อุบัติการณ์และปัจจัยที่มีผลต่อการบรรลุเป้าหมายในการรักษาผู้ป่วยโรคเกาต์ที่ได้รับยาอัลโลพูรินอล

นภาภรณ์ มณีฉาย; ประภัสรา ศิริกาญจน์; เสาวนีย์  เบญจมานุกูล

ผู้แต่ง

นภาภรณ์ มณีฉาย นักศึกษา หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาชีวสถิติ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ประภัสรา ศิริกาญจน์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สาขาวิชาวิทยาการระบาดและชีวสถิติ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
เสาวนีย์ เบญจมานุกูล อายุรแพทย์โรคข้อและรูมาติสซัม่ โรงพยาบาลบ้านแพ้ว (องค์การมหาชน)

คำสำคัญ:

กรดยูริก, ยาอัลโลพูรินอล, โรคเก๊าต์

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์ แบบย้อนหลังจากเหตุไปหาผล (Retrospective cohort study) เพื่อศึกษาอุบัติการณ์และปัจจัยที่มีผลต่อการบรรลุเป้าหมายในการรักษาผู้ป่วยโรคเก๊าต์ที่ได้รับยาอัลโลพูรินอล ตัวอย่าง 401 ราย เป็นผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาในแผนกโรคข้อและรูมาติสซั่ม โรงพยาบาลบ้านแพ้ว (องค์การมหาชน) ปี พ.ศ. 2555-2566 โดยวันที่คัดเข้าและเริ่มติดตามเมื่อผู้ป่วยเริ่มได้รับยาอัลโลพูรินอลครั้งแรก คือ วันที่ 1 กรกฎาคม 2555 สิ้นสุดวันคัดเข้า วันที่ 31 ธันวาคม 2566 และสิ้นสุดการติดตามเมื่อผู้ป่วยได้รับยาอัลโลพูรินอล ครบ 1 ปี โดยวันสุดท้ายของการติดตาม คือ วันที่ 31 ธันวาคม 2567 พรรณนาลักษณะทั่วไปของตัวอย่างโดยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ความถี่ และร้อยละ และใช้ตัวแบบ Modified Poisson regression เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยและการบรรลุเป้าหมายในการรักษา
ผลการวิจัย พบอุบัติการณ์การบรรลุเป้าหมายในการรักษาผู้ป่วยโรคเก๊าต์ที่ได้รับยาอัลโลพูรินอลใน 1 ปี ร้อยละ 58.1 (95% CI: 53.2-62.9) และปัจจัยที่มีผล คือ ระดับกรดยูริกในเลือดเริ่มต้น โดยผู้ป่วยโรคเก๊าต์ที่มีระดับกรดยูริกในเลือดเริ่มต้นสูงมาก (> 9 มก./ดล.) มีโอกาสบรรลุเป้าหมายในการรักษาลดลงร้อยละ 23.0 เมื่อเทียบกับกลุ่มที่มีระดับกรดยูริกเริ่มต้นสูง (≥ 6 ถึง ≤ 9 มก./ดล.) (RR = 0.77, 95% CI : 0.64-0.93) ดังนั้น ควรมีการติดตามระดับกรดยูริกในผู้ป่วยโรคเก๊าต์อย่างใกล้ชิดและปรับขนาดยาให้เหมาะสมเพื่อให้บรรลุเป้าหมายการรักษา

เอกสารอ้างอิง

Borghi, C., & Perez-Ruiz, F. (2016). Urate lowering therapies in the treatment of gout: A systematic review and meta-analysis. European Review for Medical and Pharmacological Sciences, 20(5), 983-992.

Cairns, I., Lindsay, K., Dalbeth, N., Díaz-Torné, C., Antònia Pou, M., Rodríguez Diez, B., … Taylor, W. J. (2020). The impact of gout as described by patients, using the lens of The International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF): a qualitative study. BMC Rheumatology, 4(1), 50. https://doi.org/10.1186/s41927-020-00147-2

Chaiamnuay, P., Darmawan, J., Muirden, K. D., & Assawatanabodee, P. (1998). Epidemiology of rheumatic disease in rural Thailand: a WHO-ILAR COPCORD study. Community Oriented Programme for the Control of Rheumatic Disease. The Journal of Rheumatology, 25(7), 1382-1387.

Chiowchanwisawakit, P., Charoenhongthong, K., Katchamart, W., & Srinonprasert, V. (2016). AB0825 survey on management of gout and hyperuricemia among Thai physicians. Annals of the Rheumatic Diseases, 75 (Suppl 2), 1185. https://doi.org/10.1136/annrheumdis-2016-eular.3465

Corbett, E. J. M., Pentony, P., & McGill, N. W. (2017). Achieving serum urate targets in gout: An audit in a gout-oriented rheumatology practice. International Journal of Rheumatic Diseases, 20(7), 894-897. https://doi.org/10.1111/1756-185X.13032

FitzGerald, J. D., Dalbeth, N., Mikuls, T., Brignardello-Petersen, R., Guyatt, G., Abeles, A. M., . . . Neogi, T. (2020). 2020 American College of Rheumatology guideline for the management of gout. Arthritis Care & Research, 72(6), 744-760. https://doi.org/10.1002/acr.24180

Fu, T., Cao, H., Yin, R., Zhang, L., Zhang, Q., Li, L., … Gu, Z. (2018). Depression and anxiety correlate with disease-related characteristics and quality of life in Chinese patients with gout: a case-control study. Psychology, Health & Medicine, 23(4), 400-410. https://doi.org/10.1080/13548506.2017.1378819

Hatoum, H., Khanna, D., Lin, S., Akhras, K. S., Shiozawa, A., & Khanna, P. (2014). Achieving serum urate goal: A comparative effectiveness study between allopurinol and febuxostat. Postgraduate Medicine, 126(2), 65–75. https://doi.org/10.3810/pgm.2014.03.2741

Hosmer, D. W., & Lemeshow, S. (1989). Applied logistic regression, Second Edition. Retrieved from https://api.semanticscholar.org/CorpusID:198489226

Neogi, T., Jansen, T. L. T. A., Dalbeth, N., Fransen, J., Schumacher, H. R., Berendsen, D., … Taylor, W. J. (2015). 2015 Gout classification criteria: an American College of Rheumatology/ European League Against Rheumatism collaborative initiative. Annals of the Rheumatic Diseases, 74(10), 1789. https://doi.org/10.1136/annrheumdis-2015-208237

Richette, P., Doherty, M., Pascual, E., Barskova, V., Becce, F., Castañeda-Sanabria, J., … Bardin, T. (2017). 2016 updated EULAR evidence-based recommendations for the management of gout. Annals of the Rheumatic Diseases, 76(1), 29. https://doi.org/10.1136/annrheumdis-2016-209707

Singh, J. A., & Gaffo, A. (2020, June 1). Gout epidemiology and comorbidities. Seminars in Arthritis and Rheumatism, Vol. 50, pp. S11-S16. W.B. Saunders. https://doi.org/10.1016/j.semarthrit.2020.04.008

Singh, J. A., Yang, S., & Saag, K. G. (2020). Factors influencing the effectiveness of allopurinol in achieving and sustaining target serum urate in a US Veterans Affairs Gout Cohort. The Journal of Rheumatology, 47(3), 449. https://doi.org/10.3899/jrheum.190522

Wood, R., Fermer, S., Ramachandran, S., Baumgartner, S., & Morlock, R. (2016). Patients with gout treated with conventional urate-lowering therapy: Association with disease control, health-related quality of life, and work productivity. The Journal of Rheumatology, 43(10), 1897. https://doi.org/10.3899/jrheum.151199

Zhang, J., & Yu, K. F. (1998). What’s the relative risk? A method of correcting the odds ratio in cohort studies of common outcomes. JAMA, 280(19), 1690-1691. https://doi.org/10.1001/jama.280.19.1690