ความแม่นยำการวัดความยาวเชิงเส้น จากภาพรังสีโคนบีมคอมพิวเตดโทโมกราฟฟีต่างชนิด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: ภาพรังสีทางทันตกรรมชนิดสองมิติและสามมิติ เป็นเครื่องมือสำคัญในการตรวจประเมินสภาพช่องปาก ปัจจุบันได้มีการใช้ภาพรังสีชนิดสามมิติหรือโคนบีมคอมพิวเตดโทโมกราฟฟีเพิ่มขึ้น แต่เนื่องจากมีผู้ผลิตจำนวนมาก ทำให้คุณสมบัติของเครื่องมีความแตกต่างกันบางประการ ซึ่งอาจส่งผลต่อคุณภาพของภาพ งานวิจัยนี้จึงเป็นการศึกษาเชิงทดลอง เพื่อเปรียบเทียบคุณภาพของภาพรังสีโคนบีมคอมพิวเตดโทโมกราฟฟีในมิติการวัดความยาวเชิงเส้นของภาพรังสี ซึ่งถูกสแกนจากเครื่องที่ต่างกัน 2 ชนิด ได้แก่ เครื่องแพลนเมก้า วิสโซ่ จี 7® และแคร์สตรีม 8100 เอสซี 3ดี®
วัสดุอุปกรณ์และวิธีการ: เปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมซึ่งเป็นแบบจำลองจากการพิมพ์สามมิติที่ทราบขนาด จำนวน 64 ตัวอย่าง (N=64) โดยออกแบบวางเรียงเป็นแถวบนฐานพลาสติก มีระยะห่างระหว่างแบบจำลอง 1 เซนติเมตร สแกนด้วยพารามิเตอร์เดียวกันทั้งสองเครื่อง ภาพที่ได้จะถูกส่งเข้าระบบจัดเก็บรูปภาพทางการแพทย์แบบดิจิทัล เพื่อทำการวัดความยาวเชิงเส้น ด้วยผู้วัด 2 คนโดยวัดความกว้าง และความยาว จากระนาบตามแกน วัดความสูงจากระนาบแบ่งซ้ายขวา และใช้สถิติการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบซ้ำ
ผล: ผลการศึกษาพบค่าเฉลี่ยความยาวเชิงเส้นแตกต่างจากแบบจำลอง โดยภาพที่สแกนจากเครื่องแพลนเมก้า วิสโซ่ จี 7® และแคร์สตรีม 8100 เอสซี 3ดี® เป็น 0.04±0.08 มิลลิเมตร (p<0.001) และ -0.15±0.40 มิลลิเมตร (p<0.001) ตามลำดับ
บทสรุป: ภาพที่ถูกสแกนจากทั้งสองเครื่องสามารถวัดความยาวเชิงเส้นได้แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยภาพจากเครื่องแพลนเมก้า วิสโซ่ จี 7® วัดความยาวเชิงเส้นได้แตกต่างจากแบบจำลองน้อยกว่า แคร์สตรีม 8100 เอสซี 3ดี®
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ทีได้รับการลงตีพิมพ์ในวิทยาสารทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่นถือเป็นลิขสิทธิ์เฉพาะของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร จากคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่นก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Boontawee P, Panyarak W, Srisuwan T. Advanced medical imaging technique in endodontics: a literature review. J Thai Endo Assoc. 2022;1(1):17–32.
Srimawong P. Cone beam computed tomography in Dentistry. J Dent Assoc Thai. 2008;58(1):26–38.
Pauwels R, Araki K, Siewerdsen JH, Thongvigitmanee SS. Technical aspects of dental CBCT: state of the art. Dentomaxillofac Radiol. 2015;44(1):20140224.
Stratemann SA, Huang JC, Maki K, Miller AJ, Hatcher DC. Comparison of cone beam computed tomography imaging with physical measures. Dentomaxillofac Radiol. 2008;37(2):80-93.
Loubele M, Jacobs R, Maes F, Denis K, White S, Coudyzer W, et al. Image quality vs radiation dose of four cone beam computed tomography scanners. Dentomaxillofac Radiol. 2008;37(6):309-19.
Razavi SH, Poormohammadi M, Ansarilari A. Temporal bone image quality in CBCT: Device and protocol variations. Cochlear Implants Int. 2025:1-6
Adarsh K, Sharma P, Juneja A. Accuracy and reliability of tooth length measurements on conventional and CBCT images: An in vitro comparative study. J Orthod Sci. 2018;7(3):1-7.
Zentai G. Comparison of CMOS and a-Si flat panel imagers for X-ray imaging. Proceedings of the 2011 IEEE International Conference on Imaging Systems and Techniques, IST 2011
Spin-Neto R, Gotfredsen E, Wenzel A. Variation in voxel value distribution and effect of time between exposures in six CBCT units. Dentomaxillofac Radiol. 2014;43(4):20130376.
Dach E, Bergauer B, Seidel A, Von Wilmowsky C, Adler W, Lell M, et al. Impact of voxel size and scan time on the accuracy of three-dimensional radiological imaging data from cone-beam computed tomography. J Craniomaxillofac Surg. 2018;46(12):2190-6.
da Silva Moura W, Chiqueto K, Pithon GM, Neves LS, Castro R, Henriques JF. Factors influencing the effective dose associated with CBCT: a systematic review. Clin Oral Investig. 2019;23(1):1319-30.
Allen CM. Digital Radiographic Exposure: Principles & Practice. In: Digital Radiographic Exposure: Principles & Practice. Columbia: University of Missouri; 2022.
Tofanghchiha M, Porsamimi J, Kafilzadeh S, Mobini M. The accuracy of cone-beam computerized tomography linear measurements in human dry mandible. J Kerman Univ Med Sci. 2014;20(1):61-8.
Bohner LO, Tortamano P, Marotti J. Accuracy of linear measurements around dental implants by means of cone beam computed tomography with different exposure parameters. Dentomaxillofac Radiol. 2017;46(5):20160377.
Ludlow JB, Laster WS, See M, Bailey LJ, Hershey HG. Accuracy of measurements of mandibular anatomy in cone beam computed tomography images. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 2007;103(4):534-42.
Rokn AR, Hashemi K, Akbari S, Kharazifard MJ, Barikani H, Panjnoosh M. Accuracy of linear measurements using cone beam computed tomography in comparison with clinical measurements. J Dent (Tehran). 2016;13(5):333.
Lascala CA, Panella J, Marques MM. Analysis of the accuracy of linear measurements obtained by cone beam computed tomography (CBCT-NewTom). Dentomaxillofac Radiol. 2004;33(5): 291-4.
Mortazavi S, Soheyli M, Afshari S, Ghasemi MS, Safaee A. Evaluating the accuracy of linear measurements in CBCT: The role of slice thickness. Inter J Med Investig. 2024;12(1):21-32.
Moshfeghi M, Tavakoli MA, Hosseini ET, Hosseini AT, Hosseini IT. Analysis of linear measurement accuracy obtained by cone beam computed tomography (CBCT-NewTom VG). Dent Res J. 2012;9(1):57-62.
Nikneshan S, Aval SH, Bakhshalian N, Shahab S, Mohammadpour M, Sarikhani S. Accuracy of linear measurement using cone-beam computed tomography at different reconstruction angles. Imaging Sci Dent. 2014;44(4):257-62.
Tomasi C, Bressan E, Corazza B, Mazzoleni S, Stellini E, Lith A. Reliability and reproducibility of linear mandible measurements with the use of a cone-beam computed tomography and two object inclinations. Dentomaxillofac Radiol. 2011;40(4):244-50.
