Effectiveness of Health Literacy Development on Alcohol Drinking Behavior: A Quasi-Experimental Study in the Catchment Area of Ban Nong Dee Sub-District Health Promoting Hospital, Nabon District, Nakhon Si Thammarat Province
Keywords:
Health literacy, Alcohol drinking behavior, Health literacy development programAbstract
This quasi-experimental, one-group pretest-posttest study aimed to compare health literacy and alcohol consumption behaviors before and after participating in a health promotion program designed to develop health literacy regarding the reduction and cessation of alcohol consumption. A purposive sampling method was used to select a sample of 47 individuals aged 15 years and older who exhibited hazardous alcohol consumption behaviors according to the AUDIT criteria. The instruments used to evaluate the program's effectiveness included a health literacy assessment tool for alcohol drinkers and the Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT). The sample participated in the 12-week health promotion program focused on health literacy development for alcohol reduction and cessation. Data were analyzed using descriptive statistics, and pre-and post-program medians were compared using the Wilcoxon signed-rank test at a significance level of 0.05.
The results revealed that the sample's health literacy scores increased across all domains. The skills with statistically significant increases level included comprehension skills increasing from 2.50 to 2.75 (p=0.004), inquiring skills increasing from 2.00 to 2.50 (p <0.001), decision-making skills increasing from 2.25 to 2.50 (p=0.008), and application skills increasing from 2.25 to 2.75 (p <0.001), except for access skills, which showed no statistical significance (p=0.066). Regarding alcohol consumption behavior, the score significantly decreased from 16.00 to 14.00 (p=0.003), shifting the behavior level from harmful to hazardous. Public health agencies can adapt and implement this program by emphasizing inquiry, decision-making, and application skills. Furthermore, the program duration should be extended beyond 12 weeks, with continuous follow-up evaluations scheduled every three months to ensure sustainable behavior modification.
References
World Health Organization. Alcohol [Internet]. 2025 [cited 2025 Oct 20]. Available from: https://www.who.int/health-topics/alcohol#tab=tab_1.
ภูมิฐาน สวัสดี, เพียงพิมพ์ ปัณระสี. ลักษณะและการกระจายตัวของร้านจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์กับพฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์ของประชาชนตำบลหนึ่งในพื้นที่ชนบทเขตภาคเหนือตอนล่างของไทย. วารสารโรคและภัยสุขภาพสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์ 2568; 19(3): 59-74.
สุพิชญา มั่นคง, ธนชาติ เราประเสริฐ. ทฤษฎีอิทธิพลไทรอาดิก: โมเดลความสัมพันธ์ของปัจจัยที่ส่งผลต่อการดื่มแอลกอฮอล์ของพนักงานในอุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วนในประเทศไทย. วารสารศรีปทุมปริทัศน์ ฉบับมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ 2565; 22(2): 34-45.
นันท์นภัส นามเกษม, นันท์นภัส เกตน์โกศัลย์, จักรกฤษณ์ พลราชม. ปัญหาการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในกลุ่มวัยเรียนและวัยรุ่น: องค์ความรู้และความท้าทายของการส่งเสริมสุขภาพ. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล 2568; 41(1): 229-39.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. การสำรวจสถานการณ์การสูบบุหรี่และการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ของประชากร พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม; 2567.
พลเทพ วิจิตรคุณากร, บรรณาธิการ. รายงานสถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์รายจังหวัด พ.ศ.2564. กรุงเทพฯ: สหมิตรพัฒนาการพิมพ์(1992); 2565.
ปริฉัตร พิริยะพิเศษพงศ์, พัชรี เปรมปรีดา, จักรินทร์ ปริมานนท์, บุญเรือง ขาวนวล, จุฬาวัลย์ ชนะสุข. ความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ในพื้นที่รับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองดี อำเภอนาบอน จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน 2567; 6(3): 115-28.
Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int 2000; 15(3): 259-67. doi: 10.1093/heapro/15.3.259.
Okan O, Rowlands G, Sykes S, Wills J. Shaping alcohol health Literacy: A systematic concept analysis and review. Health Lit Res Prac 2020; 4(1): e3-20. doi: 10.3928/24748307-20191104-01.
ณัฐิยา ชูพงศ์, บุญเรือง ขาวนวล, จักรินทร์ ปริมานนท์. อิทธิพลของความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์: กรณีศึกษาพื้นที่รับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านกองเสา อำเภอนาบอน จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข 2568; 11(1): 91-102.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครศรีธรรมราช. ข้อมูลเพื่อตอบสนอง Service Plan สาขายาเสพติด 2567 [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 11 พ.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/nst/public/standard-report-detail/217bf5d3be296fad9d708affeeaff6ed?subcatalogId=06b9ffbd9fa83f29fef3a7e7ba8119d6.
นภาเพ็ญ จันทขัมมา, พัทยา แก้วสาร, ขวัญทิพย์ เฮงไป๋, กชกร ธรรมนำศีล, กาญจนา ปัญญาเพ็ชร์. ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพในผู้ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในชุมชนเมืองต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาจากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์ และค่าเอนไซม์ตับ. วารสารสุขภาพกับการจัดการสุขภาพ 2568; 11(1): 167-80.
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง, จำเนียร ชุณหโสภาค. การพัฒนาและทดสอบแบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรค กลุ่มบุคลากรสาธารณสุข. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ร่มพฤกษ์ 2564; 39(2): 193-220.
ปริทรรศ ศิลปะกิจ, พันธุ์นภา กิตติรัตนไพบูลย์. AUDIT แบบประเมินปัญหาการดื่มสุรา แนวปฏิบัติสำหรับสถานพยาบาลปฐมภูมิ. พิมพ์ครั้งที่ 2. เชียงใหม่: ทานตะวันเปเปอร์; 2552.
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. ความรอบรู้ด้านสุขภาพ: กระบวนการ การปฏิบัติ เครื่องมือประเมิน. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ไอดีออลดิจิตอลพริ้นท์; 2567.
เอื้อจิต สุขพูล, ชลดา กิ่งมาลา, ภาวิณี แพงสุข, ธวัชชัย ยืนยาว, วัชรีวงค์ หวังมั่น. ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพสำหรับประชาชนกลุ่มวัยทำงาน. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2563; 29(3): 419-29.
ศิริวรรณ พิมพ์จันทร์, สาโรจน์ เพชรมณี, ธณกร ปัญญาใสโสภณ. ประสิทธิผลโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับนักเรียนกลุ่มเสี่ยงหน้าใหม่ต่อพฤติกรรมป้องกันการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) 2567; 39(1): 12-23.
ฟาตีฮะห์ มะมิง, มูหำมัดสุใหมี เฮงยามา, พิมพ์ปวีณ์ สุวรรณโณ, มูฮัมหมัด เนสะและ. การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์โดยใช้เทคนิคการสอน 5W1H ร่วมกับสื่อยูทูป (YouTube) รายวิชาอัลอัคลาก สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3. วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย 2567; 5(1): 1-16.
นิกร จันภิลม, สุภาณี เส็งศรี, เชษฐา แก้วพรม, ดิเรก ธีระภูธร. การพัฒนาระบบการเรียนการสอนโดยใช้ชุดสถานการณ์เสมือนจริงร่วมกับ กระบวนการสะท้อนคิด เพื่อส่งเสริมทักษะการตัดสินใจในการดูแลผู้ป่วยภาวะวิกฤต สำหรับนักศึกษาพยาบาล. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีอุตรดิตถ์ 2567; 14(1): 176-90.
Bandura A. Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs: Prentice-Hall; 1986.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่7จังหวัดขอนแก่น

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ความรับผิดชอบ
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น ถือเป็นผลงานทางวิชาการหรือวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของวารสารสำนักงาน ป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น หรือ ของกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
ลิขสิทธ์บทความ
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์จะถือเป็นลิขสิทธิ์ของสำนักงานป้องกันตวบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น
