การประเมินประสิทธิภาพของค่าพารามิเตอร์ร้อยละ immature granulocyte (IG) จากเครื่องตรวจวิเคราะห์เม็ดเลือดอัตโนมัติสำหรับทำนายการพบเม็ดเลือดขาวตัวอ่อนชนิด immature granulocyte ในกระแสเลือด

Utility of automated immature granulocyte count for predicting myeloid cell series

บทคัดย่อ

เม็ดเลือดขาวชนิด immature granulocyte ประกอบด้วย promyelocyte, myelocyte และ metamyelocyte ในคนปกติจะไม่พบเม็ดเลือดขาวชนิด immature granulocytes ในกระแสเลือด ซึ่งการตรวจพบเซลล์เม็ดเลือดขาวกลุ่มนี้มักมีความสัมพันธ์กับการถูกกระตุ้นของไขกระดูกในผู้ป่วยที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ภาวะการอักเสบของร่างกาย โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวบางชนิด เป็นต้น การจำแนกชนิดเซลล์ต้องอาศัยการตรวจวิเคราะห์ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ซึ่งเป็นวิธีมาตรฐาน ปัจจุบันเครื่องวิเคราะห์เม็ดเลือดอัตโนมัติ สามารถรายงาน %immature granulocyte (IG) และมีการนำค่าพารามิเตอร์ %IG ไปใช้เป็น biomarker ในการประเมินความรุนแรงของโรคดังกล่าว แต่อย่างไรก็ตามการศึกษาประสิทธิภาพของค่าพารามิเตอร์ %IG ในการทำนายการพบเม็ดเลือดขาวชนิด immature granulocyte ในกระแสเลือด ยังไม่ชัดเจนและมีข้อมูลสนับสนุนไม่มากในประเทศไทย ดังนั้นคณะผู้วิจัยจึงได้ทำการศึกษาประสิทธิภาพของค่าพารามิเตอร์ %IG ในการตรวจพบเม็ดเลือดขาวตัวอ่อนชนิด immature granulocyte ในกระแสเลือดเปรียบเทียบกับวิธีมาตรฐานด้วยการดูภายใต้กล้องจุลทรรศน์ การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษานำร่อง (pilot study) โดยจำนวนตัวอย่าง 145 ราย จากตัวอย่างหลังการตรวจวิเคราะห์ของห้องปฏิบัติการจุลทรรศน์คลินิก โรงพยาบาลสระบุรี ตั้งแต่เดือนเมษายน 2563 - เดือนตุลาคม 2563 แบ่งเป็นกลุ่มตรวจพบเม็ดเลือดขาวตัวอ่อนชนิด immature granulocyte 105 ราย และตรวจไม่พบเม็ดเลือดขาวตัวอ่อนชนิด immature granulocyte 40 ราย ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มที่ตรวจพบเม็ดเลือดขาวตัวอ่อนชนิด immature granulocyte มีค่าเฉลี่ยของ %IG เท่ากับ 6.57% และกลุ่มที่ตรวจไม่พบ มีค่าเฉลี่ยของ %IG เท่ากับ 2.21% ซึ่งแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ทั้งนี้จากการวิเคราะห์ประสิทธิภาพของค่าพารามิเตอร์ %IG ด้วย ROC curve แสดงค่า optimal cutoff > 3.95% มีความไวเท่ากับร้อยละ 95.3 และความจำเพาะเท่ากับร้อยละ 92.3 ซึ่งมีความรวดเร็วและแม่นยำในการบ่งชี้การตรวจพบเม็ดเลือดขาวตัวอ่อนชนิด immature granulocyte ในกระแสเลือด ดังนั้นการนำค่าพารามิเตอร์ %IG มาใช้เป็นพารามิเตอร์ทางโลหิตวิทยาร่วมกับการตรวจวิเคราะห์ complete blood count ในงานตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการประจำวัน อาจช่วยบ่งชี้การตรวจพบเม็ดเลือดขาวตัวอ่อนชนิด immature granulocyte และ myeloid cell และลดระยะเวลาการนับแยกเม็ดเลือดขาวด้วยกล้องจุลทรรศน์ลงได้