ปัจจัยทำนายความเสี่ยงการเกิดภาวะหัวใจห้องบนเต้นผิดจังหวะของประชาชนกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป ในจังหวัดปัตตานี

บทคัดย่อ

ภาวะหัวใจห้องบนเต้นผิดจังหวะพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ และเป็นปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ภาวะหัวใจล้มเหลว และการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร จังหวัดปัตตานีมีแนวโน้มอัตราป่วย อัตราตายจากโรคหลอดเลือดสมองและโรคหัวใจเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จึงมีความจำเป็นต้องพัฒนาระบบคัดกรองและค้นหาปัจจัยทำนายความเสี่ยง เพื่อใช้วางแผนการเฝ้าระวังเชิงรุกในประชาชนกลุ่มสูงอายุ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยทำนายการเกิดภาวะ AF ของประชาชนอายุ 60 ปีขึ้นไปในจังหวัดปัตตานี ด้วยการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง จากฐานข้อมูลการคัดกรองประชาชนที่มารับบริการในหน่วยบริการสุขภาพของรัฐทุกแห่ง ในจังหวัดปัตตานี ระหว่างเดือนมีนาคมถึงเมษายน พ.ศ. 2566 กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 10,418 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติถดถอยโลจิสติกแบบพหุ กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ผลการศึกษา พบภาวะ AF จำนวน 139 ราย คิดเป็นร้อยละ 1.33 ผลการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกแบบพหุ พบว่าปัจจัยทำนายการเกิด AF ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ประวัติการเจ็บป่วยของครอบครัว (Adj.OR = 4.63, 95% CI: 3.05–7.04, p < 0.001) ค่าความดันโลหิตขณะหัวใจบีบตัว (Adj.OR = 1.02 ต่อ 1 mmHg, 95% CI: 1.01–1.03, p < 0.001) ค่าความดันโลหิตขณะหัวใจคลายตัว (Adj.OR = 0.98 ต่อ 1 mmHg, 95% CI: 0.96–0.99, p = 0.007) และอัตราการเต้นของหัวใจ (Adj.OR = 1.03 ต่อ 1 ครั้ง/นาที, 95% CI: 1.01–1.04, p = 0.001) สรุปได้ว่า การคัดกรองผู้สูงอายุโดยให้ความสำคัญกับประวัติครอบครัวด้านโรคหัวใจและหลอดเลือด ร่วมกับความดันโลหิตและอัตราการเต้นของชีพจร สามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการค้นหากลุ่มเสี่ยงได้ ข้อเสนอแนะ ควรพัฒนาระบบคัดกรอง AF ในผู้สูงอายุอย่างต่อเนื่องในระดับชุมชน โดยเชื่อมโยงการดูแลระหว่างหน่วยบริการปฐมภูมิ ทุติยภูมิ และตติยภูมิ ซึ่งอาจมีส่วนช่วยลดการเกิดโรคหลอดเลือดสมองและภาวะแทรกซ้อนจากโรคหัวใจในระยะยาว