ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและระดับน้ำตาลสะสมในเลือด ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีเบาหวานขึ้นจอประสาทตา

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบกึ่งทดลอง แบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังทดลองมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและระดับน้ำตาลสะสมในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีเบาหวานขึ้นจอประสาทตาที่มารับบริการรักษา ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เขตอำเภอคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยเบาหวานขึ้นจอประสาทตาระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง จำนวน 60 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการจัดการตนเองที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น ระยะเวลา 12 สัปดาห์ และกลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเอง 5 ด้าน และแบบบันทึกระดับน้ำตาลสะสมในเลือด มีค่าความเที่ยงโดยค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค เท่ากับ 0.96 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอ้างอิงคือ Paired t-test และ Independent t-test ผลวิจัยพบว่า พฤติกรรมการจัดการตนเอง 5 ด้านและพฤติกรรมการจัดการตนเองโดยรวมของกลุ่มทดลองหลังทดลองสูงกว่าก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) และระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของกลุ่มทดลองหลังทดลองต่ำกว่าก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001)  พฤติกรรมการจัดการตนเอง  5  ด้าน  และพฤติกรรมการจัดการตนเองโดยรวมหลังทดลองของกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001)  และระดับน้ำตาลสะสมในเลือดหลังทดลองของกลุ่มทดลองต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) ดังนั้นจึงควรนำโปรแกรมการจัดการตนเองไปใช้ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 เพื่อให้มีการปรับพฤติกรรมการจัดการตนเองและลดระดับน้ำตาลสะสมในเลือดซึ่งอาจจะช่วยลดระดับความรุนแรงของภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตา