ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ตำบลแม่พูล อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์

นพรัตน์ วงรอบ; เสน่ห์ แสงเงิน

ผู้แต่ง

นพรัตน์ วงรอบ นิสิต หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
เสน่ห์ แสงเงิน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

คำสำคัญ:

แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ, พฤติกรรม, โรคเบาหวาน, โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด 19) ของผู้ป่วยโรคเบาหวานในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลแม่พูล อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ จำนวน 262 คน โดยการสุ่มอย่างมีระบบ ใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูล ดังนี้ ข้อมูลส่วนบุคคล ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันโรคโควิด 19 ความเชื่อด้านสุขภาพ และพฤติกรรมการป้องกันโรคโควิด 19 ค่าความตรงเชิงเนื้อหา เท่ากับ 0.86-0.93 และค่าความเชื่อมั่น ระหว่าง 0.75-0.86 วิเคราะห์ข้อมูลสถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์ถดถอยเชิงเส้นพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรู้เกี่ยวกับการป้องกันโรคโควิด 19 อยู่ในระดับปานกลาง การรับรู้โอกาสเสี่ยง การรับรู้ความรุนแรง การรับรู้ถึงประโยชน์ การรับรู้ความสามารถ และสิ่งชักนำการปฏิบัติ อยู่ในระดับสูงและการรับรู้อุปสรรคอยู่ในระดับปานกลาง และพฤติกรรมการป้องกันโรคอยู่ในระดับสูง ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคโควิด 19 ได้แก่ การรับรู้ประโยชน์ของการป้องกันโรค (Beta = 0.433, p-value < 0.001) อาชีพเกษตรกร (Beta = 0.165, p-value = 0.001) การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรค (Beta = 0.045, p-value = 0.004) ดังนั้น ควรส่งเสริมให้รับรู้ประโยชน์ของการป้องกันโรคในเรื่องการสวมหน้ากากอนามัยการล้างมือ การเว้นระยะห่าง และการฉีดวัคซีน โดยเน้นผู้ป่วยเบาหวานในสถานบริการสุขภาพ รวมทั้งส่งเสริมให้เกิดการรับรู้ความเสี่ยง โดยเจ้าของสถานประกอบการร่วมกับองค์การท้องถิ่นวางแนวทางป้องกันโรคโควิด 19 ในกลุ่มอาชีพเกษตรกร เน้นตลาดและงานพิธีต่างๆ พร้อมสนับสนุนอุปกรณ์ป้องกันโรค ใช้การกระตุ้นเตือนถึงความเสี่ยงของโรคโควิด 19 อย่างต่อเนื่อง

เอกสารอ้างอิง

Becker, M. H. (1974). The health belief model and personal health behavior. Health Education Monographs, 2(4), 354-385.

Best, J. W. (1977). Research in education. (3rd ed.). Engle Clift, NJ: Prentice-Hall.

Bloom, B. S. (1975). Human characteristics and school learning. New York: McGraw-Hill.

Boonthan, W., Waikhit, P., Soisaeng, W., Soinak, C., Akkaratanaphon, P., & Khompayak, J. (2020). Factors influencing health promotion behaviors for the prevention of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) among the elderly. Royal Thai Police Nursing Journal, 12(2), 323-337. (in Thai)

Bureau of Epidemiology, Department of Disease Control. (2024). Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) situation in Thailand (as of July 15, 2024). Retrieved November 11, 2024, from https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2/files/สถานการณ์โควดิ _15072567.pdf (in Thai)

Chantasri, A., & Khensila, U. (2022). The relationship between health beliefs and COVID-19 preventive behaviors among the elderly in the community. Kuakarun Journal of Nursing, 29(1), 1-12. (inThai)

Department of Disease Control. (2023). Guidelines for the prevention of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) for the general public and at-risk groups. Retrieved August 12, 2024, from https://ddc.moph.go.th/viralpneumonia/int_protection.php. (in Thai)

Kantijit, P., Phromwong, W., Kaewmanee, C., & Charoennukul, A. (2021). Health belief model in the prevention of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) among people in Ubon Ratchathani Province. Journal of Health Science, Boromarajonani College of Nursing, Sapphasitthiprasong, 5(2), 39-53. (in Thai)

Kaewsuksai, R., Khongkhun, P., Thongkhup, B., Sama-ae, L., & Bunnarakorn, S. (2021). Relationship between knowledge and perception and the new normal lifestyle behaviors for COVID-19 prevention among people in Narathiwat Province. Southern College Network Journal of Nursing and Public Health, 8(2), 67-79. (in Thai)

Laplae District Public Health Office. (2023). Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) situation report, Laplae District. Laplae District: Laplae District Public Health Office, Uttaradit Province. (in Thai)

Limsringam, P., Sasithanakornkaew, S., & Apisupachok, W. (2021). Perception of COVID-19 information through social media, attitudes, and preventive behaviors in Bangkok. Mahachula Nakhon Ratchasima Journal, 8(9), 18-33. (in Thai)

Maepoon Subdistrict Health Promoting Hospital. (2022). Diabetes patient data in 2022 of Maepoon Subdistrict Health Promoting Hospital (Laplae District, Uttaradit Province). Retrieved July 22, 2023, from https://hdc.moph.go.th/utt/public/main (in Thai)

Mehanna, A., Elhadi, Y. A. M., & Lucero-Prisno, D. E. III. (2021). Public willingness to adhere to COVID-19 precautionary measures in Sudan: An application of the Health Belief Model. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(12), 6315. Retrieved July 22, 2023, from https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34527151/

Panyathon, K., Suppsirisopha, K., & Tanglakmankhong, K. (2023). The relationship between basic factors, health knowledge, and health beliefs and COVID-19 prevention behaviors among village health volunteers. Bamrasnaradura Infectious Diseases Institute Journal, 17(3), 149-159. (in Thai)

Phaetcheep, K., Chueaho, K., Thanabunpuang, P., & Wongsawang, N. (2023). Development of a community-based care model for older adults with type 2 diabetes. Journal of Health and Nursing Research, 39(1), 15-30. (in Thai)

Rattanarat, A. (2020). Clinical characteristics and chest radiographic findings in COVID-19 pneumonia patients at Bamrasnaradura Infectious Diseases Institute. Disease Control Journal, 46(4), 443-454. (in Thai)

Srirattanaprapas, J., & Klommek, J. (2022). Knowledge, attitudes, and COVID-19 preventive behaviors among the working-age population in Muak Lek Subdistrict, Muak Lek District, Saraburi Province. Royal Thai Army Nursing Journal, 23(1), 437-445. (in Thai)

Suphunnakul, P. (2018). Applied statistics for public health research. Phitsanulok: Naresuan University publishing House. (in Thai)

Subedi, S., Leal Filho, W., & Adedeji, A. (2023). An assessment of the Health Belief Model (HBM) properties as predictors of COVID-19 preventive behaviour. Journal of Public Health, 33(6), 1329-1339.

Teeraphanphong, K., & Nammong, J. (2021). Factors associated with COVID-19 preventive behaviors among employees in a large factory in Krathum Baen District, Samut Sakhon Province. Siam University Journal of Nursing, 22(23), 10-18. (in Thai)

Tavakol, M., Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach’s alpha. International Journal of Medical Education, 2, 53-55.

Taye, G. M., Bose, L., & Beressa, T. B. (2020). COVID-19 knowledge, attitudes, and prevention practices among people with hypertension and diabetes mellitus attending public health facilities in Ambo, Ethiopia. Infection and Drug Resistance, 13, 4203-4214.

Uttaradit Provincial Public Health Office. (2023). Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) situation report, Uttaradit Province. Uttaradit: Uttaradit Provincial Public Health Office. (in Thai)

Wayne, W. D. (1995). Biostatistics: A foundation of analysis in the health sciences. (6th ed.). New York, NY: John Wiley & Son, Inc.

World Health Organization. (2006). Definition and diagnosis of diabetes mellitus and intermediate hyperglycemia: Report of a WHO/ IDF consultation. Retrieved July 22, 2023, from https://www.who.int/publications/i/item/definition-and-diagnosis-of-diabetesmellitus-and-intermediate-hyperglycaemia

World Health Organization. (2024). WHO coronavirus (COVID-19) dashboard. Retrieved February 21, 2025, from https://covid19.who.int/

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis. (3rd ed.). New York: Harper and Row Publication.

Zhang, Y., Cui, Y., Shen, M., Zhang, J., Liu, B., Dai, M. et al. (2020). Association of diabetes mellitus with disease severity and prognosis in COVID-19: A retrospective cohort study. Diabetes Research and Clinical Practice, 165, 108227. doi: 10.1016/j.diabres.2020.108227.