ประสิทธิผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพต่อพฤติกรรมสุขภาพในผู้ป่วย มะเร็งเต้านมระหว่างได้รับรังสีรักษา

บทคัดย่อ

มะเร็งเต้านมเป็นโรคเรื้อรังที่คุกคามสุขภาพสตรี รังสีรักษาเป็นมาตรฐานการรักษาวิธีหนึ่ง การเกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างรังสีรักษาทำให้การรักษาล่าช้า ส่งผลต่อประสิทธิภาพการรักษาลดลง จึงต้อง  มีการป้องกัน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพต่อพฤติกรรมสุขภาพในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมระหว่างรังสีรักษา เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียว วัดก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยมะเร็งเต้านมระหว่างรังสีรักษา ณ โรงพยาบาลมะเร็งอุบลราชธานี คำนวณกลุ่มตัวอย่างจากสูตรเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยได้ 35 คน สุ่มตัวอย่างแบบง่ายจากเลขประจำตัวผู้ป่วย ระยะเวลาวิจัย 12 สัปดาห์ จัดกิจกรรม 6 ครั้ง ตามแบบจำลองสร้างเสริมสุขภาพของ Pender เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป การรับรู้ประโยชน์ อุปสรรค ความสามารถ และพฤติกรรมสุขภาพ ประเมินคุณภาพเครื่องมือโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน และประเมินความเชื่อมั่น ด้วยค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาค ได้เท่ากับ .80 .89 .82 และ .69 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ       เชิงพรรณนาและสถิติทีคู่ ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นมะเร็งเต้านมระยะที่ 3 (ร้อยละ 63) และเคยผ่าตัดมาก่อน (ร้อยละ 80) ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรม พบว่าค่าเฉลี่ยคะแนนการรับรู้ประโยชน์ของ การปฏิบัติพฤติกรรมการรับรู้อุปสรรค การรับรู้ความสามารถของตนเอง และพฤติกรรมสุขภาพเพิ่มขึ้นกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (p < .05) โดยเฉพาะการรับรู้อุปสรรคที่มีการเปลี่ยนแปลงของคะแนนเฉลี่ยสูงสุด (t = 15.06) โปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพช่วยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยให้ดีขึ้น ซึ่งมีส่วนสำคัญในการป้องกันภาวะแทรกซ้อนและช่วยให้ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาได้ครบตามแผน สถานพยาบาลควรนำโปรแกรมนี้ไปประยุกต์ใช้โดยเน้นการสร้างความเชื่อมั่นในตนเองควบคู่กับการให้ความรู้ และควรส่งเสริมให้ญาติมีส่วนร่วมเพื่อความยั่งยืนของพฤติกรรม