ผลของโปรแกรมการเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพเพื่อเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างมีคุณภาพของประชาชนวัยแรงงาน ตำบลป่าเซ่า อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์

พงษ์ศักดิ์  อ้นมอย; กิตติวรรณ จันทร์ฤทธิ์; ศศิธร  สุขจิตต์; จงรัก ดวงทอง

ผู้แต่ง

พงษ์ศักดิ์ อ้นมอย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ หลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
กิตติวรรณ จันทร์ฤทธิ์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ หลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
ศศิธร สุขจิตต์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ หลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
จงรัก ดวงทอง ผู้ช่วยศาสตราจารย์ หลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์

คำสำคัญ:

การเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพ, วัยแรงงาน, สังคมสูงวัยอย่างมีคุณภาพ

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบกึ่งทดลองชนิดสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพเพื่อเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างมีคุณภาพของประชาชนวัยแรงงาน ตำบลป่าเซ่า อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ กลุ่มตัวอย่างคือ ประชาชนวัยแรงงานอายุระหว่าง 45-59 ปี จำนวน 100 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 50 คน และกลุ่มควบคุม 50 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพ จำนวน 7 ครั้ง รวมระยะเวลา 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย 1) โปรแกรมการเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพเพื่อเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างมีคุณภาพ และ 2) แบบสอบถาม เก็บรวบรวมข้อมูลดำเนินการก่อนและหลังการทดลอง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอ้างอิง ได้แก่ Paired sample t-test สำหรับเปรียบเทียบภายในกลุ่ม และ Independent t-test สำหรับเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
ผลการวิจัย พบว่า ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มทดลองมีค่าคะแนนเฉลี่ยด้านความรู้เกี่ยวกับผู้สูงอายุ ทัศนคติต่อการสูงวัย การรับรู้ความสามารถ การสนับสนุนทางสังคม และพฤติกรรมการเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพสูงกว่าก่อนการทดลองและสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.01) แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิผลในการสร้างเสริมการเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพต่อการเข้าสู่วัยสูงอายุของประชาชนวัยแรงงานอย่างมีคุณภาพได้ ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรมีการจัดกิจกรรมให้ความรู้และพัฒนาทักษะเกี่ยวกับการเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพเพื่อเข้าสู่วัยผู้สูงอายุให้กับวัยแรงงานเพื่อให้มีความตระหนักที่จะเตรียมตัวเข้าสู่วัยผู้สูงอายุและสามารถมีคุณภาพชีวิตที่ดี

เอกสารอ้างอิง

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York, NY: W. H. Freeman.

Boonpa, R., Kraithawon, P., & Piasue, N. (2019). Social support and health status among older adults with chronic diseases living alone in the community. Nursing Council Journal, 34(2), 112-126. (in Thai)

Chaisombut, D., & Yana, B. (2019). Factors related to the preparation for aging among pre-aging population. Nursing Journal of The Ministry of Public Health, 29(3), 131-143. (in Thai)

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.

Department of Older Persons. (2020). The situation of older persons in Thailand 2020. Bangkok: Ministry of Social Development and Human Security. (in Thai)

Department of Older Persons. (2022). The 3rd National Plan on the Elderly (2023-2037). Bangkok: Ministry of Social Development and Human Security. (in Thai)

Fathy, E. G. (2025). Effects of pre-retirement preparation program on self-efficacy among employees. International Egyptian Journal of Nursing Sciences and Research, 6(2), 131-145.

House, J. S. (1981). Work stress and social support. Reading, MA: Addison-Wesley.

International Health Policy Program. (2023). Thailand burden of disease and injury report 2019. Bangkok: Thai Health Promotion Foundation. (in Thai)

Jindawong, B., & Kuhirunyaratn, P. (2021). Effects of a social support program on healthpromoting behaviors among older adults in the community. Journal of Community Health Development, 21(1), 229-241. (in Thai)

Jitdorn, J., Somprasert, C., & Hickman Jr., R. (2024). Participatory action research for developing a wellness-promoting model for communitydwelling older adults in Thailand. The Journal of Behavioral Science, 19(1), 33-50.

Knowles, M. S. (1980). The modern practice of adult education: From pedagogy to andragogy. New York, NY: Cambridge Books.

Leedy, P. D., & Wynbrandt, J. (1987). Practical research: Planning and design. (4th ed.). New York: Macmillan.

National Statistical Office. (2022). The 2022 survey on the situation of the elderly in Thailand. Bangkok: Ministry of Digital Economy and Society. (in Thai)

Phichitkunlatham, P., Thoonsiri, C., & Homsin, P. (2019). Factors predicting health preparation for aging society among community-dwelling people in Wangchan District, Rayong Province. The Journal of Faculty of Nursing Burapha University, 27(1), 89-99. (in Thai)

Rogers, E. M. (1975). Diffusion of innovations. (3rd ed.). New York: Free Press.

Sa-adchit, N., Netthip, S., & Anon, N. (2023). Effects of pre-aging preparation program on health-related knowledge and health behaviors of pre-aging persons in Wangnuea Subdistrict, Wangnuea Distric, Lampang Province. The Journal of Faculty of Nursing Burapha University, 31(4), 75-90. (in Thai)

Thamrongworakun, P. (2022). The ageing readiness preparation of the middle-aged adults. Ramkhamhaeng Journal of Public Administration, 5(2), 98-119. (in Thai)

Thamrongworakun, P. (2022). The development of the program for enhancing ageing readiness preparation of the middle-aged adults in Mueang Pak Municipality, Pak Thong Chai District, Nakhon Ratchasima Province. Journal of Health and Health Management, 8(1), 208-219. (in Thai)

Thanapop, S., & Thanapop, C. (2021). Work ability of Thai older workers in Southern Thailand: A comparison of formal and informal sectors. BMC Public Health, 21, 1218. doi: 10.1186/s12889-021-10974-8..

United Nations. (2017). World population aging 2017: Highlights. New York: Department of Economic and Social Affairs.

Uttaradit Provincial Public Health Office. (2024). Summary of public health performance of Uttaradit Province 2023. Retrieved April 6, 2025, from https://utoapp3.moph.go.th/app2/portfolio/docdtl?id=TVRnPQ==. (in Thai)

Wichitaksorn, N. (2021). Policy and measure: Analysis of fiscal burden for aging informal labor’s welfare package. Bangkok: Thailand Development Research Institute. (in Thai)

World Health Organization. (2002). Active ageing: A policy framework. Geneva: World Health Organization.

World Health Organization. (2021). Global strategy on digital health 2020-2025. Geneva: World Health Organization.

Yanansophon, S. (2021). Study of health behaviors of pre-aging adults in preparation for entering an aging society in Health Region 2. Journal of Academic Health Service Support Department, 17(3), 56-68. (in Thai)