ประสิทธิผลของการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์: การศึกษากึ่งทดลองในพื้นที่รับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองดี อำเภอนาบอน จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลอง แบบหนึ่งกลุ่มวัดผลลัพธ์ก่อนและหลังการทดลองนี้ เพื่อเปรียบเทียบความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพเพื่อพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพ ด้านการ ลด ละ เลิก การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างใช้วิธีแบบเจาะจง ประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไปและมีพฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับเสี่ยงตามเกณฑ์ AUDIT จำนวน 47 คน เครื่องมือที่ใช้ประเมินประสิทธิผลของโปรแกรม ได้แก่ แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับผู้ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ แบบประเมินปัญหาการดื่มสุรา โปรแกรมส่งเสริมสุขภาพเพื่อพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพ ด้านการ ลด ละ เลิก การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ระยะดำเนินการ 12 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณนาและเปรียบเทียบค่ามัธยฐานก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมด้วยสถิติ Wilcoxon signed-rank test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05

ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพเพิ่มขึ้นทุกด้าน โดยทักษะที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ทักษะการเข้าใจ เพิ่มจาก 2.50 เป็น 2.75(p = 0.004) ทักษะการไต่ถาม เพิ่มจาก 2.00 เป็น 2.50 (p <0.001) ทักษะการตัดสินใจ เพิ่มจาก 2.25 เป็น 2.50 (p =0.008) และทักษะการนำไปใช้ เพิ่มจาก 2.25 เป็น 2.75 (p <0.001) ยกเว้นทักษะการเข้าถึงที่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.066) สำหรับพฤติกรรมการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พบว่า ลดลงจาก 16.00 เป็น 14.00 แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.003) โดยพฤติกรรมระดับอันตรายลดลงเปลี่ยนเป็นระดับเสี่ยง หน่วยงานสาธารณสุขสามารถนำโปรแกรมไปปรับใช้โดยเน้นทักษะการไต่ถาม การตัดสินใจ และการนำไปใช้ พร้อมทั้งขยายระยะเวลาดำเนินโปรแกรมให้มากกว่า 12 สัปดาห์ และกำหนดให้มีการติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่องทุก 3 เดือน เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่ยั่งยืน