อยนรินทร์. คุณภาพน้ำและสภาพสุขาภิบาลตู้กดน้ำดื่มของโรงเรียนมัธยมศึกษาเขตอำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี 2564; 10(2): 128-37.
Phiriyasart F, Jitmanee M, Sukhum L, Phuntara S, Juthong H, Panpa P, et al. Risk factors associated with an Influenza B outbreak due to inefficient screening in a prison in Thailand. OSIR 2024; 17(2): 62-9. doi: https://doi.org/10.59096/osir.v17i2.265960.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ความรับผิดชอบ
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น ถือเป็นผลงานทางวิชาการหรือวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของวารสารสำนักงาน ป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น หรือ ของกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
ลิขสิทธ์บทความ
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์จะถือเป็นลิขสิทธิ์ของสำนักงานป้องกันตวบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น
