ผลของโปรแกรมป้องกันการหกล้มต่อการรับรู้และพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน
คำสำคัญ:
โปรแกรมป้องกันการหกล้ม, ผู้สูงอายุในชุมชน, การพลัดตกหกล้มบทคัดย่อ
ภาวะหกล้มเป็นปัญหาสำคัญที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ ส่งผลกระทบต่อสุขภาพทั้งทางร่างกายและจิตใจ โดยเฉพาะ การบาดเจ็บ กระดูกหัก ภาวะทุพพลภาพ และอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต การวิจัยกึ่งทดลองแบบ 2 กลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมป้องกันการหกล้มต่อการรับรู้และพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุจำนวน 40 ราย สุ่มเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 20 ราย กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมป้องกันการหกล้มเป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์ กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตนเองตามปกติ เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย 1) โปรแกรมป้องกันการหกล้ม 2) แบบสอบถามการรับรู้การหกล้ม และ 3) แบบสอบถามพฤติกรรมการป้องกันการหกล้ม แบบสอบถามการรับรู้การหกล้มและแบบสอบถามพฤติกรรมการป้องกันการหกล้ม มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ .78 และ .79 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา การทดสอบไคสแควร์ การทดสอบทีแบบอิสระต่อกันและแบบจับคู่ ผลการศึกษา พบว่า หลังการทดลอง กลุ่มที่ได้รับโปรแกรมป้องกันการหกล้มมีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้และพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=4.36 p<.001; t=5.58, p<.001 ตามลำดับ) เมื่อเปรียบเทียบในกลุ่มทดลอง พบว่าคะแนนเฉลี่ยการรับรู้และพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=-10.42, p<.001; t=-8.53, p<.001 ตามลำดับ) แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมป้องกันการหกล้มมีประสิทธิผลในการส่งเสริมการรับรู้และพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน จึงสามารถนำไปใช้ในการส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชนได้ ผลการศึกษาพบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้และพฤติกรรมการป้องกันหกล้มสูงกว่าก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) และเมื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยการรับรู้และพฤติกรรมการป้องกันหกล้มของกลุ่มทดลองพบว่าสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) โปรแกรมป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชนสามารถนำไปใช้ในการส่งเสริมและป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยสามารถเพิ่มระดับการรับรู้และพฤติกรรมการป้องกันหกล้ม ดังนั้นผู้ให้บริการสุขภาพที่ปฏิบัติงานในชุมชนสามารถนำโปรแกรมไปประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันหกล้มให้กับผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงในการหกล้มในชุมชนต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Becker, M. H., & Maiman, L. A. (1975). Sociobehavioral determinants of compliance with health medical care recommendations. Medical Care, 13(1), 12.
Best, J. W. (1977). Research in Education. Prentice hall Inc.
Chanpradub, C. (2024). The effect of a fall prevention program for the elderly using the Health Belief Model in the service area of Bo Phloi Hospital, Bo Phloi District, Kanchanaburi Province. Pahon Pholpayuhasena Hospital Journal, 12(2), 14–27. https://he04.tci-thaijo.org/index.php/PPHJ/article/view/1287/711 (in Thai)
Department of Older Persons. (2024). Statistics of older persons. https://dop.go.th/statistics_page?cat=1&id=2552 (in Thai)
Dokkhamtai Hospital Medical Records Unit. (2024). Statistical report on falls in older adults. Phayao: Dok Khamtai Hospital. (in Thai)
Foundation of Thai Gerontology Research and Development Institute. (2015). Fall prevention guidebook for older adults. Nonthaburi: Thai Health Promotion Foundation. https://thaitgri.org/?p=36204 (in Thai)
Health Data Center. (2024). Screening of Older Adults in 9 Aspects (Basic/Community Screen STEP 1)
House, J. S. (1981). Work stress and social support. Addison-Wesley.
https://hdc.moph.go.th/pyo/public/standard-report-detail/aa86b13e8cb60cae6c3216b7e3e5f151 (in Thai)
Injury Prevention Division, Department of Disease Control. (2023). Data on falls among the elderly. https://ddc.moph.go.th/dip/news.php?news=23567&deptcode= (in Thai)
Jittapunkul, S. (2001). Key principles of geriatric medicine (3rd ed.). Bangkok, Thailand: Chulalongkorn University Press.
Kojima, G., Iliffe, S., Jivraj, S., & Walters, K. (2015). Association between frailty and quality of life among community-dwelling older people: A systematic review and meta-analysis. Journal of Epidemiology and Community Health, 70(7), 716–721. https://doi.org/10.1136/jech-2015-206717
Kotsrikeaw, T., & Jaisue, D. (2022). The development of a fall prevention model for older adults through community health network participation. Khon Kaen Provincial Public Health Journal, 4(2). https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jkkpho/article/view/272268 (in Thai)
Lavedán, A., Viladrosa, M., Jurschik, P., Botigué, T., Nuin, C., Masot, O., & Lavedán, R. (2018). Fear of falling in community-dwelling older adults: A cause of falls, a consequence, or both? Aging Clinical and Experimental Research, 30(7), 795–803. https://doi.org/10.1007/s40520-017-0838-5
Lemeshow, S., Howmer Jr, D. W., Klar, J., & Lwanga, S. K. (1990). Adequacy of sample size in health studies. John Wiley & Sons
Meesri, N., Kangjai, W., Chulamet, P., & Chantakiri, C. (2024). The effect of a health belief-promoting program on fall prevention behaviors among elderly patients admitted to hospital. Journal of Nursing and Health Education, 30(3). https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Jolbcnm/article/view/271079/185426 (in Thai)
Muennya, S. (2017). Effectiveness of family support on exercise behavior in older adults. Journal of Faculty of Nursing, Burapha University, 25(1), 74-80. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Nubuu/article/view/84172 (in Thai)
National Statistical Office of Thailand. (2024). The 2024 Survey of the Older Persons in Thailand. National Statistical Office of Thailand https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20241209145003_27188.pdf (in Thai)
Pender, N. J., Murdaugh, C. L., & Parsons, M. A. (2006). Health promotion in nursing practice (5th ed.). Pearson.
Piboon, K., Pongsaegphun, P., Inchai, P., & Pithaksilp, M. (2019). Effectiveness of a multifactorial fall prevention program in community-dwelling older adults (Research report). http://dspace.lib.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/3675 (in Thai)
Rosenstock, I. M., Strecher, V. J., & Becker, M. H. (1988). Social learning theory and the healthbelief model. Health Education Quarterly, 15(2), 175-183. https://doi.org/10.1177/109019818801500203
Salari, N., Darvishi, N., Ahmadipanah, M., Shohaimi, S., & Mohammadi, M. (2022). Global prevalence of falls in the older adults: A comprehensive systematic review and meta-analysis. Journal of Orthopaedic Surgery and Research, 17(1), 334. https://doi.org/10.1186/s13018-022-03222-1
Somdet Phra Sangharaja Yannasangwon Institute of Geriatric Medicine. (2019). Clinical practiceguidelines for fall prevention and assessment in older adults. Sintawee Printing. http://agingthai.dms.go.th/agingthai/wp-content/uploads/2021/01/book_9.pdf (in Thai)
Songwatthanayuth, P., Klinhom, P., & Sirikulwiwat, J. (2023). The development of health literacy and family support model for promoting hypertension prevention behaviors in at-risk populations in Phetchaburi Province. Journal of Faculty of Nursing, Burapha University, 31(4). https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Nubuu/article/view/264467 (in Thai)
Tasuwanin, T., & Thepkij, K. (2017). Effects of a falling prevention program for elderly. Journal of Nursing and Health Care, 35(3), 186-195. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/101819/78843 (in Thai)
Thiamwong, L., Thamarpirat, J., Maneesriwongul, W., & Jitapunkul, S. (2008). Thai Falls Risk Assessment Test (Thai-FRAT) developed for community-dwelling Thai elderly. Journal of the Medical Association of Thailand, 91(12), 1823-1832. https://www.thaiscience.info/Journals/Article/JMAT/10402715.pdf (in Thai)
World Health Organization. (2021, April 26). Falls. World Health Organization. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/falls
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
