ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อการป้องกันวัณโรคของผู้สูงอายุในชุมชน

Ratchaneekorn Koonjatong; Suphanniga Boodsarakum; Suwattana Onprason; Pranita Kaewpikul; Pattarawadee Pakdeepang

Authors

Ratchaneekorn Koonjatong Office of Disease Prevention and Control, Region 7 Khon Kaen
Suphanniga Boodsarakum Office of Disease Prevention and Control, Region 7 Khon Kaen
Suwattana Onprason Office of Disease Prevention and Control, Region 7 Khon Kaen
Pranita Kaewpikul Office of Disease Prevention and Control, Region 7 Khon Kaen
Pattarawadee Pakdeepang Office of Disease Prevention and Control, Region 7 Khon Kaen

Keywords:

Health Literacy, Tuberculosis, Elderly

Abstract

This study was quasi-experimental research that aimed to assess the impact of a Health Literacy program on tuberculosis prevention among the elderly in a community by apply health literacy program in a community of the Department of Health Service Support. The target group was 56 people that more than 60 years old and were representative in Khon Kaen province. The study was divided into an experimental group and a control group, with 28 participants in each group. The tool was 1) A Health Literacy program and 2) A tool to measure health literacy for tuberculosis (TB) prevention. The experimental group received a health literacy enhancement program for tuberculosis prevention, and the comparison group received educational support in the form of pamphlets and education services provided by a public health officer. The study was conducted between January and August 2024. Data were analyzed using descriptive statistics, including percentage, mean, and standard deviation. Independent t-tests and paired t-tests were used to examine differences in mean health literacy, knowledge, and tuberculosis preventive behaviors between the experimental and comparison groups before and after the intervention at a significance level of 0.05.

The results found that the experimental group had significantly higher mean scores for health literacy, knowledge, and TB prevention behaviors compared to the control group, with mean score differences of 24.28, 1.36, and 0.39 points (P-value <0.001, 0.004, and 0.033). It can be concluded that the implementation of the health literacy enhancement program effectively increased the health literacy and TB-related knowledge of the elderly, leading to more appropriate health behaviors. Related organizations should continuously implement health literacy programs for TB prevention and control in the community, so that people have knowledge and understanding, and enable individuals to effectively prevent themselves from tuberculosis.

Downloads

Download data is not yet available.

References

กองวัณโรค. อัปเดตสถานการณ์วัณโรคในทั่วโลกและในประเทศไทย. จุลสาร End TB 2567 [อินเทอร์เน็ต]; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 24 มี.ค. 2567]; 2. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/dtb/news.php?news=48091&deptcode=dtb&news_views=910.

กองวัณโรค. แผนปฏิบัติการระดับชาติ ด้านการต่อต้านวัณโรค ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2566.

สำนักงานเขตสุขภาพที่ 7 กระทรวงสาธารณสุข. แผนปฏิบัติราชการเชิงยุทธศาสตร์วัณโรค ระยะ 5 ปี (พ.ศ.2564 – 2568). ไม่ได้ตีพิมพ์.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. ฐานข้อมูลวัณโรคประเทศไทย (National Tuberculosis Information Program: NTIP).2567 [เข้าถึงเมื่อ 24 มี.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://ntip-ddc.moph.go.th/.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. รายงานผลการตรวจราชการระดับจังหวัด ปีงบประมาณ พ.ศ.2566 (รอบที่ 2) ขอนแก่น;2566. (เอกสารอัดสำเนา)

Yang SH, Jung EY, Yoo YS. Health Literacy, Knowledge and Self-care Behaviors in Patients with Pulmonary Tuberculosis Living in Community. J Korean Acad Fundam Nurs 2020; 27(1): 1–11. doi: 10.7739/jkafn.2020.27.1.1.

Qiao-lin YU, Li-mei LEI, Bin WAN, Li FU, Xia ZHAO, Qiong ZENG, Yan WANG. Correlation between health literacy of tuberculosis patients and core knowledge and social support of tuberculosis control. Chinese Journal of Antituberculosis2020; 42(11): 1227. doi: 10.3969/j.issn.1000-6621.2020.11.015.

กมนต์ อินทรวิชัย, กัมปนาท ฉายชูวงษ์, & ญาณันธร กราบทิพย์. ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ความรอบรู้ด้านสุขภาพ กับพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคของประชาชนในอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี 2566; 21(1): 69-80.

Sawangsuk C, Nakagasien P. Factors predicting preventive behaviors of pulmonary tuberculosis among high school students in Bangkok. Chula Med J; 65(4): 369–78. doi: 10.14456/clmj.2021.48.

World Health Organization. Global tuberculosis report 2023. Geneva: World Health Organization; 2023.

World Health Organization. Health Promotion Glossary. Geneva: World Health Organization; 1998.

Nutbeam D. Health Literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int 2000; 15(3): 259–67. doi: 10.1093/heapro/15.3.259.

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.แผนยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี ด้านการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ (พ.ศ.2560 - 2579). กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิกแอนด์ดีไซน์; 2560.

จันทรา สุวรรณธาร, ณัฎฐ์ธิดา พิมพ์กมลวัต. ผลของโปรแกรมการเรียนรู้และแบ่งปัน โรควัณโรค ต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขเรือนจำ. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา 2566; 8(1): 197-208.

กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. โปรแกรมสุขศึกษาเพื่อการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ เรื่องการป้องกันวัณโรคในชุมชนสำหรับอาสาสมัครสาธารณสุขและประชาชนกลุ่มวัยทำงาน. นนทบุรี: กองสุขศึกษากระทรวงสาธารณสุข; 2562.

รัชนีกร กุญแจทอง, สุมาลี จันทลักษณ์, ศุจินันท์ ตรีเดช และสมจิตร พันธุโพธิ์.ความรอบรู้ด้านสุขภาพเรื่องพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับของประชาชนในพื้นที่รับผิดชอบของสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น.วารสารควบคุมโรค 2564;47(2): 1191-202.

ประภัสสร กาวิโล. ผลของการให้ความรู้ตามโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพการป้องกันวัณโรคในผู้สูงอายุ อำเภอขุนตาล. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น 2566; 4(4): 75-86.