การศึกษาประสิทธิภาพการติดสีของสารสกัดจากข้าวก่ำในการย้อมแผ่นคราบจุลินทรีย์บนผิวฟัน

บทคัดย่อ

สีย้อมแผ่นคราบจุลินทรีย์ถูกนำมาใช้เพื่อบอกระดับและตำแหน่งของแผ่นคราบจุลินทรีย์บนผิวฟัน ซึ่งจะช่วยส่งเสริมการดูแลอนามัยช่องปากและช่วยป้องกันการเกิดโรคในช่องปาก เพื่อคิดค้นสีย้อมแผ่นคราบจุลินทรีย์ทางเลือกจากธรรมชาติ ที่มีความสามารถในการย้อมติดแผ่นคราบจุลินทรีย์ได้ดีและมีความเข้ากันได้ทางชีวภาพกับเนื้อเยื่อในช่องปาก งานวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมาย ในการศึกษาประสิทธิภาพการติดสีของสารสกัดจากข้าวก่ำในการย้อมแผ่นคราบจุลินทรีย์บนผิวฟัน สารสกัดจากข้าวก่ำถูกจัดเตรียมโดยการต้มข้าวก่ำในน้ำและนำมาทำให้แห้งผ่านกระบวนการเยือกแข็งเพื่อให้สารสกัดอยู่ในลักษณะของผงแป้งสีม่วงเข้ม ซึ่งก่อนนำมาใช้งานในช่องปาก ผงสีของข้าวก่ำจะถูกผสมกับน้ำด้วยอัตราส่วน 1:2 การศึกษาครั้งนี้เป็นการทดลองแบบไขว้  โดยมีผู้เข้าร่วมวิจัยจำนวน 36 คน แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ตามช่วงอายุละ 12 คน ดังนี้ 18-26 ปี 27-46 ปี และ 47-66 ปี ในกลุ่มอายุเดียวกัน ผู้เข้าร่วมวิจัยจะถูกสุ่มแบ่งเป็น 2 กลุ่มย่อย เพื่อรับการย้อมแผ่นคราบจุลินทรีย์ด้วยสารสีอิริโทรซิน หรือสารสกัดจากข้าวก่ำอย่างใดอย่างหนึ่ง หลังจากได้รับการย้อมสีแรกไป 2 สัปดาห์ ผู้เข้าร่วมวิจัยจะถูกสลับย้อมด้วยสีย้อมคราบจุลินทรีย์อีกชนิด การติดสีของแผ่นคราบจุลินทรีย์ถูกบันทึกโดยผู้ตรวจและผู้เข้าร่วมวิจัย ซึ่งฟัน 1 ซี่ ถูกแบ่งเป็น 4 ด้านและบันทึกผลดังนี้ ติดสี ไม่ติดสี และไม่สามารถระบุได้  ผลการศึกษาพบว่า สารสกัดจากข้าวก่ำสามารถย้อมคราบจุลินทรีย์บนผิวฟันได้สีม่วงเข้มอย่างเฉพาะเจาะจง ไม่ติดสีเนื้อเหงือก เนื้อเยื่อช่องปาก รวมถึงวัสดุอุดสีเหมือนฟัน ผู้เข้าร่วมวิจัยสามารถมองเห็นและสังเกตคราบจุลินทรีย์ได้อย่างชัดเจนใน 15 นาทีแรกก่อนสีย้อมจะค่อยๆจางลง ค่าสถิติ Cohen’s Kappa coefficients ระหว่างผู้ตรวจและผู้เข้าร่วมวิจัย ในการมองเห็นแผ่นคราบจุลินทรีย์ของสารสีอิริโทรซินและสารสกัดจากข้าวก่ำ มีค่า 0.34 และ 0.30 ตามลำดับ ซึ่งอยู่ในช่วงความน่าเชื่อถือเดียวกัน นอกจากนี้ยังไม่พบความแตกต่างทางสถิติของการมองเห็นคราบจุลินทรีย์ระหว่าง 2 สีย้อมคราบจุลินทรีย์ในทุกกลุ่มอายุ แต่เมื่อวิเคราะห์ด้านของซี่ฟันและตำแหน่งของฟัน พบว่ามีความแตกต่างทางสถิติของการมองเห็นคราบจุลินทรีย์ระหว่างสีย้อมคราบจุลินทรีย์ทั้ง 2 ชนิด ที่ด้านใกล้กลางและในฟันหลังล่าง (Paired T-test; p<0.05) ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า สารสกัดจากข้าวก่ำสามารถใช้ย้อมแผ่นคราบจุลินทรีย์บนผิวฟันได้ตามคุณสมบัติที่พึงประสงค์ โดยประสิทธิภาพของสารสกัดจากข้าวก่ำน้อยกว่าสารสีอิริโทรซินเล็กน้อย แต่สารสกัดจากข้าวก่ำมีลักษณะบางประการที่โดดเด่น คือ การเป็นสารจากธรรมชาติ ปลอดภัย และมีการติดสีเฉพาะตำแหน่ง ในรูปแบบผงของสารสกัดยังสะดวกต่อการใช้ในครัวเรือน เพื่อส่งเสริมการดูแลสุขภาพช่องปากของประชาชน